Кіріспе
Удон Тани қаласы
Удон Тани (อุดรธานี) – Таиландтың Исанында (Солтүстік-шығыс Таиланд) орналасқан қала, Удон Тани провинциясының астанасы және Таиландтағы алтыншы ірі қала. Қалалық муниципалитет (thesaban nakhon / қаланың өзі) 2019 жылғы мәліметтер бойынша 130 531 адамды құрайды, ал Удон Тани қалалық аймағы, Муанг Удон Таниде шамамен 400 000 адам тұрады. Удон Тани – Исанның төрт маңызды қаласының бірі, қалғандары Нахон-Ратчасима, Убон-Ратчатани және Кон-Кен. Олар "Исанның төрт үлкен қаласы" деп белгілі.
Орналасқан жері
Удон Бангкоктан шамамен 560 км қашықтықта жатыр. Бұл Таиландтың солтүстік Исанындағы маңызды мемлекеттік және сауда орталығы, сонымен қатар Лаос, солтүстік Вьетнам және оңтүстік Қытайға қақпа ретінде танылады.
Тарих
Қаланың экономикасы Вьетнам соғысы кезінде Удон Корольдік Тайланд Әуе күштері базасына жақын орналасқандықтан дамыды және сол кездегі барлар, кофеханалар мен қонақ үйлер түрінде сол дәуірдің естеліктерін сақтап қалды. "Американдық әскерлер келген кезде Удон Паттайя сияқты болды", - деді жергілікті сәулетші. "Олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін батыс тағамдарын ұсынатын мейрамханалар, қонақ үйлер мен түнгі клубтар барлық жерде бой көтерді. Сол кезде қала өте қарбалас болған еді". BBC хабарлағандай, Удон Танидің Корольдік Әуе күштерінің базасы ЦРУ-ның "Жасыл тұтқындау орны" деп белгілі қара нысанға айналды. Бұл нысан Сауд Арабиясында туған палестиналық Абу Зубайданы, Осама бен Ладеннің жақын серіктерінің бірі саналатын адамды сұраққа алу үшін пайдаланылған. 2014 жылдың желтоқсан айында АҚШ Сенатының барлау комитеті (SSCI) ЦРУ әдістері туралы 6000 беттік құпия есептің қорытындысын жариялады. Есепте тайландтың жоғары лауазымды шенеуніктерінің кем дегенде сегізінің бұл құпия нысан туралы білгені айтылады. Нысан 2002 жылдың желтоқсан айында жабылды. Алдыңғы хабарларда Америка Дауысының Удон Тани провинциясының Бан Дунг ауданындағы ауылдық аймақтағы ретрансляциялық станциясы ЦРУ-ның қара нысаны болған деген мәлімдемелер болған.
Әкімшілік
Удон Тани қалалық муниципалитеті (тесабан муянг) 15 наурызда 1936 жылы құрылды. 27 мамыр 1953 жылы муниципалитеттің аумағы кеңейтілді. Қаланың үздірімді өсуінің нәтижесінде муниципалитеттің жалпы ауданы екінші рет 1993 жылдың 31 желтоқсанында кеңейтілді. 1995 жылдың 25 қыркүйегінде Удон Тани қалалық муниципалитет (тесабан нахон) мәртебесіне көтерілді және 21 кіші ауданға (тамбон) бөлінді, олар өз кезегінде 248 ауылға (мұбан) бөлінген. 60 659 үй шаруашылығында 130 531 адам тұрады. 2020-2021 жылдар аралығындағы COVID-19 пандемиясы кезінде Бангкок әуежайларына бағытталған рейстер күніне 10-14 дейін азайтылды. Қала орталығындағы Удон Тани теміржол станциясы Бангкок теміржол станциясынан (Хуа Ламфонг) күніне төрт пойыз қабылдайды, оның ішінде түнгі вагондар да бар.
Тау-кен өндірісі
Азия Тынық мұхиты калий корпорациясы (APPC) – Италиялық Тайланд дамуы PLC компаниясының толық иелігіндегі еншілес компаниясы болып табылады. Ол Удон Солтүстік және Удон Оңтүстік калий кен орындарына концессия құқығына ие және оларды игеруді жоспарлап отыр. Таиландтың солтүстік-шығысындағы калий кен орындарында Канада мен Ресейден кейін әлемдегі үшінші ең ірі пайдаланылмаған калий қоры бар деген сенім бар. Калий – ауыл шаруашылығы тыңайтқыштарының маңызды құрауышының бірі.
Климат
Удон Таниде тропикалық саванналық климат (Кёппен климаттық жіктелімі Aw) басым. Қыстары салыстырмалы түрде құрғақ және өте жылы. Температура сәуір айына дейін көтеріледі, онда күннің орташа ең жоғары температурасы өте жоғары болады. Муссон маусымы сәуірдің соңынан қазан айының басына дейін жалғасады, күндіз ауыр жаңбыр мен сәл салқындатылған температуралар байқалады, бірақ түндер жылы болып қалады. Қаладағы сенімді түрде тіркелген температура диапазоны – бастап – дейін.