Кіріспе

Пенсильванияның 43-ші губернаторы, АҚШ-тың ішкі қауіпсіздік министрі Томас Джозеф Ридж (26 тамыз 1945 жылы туған) – 2001 жылдан 2003 жылға дейін Джордж Буш әкімшілігінде ішкі қауіпсіздік жөніндегі президенттің көмекшісі, ал 2003 жылдан 2005 жылға дейін АҚШ-тың ішкі қауіпсіздік министрі қызметін атқарған американдық саясаткер және автор. Ол бұл екі лауазымның екеуін де алғашқы болып атқарған. Республикалық партия мүшесі, ол 1983 жылдан 1995 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында, ал 1995 жылдан 2001 жылға дейін Пенсильванияның 43-ші губернаторы болып қызмет етті. Ридж Пенсильвания штатының Манхолл қаласында дүниеге келді және Пенсильвания штатының Эри қаласындағы ардагерлердің қоғамдық тұрғын үйінде өсті. Гарвард университетін үздік бітіргеннен кейін, Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет етті, онда оған «Бронза жұлдызы» медалі табысталды. Содан кейін Пенсильванияға оралып, 1972 жылы Дикинсон құқық мектебінде заң докторы (J.D.) дәрежесін бітіріп, жеке практикаға кірісті. Эри округінің прокурорының көмекшісі болған Ридж өз округінде Конгреске үміткер болды, онда ол алты мерзім бойы қызмет етті. 1994 жылы Пенсильванияның солтүстік-батысынан тыс жерлерде көп танылмағандықтан губернаторлыққа үміткер болды. Ол сайлауда жеңіске жетіп, 1998 жылы жарты ғасырдан астам уақыттан бері Пенсильваниядағы (демократтар республикашылдардан шамамен 500 мыңға артық) республикашыл губернатор үшін ең көп дауыс жинап қайта сайланды. Пенсильвания губернаторы ретінде ол экономиканы дамыту, білім беру, денсаулық сақтау және қоршаған ортаны қорғау салаларында штатымыз бойынша маңызды жетістіктерге қол жеткізді. Қазіргі таңда, ол Пенсильвания губернаторы болып қайта сайланған соңғы республикашыл саналады. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін АҚШ президенті Джордж Буш Риджді жаңа құрылған Ішкі қауіпсіздік кеңсесінің бірінші директоры етіп тағайындады. 2003 жылдың қаңтар айында Ішкі қауіпсіздік кеңсесі ресми түрде кабинет деңгейіндегі департамент – Ішкі қауіпсіздік департаментіне айналды, ал Ридж Ішкі қауіпсіздік департаментінің бірінші хатшысы болды. Ол Буштың президенттік мерзімінің бірінші кезеңінде осы лауазымдарда қызмет етті, содан кейін зейнеткерлікке шығып, жеке секторға оралды. Жеке секторға қайта оралғаннан бері Ридж The Home Depot, The Hershey Company және Exelon Corporation директорлар кеңесінде қызмет етеді, сондай-ақ Deloitte & Touche және TechRadium компанияларының аға кеңесшісі болып жұмыс істейді. Ол сонымен қатар Вашингтонда орналасқан қауіпсіздік консалтингтік фирмасы Ridge Global-дың негізін қалаушысы және төрағасы. 2008 жылғы президенттік сайлау кезінде сенатор Джон Маккейнмен бірге науқан жүргізіп, кейбір сарапшылар оны потенциалды вице-президенттік үміткерлердің тізімінде қарастырған.

Ерте өмір және білім

Ридж Пенсильвания штатының Мунхолл қаласында, Питтсбургтің Стил-Вэлли аймағында үш баланың үлкені болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Лора (құрмет аты Судимак) және Томас Регис Ридж, ол саяхатшы сатушы және Әскери-теңіз күштерінің ардагері болған. Риджтің анасының әжесі мен атасы бұрынғы Чехословакиядан (қазіргі Словакия) келген русин иммигранттары, ал әкесінің бабалары Ұлыбританиядан көшіп келген. Ол Пенсильвания штатының Эри қаласындағы ардагерлерге арналған тұрғын үйлерде өсті. Ридж Санкт-Эндрюс бастауыш мектебі мен Кафедральдық дайындық мектебінде білім алды, оқу және спортта жақсы жетістіктерге қол жеткізді. Ол Гарвард колледжіне түсіп, құрылыс жұмысы арқылы оқу ақысын төледі, бейсбол және футболмен айналысты. 1969 жылдың қараша айында Ридж сержант дәрежесінде Оңтүстік Вьетнамға келді, онда Вьетнам соғысы кезінде Браво ротасының штаб-сержанты, 1-ші батальон, 20-шы жаяу әскер полкі, 11-ші жаяу әскер бригадасы, 23-ші жаяу әскер дивизиясы (Америка дивизиясы) құрамында алты ай қызмет етті. 1970 жылдың мамыр айында жарылған аппендицит салдарынан Вьетнамдағы қызметтік сапары қысқартылды және ол үйге қайтарылды; сондай-ақ, оның қызметі бала кезіндегі құлақ инфекциясын күшейте түсті, нәтижесінде сол құлағына есту аппаратын орнатуға тура келді. Вьетнамдағы қызметі үшін Ридж "V" белгісі бар қола жұлдыз орденімен, Ұлттық қорғаныс медалімен, Вьетнам қызметі медалімен, Вьетнам Республикасының батырлық көрсеткені үшін бірлік мақтауымен (пальмасы бар), Вьетнам Республикасының үгіт медалімен және жауынгерлік жаяу әскерінің белгісімен марапатталды.

Заң мансабы

Пенсильванияға оралғаннан кейін ол Дикинсон заң мектебінде заң докторы (J. D.) дәрежесін 1972 жылы бітіріп, жеке практикаға кірісті. 1980 жылы Ридж Пенсильвания штатының Эри округінде аудандық прокурордың көмекшісі болып жұмыс істеді және екі жылдың ішінде 86 іс бойынша қудалау шараларын жүргізді.

АҚШ-тың Өкілдер палатасы

1982 жылы ол солтүстік-батыс Пенсильваниядан Конгресске 729 дауыс айырмасымен сайланды. Ридж 224 өлім жазасына қол қойды – бұл алдыңғы екі губернатордың 25 жыл ішінде қол қойған санынан бес есе көп, бірақ тек үш ерікті өлім жазасы орындалды. Әлеуметтік мәселелер бойынша ол бір жынысты некеге қарсы болды, бірақ аборт құқығын қолдады. Риджтің қызмет ету кезеңінде Комонвеллдің бюджеті әр қаржы жылына екі-үш пайызға өсті және салықтардың жалпы сомасы бойынша 2 миллиард доллардан астам азайтылды. Ридж экономикалық төмендеу немесе рецессия кезінде пайдалану үшін «Жаңбырлы күн» қорының балансын 1 миллиард доллардан астамға дейін құрып, өсірді. Ридж электр энергетикасы компаниялары арасында бәсекелестікті қамтамасыз ететін заң қабылдауды және Балалардың денсаулықты сақтану бағдарламасына (CHIP) федералдық және штаттық қолдауды күшейтуді итермеледі. Ол Комонвеллдің экологиялық реттеу және табиғат ресурстарын қорғау бағдарламаларын екі жаңа агенттікке – Экологиялық қорғау департаменті мен Табиғат ресурстарын қорғау департаментіне бөлді. Ридж Пенсильванияда мемлекеттік жарғылық мектептер құруды және тәртіпсіз оқушылар үшін баламалы мектептер ашуды ұсынды. Ол оқушылардың әртүрлі сыныптарда нені білуі керектігін белгілейтін жаңа академиялық стандарттарды енгізді. Ол мектеп таңдау демонстрациялық бағдарламасын ұсынды. Ридж электрондық үкіметке қатысты бірқатар жобаларды бақылады, оның ішінде жүргізуші куәліктерін жаңалаудан және көлік құралдарын тіркеуден бастап, тарихи құжаттар мен кітапхана каталогтарын қарауға дейін. Комонвеллдің порталы бірнеше ұлттық сыйлықтарға ие болды. Пенсильвания Білім департаментінде елдегі алғашқы электрондық грант жүйелерінің бірі енгізілді. Ол мемлекеттік мектептер мен университеттерде технологияны тиімді пайдалануды арттыру мақсатында Link to Learn бастамасын құрды. Ридж афроамерикалық азаматтық құқық белсендесі Мумия Абу Джамалға екі өлім жазасына қол қойды, ол жол тоқтату кезінде полицейді өлтірді деген айыппен сотталған. Ридж 2001 жылы 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Ішкі қауіпсіздік департаментінің директоры болып тағайындалғанға дейін губернатор қызметін атқарды.

2000 жылғы президенттік сайлау

Ридж 1996 жылы Боб Доульдің вице-президенттікке әлеуетті үміткері болды және 2000 жылғы президенттік науқаны кезінде республикалық партияның президенттікке үміткері Джордж Буштың жақын кеңесшісі болды, олар губернаторлық қызметте бір уақытта болған жақын досы. Бұған жауап ретінде Буш Риджді Нью-Йорк штатының губернаторы Джордж Патаки, Мичиган штатының губернаторы Джон Энглер, Оклахома штатының губернаторы Фрэнк Китинг, Миссури штатының бұрынғы сенаторы Джон Дэнфорт және Америка Қызыл Кресінің бұрынғы президенті Элизабет Доулмен бірге өзінің вице-президенттікке үміткерлердің қысқа тізіміне қосты.

Ішкі қауіпсіздік

2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін АҚШ президенті Джордж Буш Ақ үй ішінде Отандық қауіпсіздік кеңсесін құрды және оны басқаруға Риджті тағайындады. Елдің жаңа қауіпсіздік директорының міндеті – АҚШ-ты террористік қауіп-қатерлер мен шабуылдардан қорғау үшін жан-жақты ұлттық стратегияны әзірлеу және үйлестіру болды. Ридж 2001 жылдың 5 қазанында Пенсильвания штатының губернаторы лауазымынан ресми түрде кетті. 2004 жылдың қаңтар айында Риджтің аты, басқалармен бірге, Сирияда туған канадалық Махер Арардың шағымында айтылды. Ол американдық билік депортациялағаннан кейін Сирияда қинақ көргенін мәлімдеді.

Мемлекеттік қызметтен және кітаптан зейнетке шығу

2004 жылдың 30 қарашасында Ридж президентке өзінің отставкасын ұсынып, "22 жылдан астам үздіксіз мемлекеттік қызметтен кейін, жеке және отбасылық мәселелерге артық көңіл бөлу уақыты келді" деді. "Біздің заманымыздың сынағы: Америка қоршауда және біз қалай қауіпсіздікті қамтамасыз ете аламыз" атты кітабында Ридж өзінің отставкаға кетуінің себебін 2004 жылғы президенттік сайлауға дейін Буш әкімшілігінің жоғары лауазымды шенеуніктерінің елдің терроризм қаупі деңгейін көтеруге жасаған тытысымен байланыстырды.

Жеке сектордағы жұмыс

Ридж Вашингтондағы Ridge Global кеңес беру фирмасының негізін қалаушысы және төрағасы.

Ридж Вирджиния Техникасындағы оқ ату оқиғасын терген штаттық тағайындалған комиссияның құрамында болды. Сондай-ақ Ридж Атлантик Кеңесі директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады.

Ридж саясаты тобы

2010 жылы Ридждің екі бұрынғы бас штаб директоры, Марк Кэмпбелл мен Марк Холман, Ридж фирмаға өз атын бергеннен кейін лоббистік фирма ашты. Толық қызмет көрсететін үкіметтік істер фирмасының Харрисбург, Пенсильвания және Вашингтон, округ Колумбияда кеңселері бар. 2010 жылдың шілдесінде Марцелл тақталы құрылымнан табиғи газды алу үшін гидравликалық жарылыс қолдануға ниеттенген компаниялар Ридж және Ридж саясаты тобын қолдау алу үшін айына 75 000 доллар төледі.

Басқарма мүшелігі және басқа корпоративтік бірлестіктер

Ридж түрлі корпоративтік директорлар кеңесінде және басқа да лауазымдарда қызмет еткен. 2005 жылы ол «Home Depot» компаниясының басқармасына мүше болып тағайындалды, оның жылдық еңбекақысы шамамен 100 000 доллар көлемінде деп күтілді. Сол жылы ол RFID компаниясы «Savi Technology» басқармасына да тағайындалды. 2006 жылы «Exelon Corporation» электрмен жабдықтау компаниясының директорлар кеңесіне мүшелікке тағайындалды, директордың бастапқы жалақысы 35 000 доллар жылдық сыйақыдан және 1 500 доллар жиналыс үшін немесе күн сайынғы төлемнен, сондай-ақ (сол кезде) 60 000 доллар көлеміндегі жылдық кейінге шегерілген акциялар түрінде болды. 2006 жылы Ридж «Deloitte & Touche USA LLP» компаниясының аға кеңесшісі болып жарияланды. 2007 жылы ол «The Hershey Company» компаниясының атқарушы кеңесіне мүше болып тағайындалды, ал 2008 жылы Техас штатында орналасқан «TechRadium, Inc.» қауіпсіздік технологиялары компаниясының аға кеңесшісі болып тағайындалды. 2009 жылы антимикробтық «PURE Bioscience» компаниясы Риджді, сондай-ақ Висконсин штатының бұрынғы губернаторы Томми Томпсонды өзінің кеңесшілер кеңесіне мүше етіп тағайындады. Қазіргі уақытта ол «States United Democracy Center» ұйымының екі партиялық кеңесшілер кеңесінде отыр.

2008 жылғы президенттік сайлау

Ридж Аризона штатының республикалық президенттікке кандидат сенаторы Джон Маккейннің аға көмекшісі болды, және оны кейбір адамдар Маккейннің мүмкін болатын серігі деп қарастырды. Квиннипиак университетінің сауалнама институты 2009 жылдың 30 сәуірі мен 3 мамыры аралығында жүргізген сауалнамада Риджді екеудің гипотетикалық сайысында Спектерден үш ұпайға кем көрсетті. Кейбір Тумидің қолдаушылары Риджтің кандидатурасын сынады, себебі Ридж Пенсильванияда дауыс беруге тіркелгенімен, шындығында Мэриленд штатының Шеви Чейс қаласында тұрды. 2009 жылдың 7 мамырында Ридж 2010 жылы АҚШ Сенатына кандидат болмайтынын жариялады.

2012 жылғы президенттік сайлау

2011 жылдың қыркүйегінде Ридж Юта штатының бұрынғы губернаторы Джон Хантсманның 2012 жылғы сайлау кампаниясын қолдады. Митт Ромни 2012 жылдың 14 наурызында Риджтің қолдауын жариялады.

Жоғарғы Соттың тапсырмасы

2013 жылы Ридж Холлингсворт пен Перри ісінде бір жынысты некелерді қолдау мақсатымен Жоғарғы Сотқа ұсынылған amicus curiae қағазына қол қойғандардың бірі болды.

Иранның халық моджахедтеріне қатысты ұстаным

Ридж Иранның Халықтық моджахедінің (МЕК, сондай-ақ ПМОИ, МКО) АҚШ Мемлекеттік департаментінің Шетелдік террористік ұйымдар тізімінен алып тастауды қолдаған конференцияда сөз сөйледі. Бұл топ 1997 жылдан 2012 жылдың қыркүйегіне дейін Мемлекеттік департамент тізімінде болды. Олар 1970 жылдары Иранда алты америкалықты өлтіргені және 1992 жылы Иранның БҰҰ миссиясына шабуыл жасауға тырысқаны үшін тізімге енгізілген. Ридж, басқа бұрынғы үкімет қызметкерлері мен саясаткерлер – Эд Ренделл, Р. Джеймс Вулси, Портер Госс, Луис Фри, Майкл Мукаси, Джеймс Л. Джонс, Руди Джулиани және Говард Дин сияқтылар, осы топпен байланысы үшін сынға ұшырады. Кейбіреулері белгілі тұлғалардың сөз сөйлеу ақысын кім төлейтіні туралы сауалға байланысты сотқа шақырылды. Ридж және басқалар консервативті National Review басылымында жариялаған мақаласында топты террористік ұйым деп жіктеудің қажеті жоқ екенін айтты, сонымен қатар сол кезде тек АҚШ пен Иран ғана оны террористік ұйым деп санайтынын мәлімдеді.

2015 жылғы "Көк лента" комиссиясы

2015 жылы Ридж биоқорғанысқа қатысты АҚШ саясатын өзгертуді ұсынған комиссия – «Көк лента» биоқорғанысты зерттеу тобының тең төрағасы болды. Елге қатер төндіретін биологиялық қауіп-қатерлерді жою мақсатында «Көк лента» биоқорғаныс жөніндегі зерттеу тобы АҚШ үкіметі жүзеге асыруы тиіс 33 қадамдық бастама жасады. Том Ридж бұрынғы сенатор Джо Либерманмен бірге ұйымды басқарды, ал зерттеу тобы Вашингтон қаласында қазіргі биоқорғаныс бағдарламаларына қатысты төрт мәжіліс өткізді. Зерттеу тобы биологиялық оқиға болған жағдайда федералдық үкіметтің қорғаныс механизмдері жоқ немесе жеткіліксіз екенін анықтады. Зерттеу тобының соңғы баяндамасы – «Ұлттық биоқорғаныс жоспары» АҚШ үкіметіне ұсынылатын бірқатар шешімдер мен ұсыныстарды қамтиды, оның ішінде вице-президентке биоқорғаныс жауапкершілігін беру және биоқорғаныс бюджетін біріктіру сияқты шаралар бар. Бұл шешімдер пандемияға байланысты мәселелерге хабардарлықты арттыру және оларға белсенді әрекет ету үшін Панельдің шақыруы болып табылады.

2016 жылғы президенттік сайлау

2016 жылы Ридж Джеб Бушты қолдады, ал Буш 2016 жылғы Республикалық партия президенттік праймеризден шыққаннан кейін Джон Касишты қолдады. Ридж Дональд Трампты, Трамптың номинацияға ие болғаннан кейін, немесе жалпы сайлауда Хиллари Клинтонды қолдамайтынын айтты.

Президент Трампты сынға алу

2020 жылдың шілдесінде Ридж президент Трампты маусым айында пошта арқылы дауыс беру кең ауқымды сайлаушылардың алдауына әкеледі деген сөзі үшін сынады. Ол мұның қауіп емес екенін және сайлаушыларға COVID-19 пандемиясы кезінде 2020 жылғы сайлауда дауыс берудің қауіпсіз жолы қажет екенін айтты. Ридж президенттің сайлаудың заңдылығын жоюға тырысатыны "қасіретті" екенін де айтты. Риджтің бұл сөздеріне жауап ретінде RNC демократтардың сайлау қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларын жоюға бағытталған сот процестері сайлауды заңсыз деп тануға жасалған әрекет екенін мәлімдеді. Ридж – VoteSafe екіпартиялық тобының тең төрағасы, бұл топ пошта арқылы және жеке дауыс беруді қауіпсіз етуді мақсат етеді. Сондай-ақ 2020 жылдың шілдесінде Ридж өзінің бұрынғы ведомствосын Портленд, Орегон қаласында 50 күндік наразылықтар мен тәртіпсіздіктерден кейін федералдық қылмыс жасады деген айыппен ұсталған тәртіпсіздерді ұстау үшін федералды агенттерді жібергеніне сын көтерді. Ол радио жүргізушісі Майкл Смерконишпен сұхбатта Пенсильваниядағы өзінің бірінші қаласына шақырылмаған, бір жақты араласуға ешқашан келіспейтінін, мұндай жағдай болса "тозақта суық күн" болатынын айтты. Ақ үй федералдық заңға сүйене отырып, федералдық құқық қорғау органдарының бұл әрекетін қолдады. Кейін Трамп Риджді Twitter-де "сәтсіз RINO" деп атап, "Нағыз Трамп емес адамдардың қиын жағдайда қалғанын көруге өте ұнады!" деп жазды.

2020 жылғы президенттік сайлау

2020 жылдың қыркүйегінде Ридж бұрынғы вице-президент Джо Байденді президенттікке қолдап, Филадельфия Инквайер газетінде мақала жариялады. 2020 жылдың 6 қарашасында CNN арнасына берген сұхбатында ол демократтық үміткерге алғаш рет дауыс бергенін растады. Ридж 100-ден астам бұрынғы республикалық ұлттық қауіпсіздік қызметкерлерімен бірге президенттік тағайындаудың кешігуі елдің қауіпсіздігіне қатер төндіретінін мәлімдеген хатқа қол қойды. Аталған мәлімдемеде 9/11 комиссиясының 2000 жылғы президенттік сайлау кезінде Джордж Буш әкімшілігіне өткен кезеңнің қысқа болуы "жаңа әкімшіліктің маңызды кадрларды анықтау, жұмысқа алу, тексеру және Сенаттың бекітуін алу процесіне кедергі келтірді" деген тұжырымы келтірілді. 2022 жылдың тамызында Ридж 6 қаңтарда АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылды "үшінші дүние елдерінде кездесетін, Америка Құрама Штаттарында емес, осындай әрекеттерге куә болу қиын" деп сипаттады, сондай-ақ Америкадағы қазіргі саяси ахуалды "қобалжулы", "жеке мүдделерге толы, кекшіл және қатыгез" деп бағалады.

2022 жылғы Сенат сайлауы

2022 жылы Ридж Пенсильвания штатындағы 2022 жылғы АҚШ Сенатына өтетін сайлауда өз партиясынан – республикашыл Мехмет Озды қолдады.

Мемориал

Том Ридждің "Біздің заманымыздың сынағы" атты кітабы 2009 жылдың қыркүйек айында жарық көрді. Ларри Блуммен бірлесіп жазылған бұл кітап Риджтің Ішкі қауіпсіздік департаментінің басшысы қызметін қамтиды. Ол жаңадан құрылған департаменттің қиындықтары мен шешім қабылдау процестерін түсіндіреді және Америка Құрама Штаттарының қауіпсіздігінің болашағы туралы өз пікірлерін білдіреді. Кітапта сондай-ақ, департаментті тиімді жұмыс істеуге бағытталған әрекеттеріне кедергі келтірген ішкі тартыстар туралы да айтылады. "Томас Данн Букс" баспасы таратқан маңызды хабарлардың арасында: Ридж Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мәжілістеріне шақырылмаған; агенттік оған маңызды ақпаратты ұстап қалғандықтан, Овалдық кеңселердегі таңертеңгі кездесулерде ФБР тарапынан күтпеген жағдайға түскен; "Катрина" даулы апатқа кінәлі деп есептелген төтенше жағдайлар агенттігінің басшысы болып тағайындалуына қарсылығына құлақ аспаған; президент Буштің қайта сайлану алдында қауіпсіздік деңгейін көтеруге итермеленген, бұл оның саяси мақсаттағы әрекет деп санайтын және қызметтен кетуге себеп болатын жағдай болған. Эри халықаралық әуежайы Риджтің құрметіне Том Ридж алаңы деп аталады. Эридегі Преск-Айл мемлекеттік паркіндегі Том Ридж атындағы Экологиялық орталық бұрынғы губернатордың есімімен аталады. Ридж орталыққа қаржы жинауда маңызды үлес қосты. Оның суреті Пенсильвания штатының Карлайл қаласындағы Пенсильвания штатының Дикинсон құқық мектебінің сот залында ілінген. Пенсильвания штатының Эри қаласындағы Преск-Айл Даунс әр жарыста 100 000 долларлық Том Ридж жүлдесін өткізеді. Мерсихерст университеті АҚШ-тың алғашқы Ішкі қауіпсіздік хатшысының құрметіне Том Ридж атындағы Барлау және қолданбалы ғылымдар колледжін атады.

Жеке өмір

Томның әйелі Мишель Ридж – Эри округі кітапхана жүйесінің бұрынғы атқарушы директоры. 1979 жылдан бері үйленген, олардың екі баласы бар: Лесли және Томми. Ридж 2017 жылдың 16 қарашасында Техас штатында жүрек талмасынан кейін жан сақтау бөліміне түсті. 2021 жылдың 16 маусымында Ридж Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы үйінде инсульт алды. Ол ауруханаға жатқызылып, қан қыстыруын жою бойынша сәтті операция жасады. Маусымның соңында ауруханадан шығарылған Ридж Вашингтон, округ Колумбия аймағында реабилитациялық ем-терапиядан өтуге кірісті.