Кіріспе
Тайландтың ең үлкен провинциясы – Сурат Тани (สุราษฎร์ธานี,), көбінесе Сурат деп қысқартылады, Тайландтың оңтүстік провинцияларының (чанват) ең үлкені болып табылады. Ол Таиланд шығанағының батыс жағасында жатыр. Сурат Тани атауы "жақсы адамдардың қаласы" деген мағынаны білдіреді, бұл атауды қалаға патша Ваджиравудх (Рама VI) берген; сондықтан Сурат Тани Оңтүстік Тайландтағы жергілікті атауы Орталық Тай тілінде болатын жалғыз провинция.
Surat Thani (สุราษฎร์ธานี, ), often shortened to Surat, is the largest of the southern provinces (changwat) of Thailand. It lies on the western shore of the Gulf of Thailand. Surat Thani means 'city of good people', a title given to the city by King Vajiravudh (Rama VI); Surat Thani is therefore the sole province in Southern Thailand for which the native name is in the Central Thai language.
География
Таиландта орналасқан Сурат Тани провинциясы солтүстікке қарай Чумфон, шығысқа қарай Нахон Си Таммарат, оңтүстікке қарай Краби, оңтүстік-батысқа қарай Пханг Нга және солтүстік-батысқа қарай Ранон провинцияларымен шектеседі. Сурат Танидің географиялық ландшафты алуан түрлі. Провинцияның орталық аймағында Тапи өзенінің жағалау жазығы басым, онда шөптесін далалар, каучук ағаштары және кокос плантациялары кездеседі. Батысында орманды Пхукет тауларының әк тасты жоталары жатыр, онда әйгілі Као Сок ұлттық паркі орналасқан. Провинцияның шығыс бөлігінде Нахон Си Таммарат (немесе Бантат) тау жотасы басталады, оның бір бөлігі Тай Ром Йен ұлттық паркінде сақталған. Сурат Танидегі орманды аумақтың жалпы көлемі шамамен , бұл провинцияның ауданының 28,8 пайызын құрайды. Таиланд шығанағындағы бірнеше арал Сурат Тани құрамына кіреді, оның ішінде Ко Самуи, Ко Фа Нган және Ко Тао сияқты танымал туристік орындар, сондай-ақ Ко Анг Тонг теңіз ұлттық паркі бар. Провинцияның географиясы Тапи өзені мен Пхум Дуанг өзені сияқты негізгі су арналарымен де сипатталады, олар Бандон шығанағына құйылар алдында Та-Кхам қаласының жанында бірігеді. Осы өзендер құратын дельта жергілікті тұрғындар арасында Най Банг (ในบาง) деп аталады. Бұл дельтада мангр мен жеміс бақтарымен жабылған көптеген шағын аралдармен тізбектелген арналар желісі орналасқан.
Жергілікті билік
2019 жылдың 26 қарашасына қарай: Сурат Тани провинциясының бір әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және провинцияда 40 муниципалды (thesaban) аймақ бар. Сурат Тани және Ко Самуи қала (thesaban nakhon) мәртебесіне ие. Та-Хам, На-Сан және Дон-Сак қалашақ (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Сонымен қатар, 35 ауылдық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтар 97 ауылдық әкімшілік ұйымдары (SAO - ongkan borihan suan tambon) арқылы басқарылады.
Адам жетістіктері индексі 2022
Денсаулық сақтау Білім беру Жұмыспен қамту Кірісі 30 44 61 31 Тұрғын үй Отбасы Көлік қатынасына қатысу 59 6 21 62 Сурат-Тхани провинциясы, HAI 2022 мәні 0.6438 "орташа" деңгейде, рейтингте 35-орынды иеленеді. 2003 жылдан бері Таиландтағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰДП) адам дамуының субұлттық деңгейіндегі прогресті, Адам жетістіктері индексі (АЖИ) арқылы қадағалап келеді. АЖИ – адам дамуының барлық сегіз негізгі саласын қамтитын жиынтық индекс. 2017 жылдан бастап Ұлттық экономикалық және әлеуметтік даму кеңесі (НЭСРБ) осы міндетті өз мойнына алды. Ол 42 аралды және 102 км² жалпы ауданы бар, оның шамамен 50 км² құрлық, ал қалғаны су. Парк 1980 жылдың 12 қарашасында құрылған. Ко-Фалуайдың солтүстік бөлігі де теңіз паркінің құрамына кіреді. Ко Вуа Талаптың Ао Фи жағалауында рейнджерлер станциясы, коттедждер, дүкен және мейрамхана орналасқан. Хао Сок ұлттық паркі Таиландтың оңтүстігіндегі ең ірі табиғи ормандардың бірі болып табылады және Амазонка жаңбырлы орманнан көне әрі әртүрлі жаңбырлы ормандардың қалдығы саналады.