Кіріспе

PowerPC және Motorola 68000 негізіндегі Apple ноутбуктері сериясы. PowerBook (1997 жылға дейін Macintosh PowerBook деп аталған) – 1991 жылдан 2006 жылға дейін Apple Computer компаниясы жасаған, өндірген және сатқан Macintosh ноутбуктерінің отбасы. Өмірлік циклі барысында PowerBook бірнеше маңызды жаңартулар мен қайта жобалауларға ұшырады, көбінесе бәсекелес ноутбуктерде стандартқа айналған мүмкіндіктерді алғаш рет енгізді. PowerBook желісі кәсіби пайдаланушыларға арналған еді. 1999 жылы оған үй және білім беру саласына бағытталған iBook отбасы қосылды. 2006 жылы PowerBook Intel процессорларына Mac-тың көшуінің аясында MacBook Pro моделімен алмастырылды.

PowerBook 100 сериясы

1991 жылдың қазан айында Apple компаниясы алғашқы үш PowerBook моделін шығарды: төменгі деңгейдегі PowerBook 100, қуаттырақ PowerBook 140 және жоғары деңгейдегі PowerBook 170, соңғысы белсенді матрицалық дисплеймен жабдықталған жалғыз модель болды. Бұл құрылғылар өнеркәсіпте ықшам қара сұр корпустарымен, кіріктірілген трекболмен және бағыттау құрылғысының екі жағында алақан қоюға арналған орын қалдыратын инновациялық пернетақта орналасуымен қызығушылық тудырды. Сол кездегі портативті компьютерлер көбінесе DOS жүйесіне бағдарланған және пернетақтасы пайдаланушыға қарай орналасқан, ал артында функциялық пернелерге арналған анықтамалық карталар орналастырылатын бос орын болды. Microsoft Windows-тың алғашқы күндерінде көптеген ноутбуктер пернетақта жиегіне бекітілетін трекболмен бірге келді. DOS пайдалануы графикалық интерфейске ұласқанда, PowerBook-тың орналасуы болашақ барлық ноутбуктер үшін стандарттық схемаға айналды. PowerBook 140 және 170 – түпкілікті PowerBook дизайны болды, ал PowerBook 100 Apple компаниясының Mac Portable схемаларын Sony компаниясына жіберуінің нәтижесінде жасалды, олар компоненттерді кішірейтті. Сондықтан PowerBook 100 дизайны серияның қалған бөлігінен ерекшеленеді, себебі ол 140 және 170 модельдерінен кейін жасалды және олардың әзірлеу кезінде алынған жақсартулардан пайдаланды. Дегенмен, Apple бағасын едәуір төмендеткенге дейін PowerBook 100 жақсы сатылмады. 100 сериялы PowerBook-тар Apple компаниясының басқа десктоп өнімдерімен үйлесуі үшін жасалған, 1986 жылдан бері барлық өнімдердің дизайнында қолданылатын Snow White корпоративтік стильдік шешіміне сәйкес келді. Алайда, Macintosh Portable, салмағы мен көлемі бойынша батареямен жұмыс істейтін десктоп болғандықтан, ашық түстер мен декоративтік ойыс сызықтар кішірейтілген дизайнға сәйкес келмеді. Олар ресми корпоративтік стильмен үйлесетін қараңғы сұр түс схемасын қабылдады, сондай-ақ десктоптардағы ойыс сызықтарды еліктейтін көтерілген жоталарды енгізді. Бұл инновациялық көрініс өнімдердің барлық қатарын біріктіріп қана қоймай, Apple компаниясын нарықта ерекшелендірді. Бұл ерте сериялар қартайған Snow White стилін пайдаланған соңғы модельдер болды, ал 190 моделі 500 сериясымен бірге жаңа көрініске ие болды. PowerBook-тардың алғашқы сериясы өте сәтті болды, барлық ноутбук сатудың 40%-ын құрады. Осыған қарамастан, бастапқы команда Compaq компаниясына жұмыс істеуге кетті, бұл жаңартылған нұсқаларды шығаруды кейінге қалдырды. Өңдеу қуатын арттыруға тырысқанда Apple компаниясына 68040 процессорының қызуы кедергі келтірді, нәтижесінде 100 сериялы PowerBook ескірген 68030 процессорымен қалды, ол 1994 жылы ұсынылған Intel 80486 негізіндегі жаңа буын PC ноутбуктарымен бәсекелесе алмады. Бірнеше жыл бойы жаңа PowerBook және PowerBook Duo компьютерлері ұсынылды, олардың ішінде түсті экрандар да болды, бірақ онжылдықтың ортасына қарай көптеген компаниялар PowerBook мүмкіндіктерінің көп бөлігін көшірді. Apple компаниясы 1994 жылы PowerBook 500 сериясына дейін 68040 процессорымен жабдықталған PowerBook-ты шығара алмады. Бастапқы PowerBook 100, 140 және 170 модельдері 1992 жылы 145 (1993 жылы 145B-ге жаңартылды), 160 және 180 модельдерімен алмастырылды. 160 және 180 модельдері сыртқы мониторды қосуға мүмкіндік беретін бейне шығару жүйесімен жабдықталған. Сонымен қатар, PowerBook 180 сол кездегі жоғары сапалы белсенді матрицалық сұр масштабты дисплеймен жабдықталған, бұл оны Mac баспасөздерінің арасында танымал етті. 1993 жылы PowerBook 165c – түсті экранмен жабдықталған алғашқы PowerBook болды, содан кейін 180c моделі шықты. 1994 жылы 100 сериясының соңғы өкілі – PowerBook 150 моделі ұсынылды, ол бағасы қолжетімді тұтынушылар мен студенттерге арналған. 1995 жылы шыққан PowerBook 190 PowerBook 100 сериясының қалған бөлігіне ұқсамайды, ол шын мәнінде PowerBook 5300-дің Motorola 68LC040 негізіндегі нұсқасы (және Motorola 68k отбасы процессорын пайдаланған соңғы Macintosh моделі). Алайда, 190 сияқты, 150 модельі де 5300 IDE негізіндегі логикалық тақта архитектурасын қолданды. 100-дің 68000 процессорынан бастап 190-ның 68LC040 процессорына дейін, 100 сериялы PowerBook-тар Apple 68K желісінің барлық түрлерін қамтиды, ал 190 моделін тіпті PowerPC процессорына дейін жаңартуға болады.

PowerBook Duo-ның құрылғысы

1992 жылы Apple компаниясы PowerBook Duo деп аталатын портативті/жұмыс үстелі компьютерлерінің гибридтік түрін шығарды, бұл PowerBook 100 моделімен ұсынылған кіші ноутбук мүмкіндіктерін одан әрі жетілдіруді жалғастырды. Duos – өте жұқа және жеңіл ноутбуктердің сериясы болып табылады, олардың мүмкіндіктері минималды болды, бірақ оларды док станциясына қосу арқылы қосымша бейне жады, сақтау кеңістігі және қосылыстармен жабдықтауға, сондай-ақ мониторға қосуға болады.

PowerBook 500 сериясы

1994 жылы Blackbird деп аталған Motorola 68LC040 негізіндегі PowerBook 500 сериясы ұсынылды. Бұл PowerBook модельдері оларды орта және жоғары деңгейдегі модельдер ретінде алмастырған 100 сериясынан әлдеқайда жұмсақ және жылдам болды. 500 сериясы DSTN (520) немесе активті матрицалық LCD дисплейлермен (540 және 550), стерео динамиктермен жабдықталған және трекпадты қолданған алғашқы компьютер болды (дегенмен, осыған ұқсас технология 11 жыл бұрын Gavilan SC құрылғысында қолданылған болатын); сонымен қатар, ол Ethernet желісіне енгізілген алғашқы портативті компьютер еді. PowerBook 500 сериясы PowerBook 5300 шыққанша өнім желісінің негізгі бөлігі болып табылды. 500 сериясы PCMCIA слоттарына ие болған алғашқы PowerBook болды, бірақ бұл мүмкіндік пайдаланушыдан екі батарея ұясының біреуін PCMCIA кеңейту қақпағына беруді талап етті. PowerBook 500 сериясы Apple компаниясы өз үстелдік компьютерлерін PowerPC процессорлар отбасына көшіріп жатқан кезде шығарылды, сонымен қатар болашақта жаңартулар жасалатыны алдын ала уәде етілді. Бұл 1995 жылы 100 МГц 603e процессоры және 8 МБ жедел жады бар Apple аналық тақтасы түрінде іске асырылды (бұл алдыңғы 25 немесе 33 МГц 68040 процессоры және алдыңғы тақтадағы 4 МБ жедел жады бар ұяға орнатылды). Сонымен қатар, Newer Technology компаниясы Apple рұқсатымен 117 МГц аналық тақтаны ұсынды, ол Apple өнімінен гөрі көбірек танымал болды және қажет болса жедел жадсыз да келуі мүмкін еді. Кейіннен компания өнімділікті арттыру үшін көбірек жад және бортындағы кэш жады бар 167 МГц және 183 МГц жаңартуларын ұсынды. Дегенмен, 500 сериясының ішкі архитектурасы 100 және 117 МГц жаңартулары арқылы қамтамасыз етілген жылдамдық артуы көптеген пайдаланушылар үшін салыстырмалы түрде шамалы болды. 500 сериясы оның орнын алмастырған PPC негізіндегі PowerBook 5300 ұсынылғаннан кейін толығымен тоқтатылды, ал PowerBook 190 500-ді алмастырды, бұл Apple ұсынған жалғыз 68LC040 PowerBook болды.

PowerPC-ге негізделген модельдер

PowerBook 5300, алғашқы PowerPC негізіндегі PowerBook модельдерінің бірі ретінде үлкен күтулермен шығарылған (PowerBook Duo 2300c-мен бірге, екеуі де бір күні жарық көрді), көптеген мәселелерге тап болды. 800x600 пикселдік TFT дисплейі бар 5300ce нұсқасында Apple 117 МГц PPC процессорын, 32 МБ кіріктірілген RAM және ыстық ауыстырылатын дискілік бөлімді ұсынды. Бұл мүмкіндіктердің барлығына қарамастан, 5300ce сол кездегі басқа ноутбуктерден озық болды. 5300-ші жылдардың басында сенімділік, тұрақтылық және қауіпсіздікке қатысты бірнеше мәселелер анықталды (кейбіреулер бұл модельді "HindenBook" деп атады, себебі сынақтар кезінде қолданылған литий-ионды батареялар өртеніп кетті, бұл қайтарып алу және никель-металл гидридті батареяларға ауысу қажеттігіне әкелді). Apple кеңейтілген жөндеу бағдарламасын ұсынғаннан кейін, бұл серия өте тартымды машинаға айналды, бірақ жаман беделінен құтыла алмады. 5300 сериясының жағымсыз жарияланымдары 1990 жылдардың ортасында қиын жағдайға түскен Apple компаниясының мәселелерін күшейтті. Apple 1996 және 1997 жылдары үш жаңа PowerBook моделін ұсынып, 5300 мәселесінен кейін қалпына келді: PowerBook 1400 – 5300-ді жалпы мақсаттағы PowerBook ретінде алмастыруға арналған; PowerBook 2400 – PowerBook Duo-ны алмастыру үшін жұқа және ыңғайлы қосалқы ноутбук ретінде жоспарланған; және PowerBook 3400 – сәндік модель. PowerBook 1400 және 3400 – ішкі CD-дискісі бар алғашқы PowerBook модельдері болды. 1997 жылдың соңында PowerBook 3400, Kanga кодолық атымен белгілі, бірінші PowerBook G3-ке айналды. Бұл серия 1 см биіктіктегі пернелерге ие "нағыз" пернетақтамен жабдықталған соңғы PowerBook моделі болды; ал келесі модельдердің барлығында жалпақ пернелер қолданылды.

PowerBook G3 құрылғысы

Бірінші PowerBook G3 сериясы (Kanga-дан толыққанды қайта жасалған) 1998 жылы шықты, бірақ ол әлі де Old World ROM Mac болды. Бұл жаңа PowerBook-тар 500 сериялы PowerBook-тан дизайндық элементтер алды, айқын қисықтармен және қара пластикалық корпусымен ерекшеленді. Олар соншалықты танымал болды, G3 модельдерінің әртүрлі нұсқалары ұзақ жылдар бойы көрсетілген «Секс және қала» телесериалындағы Кэрри Брэдшоудың жеке компьютеріне айналды. G3 iMac-пен шамамен бір уақытта ұсынылған «WallStreet/Mainstreet» сериясы әртүрлі мүмкіндіктерге ие модельдерден тұрды, мысалы, әртүрлі процессор жылдамдықтары (233-ден 300 МГц-ға дейін) және 12, 13 немесе 14 дюймдік экранды таңдау мүмкіндігі. Олардың барлығында дискеттік жекпе-жектерді, CD-ROM/DVD-ROM дискілерін, қатты дискілерді немесе тіпті қосымша аккумуляторларды орнатуға болатын екі дискілік ұялар болды. Кейінірек, 1998 жылы «PDQ» деп аталған екінші PowerBook G3 сериясы ұсынылды, конфигурация параметрлерінде шағын өзгерістер енгізілді, ең арзан 233 МГц модельде де L2 кэшін қосу арқылы жалпы өнімділікті арттырды. Apple екі кешірек G3 PowerBook моделін ұсынды, олар сыртқы түрімен ұқсас (қисық, қара пластикалық корпус, қара резеңкеленген бөліктерімен), бірақ жұқарақ, жеңіл және жаңартылған ішкі жүйелерге ие болды. 1999 жылы «Lombard» (сонымен қатар: Bronze Keyboard) пайда болды – ұзақ қызмет ететін аккумуляторы, USB және SCSI порттары бар, New World ROM Mac-қа ие, жұқа, жеңіл және жылдам (333 немесе 400 МГц) PowerBook. Содан кейін 2000 жылы «Pismo» шықты, ол бір SCSI портын екі FireWire портымен алмастырды, PowerBook желісін AGP графикасына, 100 МГц шина жылдамдығына және стандартты DVD-ROM оптикалық дискілеріне жаңартты, сонымен қатар PowerBook атауынан «G3» жойылды. «Pismo» жаңартуы AirPort сымсыз желілік мүмкіндігін (802.11b) де әкелді, ол 1999 жылдың шілдесінде Apple iBook-та дебют жасаған болатын. Lombard және Pismo модельдері үшін процессорды жаңарту карталары қол жетімді.

PowerBook G4 құрылғысы

Уақытша бас директор Стив Джобс 2000 жылы PowerBook сериясын қайта жобалауға көңіл бөлді. 2001 жылдың қаңтарында ұсынылған нәтиже – толығымен жаңа дизайнмен жасалған New World PowerBook, титан қабығы және 15,2 дюймдік кең экранды дисплейімен, кең форматтағы фильмдерді көруге ыңғайлы. PowerPC G4 процессорымен жабдықталған ол «ұшаққа алып жүре алатын алғашқы суперкомпьютер» деп таныстырылды. Бұл модель PC-ге негізделген ноутбуктерден жеңіл болды және PowerPC процессорларының төмен қуат тұтынуының арқасында олардан бірнеше сағатқа ұзақ жұмыс істеді. «TiBooks» деген лақап атымен танымал болған бұл ноутбуктер сәнді затқа айналды. Олар әсіресе ойын-сауық индустриясында танымал болды, Голливудтағы көптеген фильмдердің жұмыс орындарында оларды кездестіруге болар еді. Үлкен экраны мен жоғары өнімділігінің арқасында Titanium PowerBook ноутбуктері үстел компьютерін алмастыруға кеңінен қолданылатын алғашқы ноутбуктердің бірі болды. Ноутбуктердің индустриалдық дизайны өнеркәсіптегі басқалардың да назарына ілігіп, кең экранды ноутбуктердің жаңа толқынының пайда болуына әкелді. Титан PowerBook ноутбуктері 400 МГц, 500 МГц, 550 МГц, 667 МГц, 800 МГц, 867 МГц және 1 ГГц жинақтарында шығарылды. Олар Mac OS 9 жүйесін тікелей жүктете алатын соңғы PowerBook модельдері болды. 2003 жылы Apple Computer әлемдегі ең үлкен экранды ноутбугін және Apple компаниясының ең кішкентай, толық функционалды ноутбугін ұсынды. Екі модель де анодталған алюминийден жасалған (бұл оларға «AlBook» деген лақап атты әкелді), DVD жазу мүмкіндігі, AirPort Extreme желісі, Bluetooth және 12,1 дюймдік немесе 17 дюймдік LCD дисплейлерімен жабдықталған. 17 дюймдік модельде барлық 15 және 17 дюймдік PowerBook ноутбуктерде стандартты болған оптикалық талшықпен жарықтандырылған пернетақта болды. Әр динамик торының астында орналасқан екі қоршаған ортаның жарық сенсоры, жарық деңгейіне қарай пернетақта мен дисплейдің жарықтығын реттеді. 12 дюймдік PowerBook экраны 12 дюймдік iBook экранымен бірдей панельді пайдаланбады, ал 17 дюймдік PowerBook 17 дюймдік iMac-тың экранын пайдаланды, бірақ артқы жарығы жұқарақ болды. 2003 жылдың соңында 15 дюймдік PowerBook ноутбуктері қайта жобаланды және кіші және үлкен модельдері сияқты алюминийден жасалған стилімен және 17 дюймдік модельдегідей мүмкіндіктер жинағымен (артына жарық беретін пернетақта қоса алғанда) ерекшеленді. Бұл негізгі дизайн Intel процессорларына негізделген MacBook Pro ноутбуктеріне көшу кезінде де сақталды және 2008 жылдың соңына дейін қолданылды. 2004 жылдың сәуірінде алюминийден жасалған PowerBook ноутбуктері жаңартылды. SuperDrive DVD-ді 4 есе жылдамдықпен жазу мүмкіндігіне ие болды, ең жылдам процессор 1,5 ГГц-ға дейін жаңартылды, ал графикалық карталар 128 МБ бейне жадына ие жаңа модельдермен ауыстырылды. 12 дюймдік модельге орта жиілікті дыбыс үшін үшінші динамик қосылды. Сонымен қатар, AirPort Extreme карталары барлық PowerBook ноутбуктері үшін стандартты жабдыққа айналды, бұрынғыдай қосымша опция ретінде ұсынылмады. 2005 жылдың қаңтарында алюминийден жасалған PowerBook ноутбуктерінің сипаттамалары бағаның төмендеуіне байланысты тағы бір рет жаңартылды. Процессор жылдамдығы жоғары 15 дюймдік және барлық 17 дюймдік модельдерде 1,67 ГГц-ға дейін арттырылды, ал төменгі 15 дюймдік модель мен 12 дюймдік модельде жылдамдық 1,5 ГГц-ға дейін арттырылды. 17 дюймдік модельге оптикалық аудио шығысы қосылды. Жад және қатты дискінің стандартты көлемі 512 МБ және 5400 айналымға дейін арттырылды, ал 17 дюймдік модельдегі жаңа максималды сақтау көлемі 100 ГБ болды. Әр модельде жылжыту мүмкіндігі бар жетілдірілген тачпад, BT 2.0 + EDR қолдауы бар жаңартылған Bluetooth модулі және ішкі сенсор кенеттен қозғалыс байқағанда дискінің басшаларын тоқтататын жаңа мүмкіндік болды. 30 дюймдік Apple Cinema дисплейіне қолдау жаңа 17 дюймдік модельде де енгізілді және 15 дюймдік модельде компьютердің бейне жабдықтарына жаңарту арқылы тапсырыс бойынша жасалды. SuperDrive енді DVD+R мүмкіндігін де қолдады. 2005 жылдың қазан айында екі жоғары сатыдағы PowerBook ноутбуктері тағы да жаңартылды, олар жоғары ажыратылуы бар дисплеймен (15 дюймдік модельде 1440 × 960 пиксел, ал 17 дюймдік модельде 1680 × 1050 пиксел) және жылдам 533 МГц DDR2 (PC2 4200) жадымен жабдықталды. SuperDrive стандартты жабдыққа айналды және 15 және 17 дюймдік модельдерде екі қабатты DVD-ді қолдауды қамтыды. 17 дюймдік модель 120 ГБ стандартты қатты дискімен, сондай-ақ 7200 айналыммен, 100 ГБ тапсырыс бойынша жасау мүмкіндігімен жаңартылды. Бұл дисктер 15 дюймдік PowerBook-те де қол жетімді болды. SuperDrive-пен 12 дюймдік модель осы жағынан өзгермеді, бірақ әр жаңа PowerBook ноутбугі ұзақ батареяның қызмет ету мерзіміне ие болды.

Батареяны қайтару

2005 жылдың 20 мамырында Apple және Тұтынушы өнімдерінің қауіпсіздігі жөніндегі комиссия кейбір Apple PowerBook G4 аккумуляторларын кері қайтарып алу туралы хабарлады. Бұл батареяларды Sony компаниясы өндірді; Dell, Toshiba, Lenovo, HP, Fujitsu және Acer ноутбуктері де бұзылған батареялардың әсеріне ұшырады. Apple және CPSC бірлескен баспасөз хабарламасында ішкі қысқа тұйық батарея элементтерінің қызып кетуіне және өрт қаупіне әкелуі мүмкін екенін мәлімдеді. Шамамен 128 000 ақаулы дана сатылды. Мәселелер алғашында шешілгендей болғанымен, көптеген пайдаланушылар үшін олар қайтадан пайда болды. 2006 жылдың тамыз айының басында Engadget порталы ақаулы батарея салдарынан PowerBook-тың "күшті жарылғаны" туралы хабарлады. 2006 жылдың 24 тамызында Apple және CPSC сол PowerBook модельдері үшін тағы да аккумуляторларды кері қайтарып алу туралы жариялады. АҚШ-та 1,1 миллион аккумулятор жинағы кері қайтарылды; ал тағы 700 000 АҚШ-тан тыс жерлерде сатылды.

Ұсынысты тоқтату

2006 жылғы Macworld конференциясы мен көрмесінде MacBook Pro таныстырылды. Бірақ жаңа ноутбуктер тек 15,4 дюймдік модельдерде ғана қол жетімді болды, ал 12 және 17 дюймдік PowerBook компьютерлері Apple дүкендерінде және бөлшек сауда орындарында сатылымда болды, сондай-ақ қорлар таусылғанша 15 дюймдік модель де сатылды. 2006 жылдың 24 сәуірінде 17 дюймдік PowerBook G4, 17 дюймдік MacBook Pro нұсқасымен алмастырылды. 12 дюймдік PowerBook G4 2006 жылдың 16 мамырына дейін қолжетімді болды, содан кейін MacBook iBook орнына ұсынылды. Оның жоғары қуатты конфигурацияларының арқасында, ол сондай-ақ 12 дюймдік PowerBook-тың орнын басатын модель ретінде қарастырылды, бұл PowerBook брендінің шамамен 15 жылдық өндірісін аяқтады. 13 дюймдік MacBook Pro 2009 жылдың ортасында таныстырылды.

Мұра

Дәстүрлі түрде, портативті компьютерлер ең соңғы процессорларды қолдануда үстелді компьютерлерден қалып қоятын, бірақ PowerBook G3 үстелді Power Macintosh G3 компьютерлерімен бірдей уақытта шығарылып, ерекше жағдайды құрады. PowerBook компьютерлері үстелді Mac-терден кейін қала берді және G5 процессорын ешқашан қолданбады. Бұл, негізінен, қол жетімді толық өлшемді процессорлардың қатты қызуы мен электр қуатын қабылдауға болмайтын деңгейде жұмсауы себеп болды. Intel негізіндегі Mac-тер енгізілген кезде, MacBook Pro тағы да iMac-пен бірге жаңа технологияны бірдей уақытта пайдаланды.