Кіріспе
Колин Лютер Пауэлл (5 сәуір 1937 - 18 қазан 2021) – американдық саясаткер, мемлекет қайраткері, дипломат және АҚШ армиясының офицері. 2001 жылдан 2005 жылға дейін АҚШ-тың 65-ші мемлекеттік хатшысы болды. Ол алғашқы афроамерикалық мемлекеттік хатшы. 1987 жылдан 1989 жылға дейін АҚШ-тың 15-ші ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі, ал 1989 жылдан 1993 жылға дейін Бірлескен штабтар төрағасының 12-ші төрағасы болды. Пауэлл 1937 жылы Нью-Йорк қаласында Ямайкадан көшіп келген ата-аналарының отбасында дүниеге келді. Ол Оңтүстік Бронкста өсіп, Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектептерінде білім алды және Нью-Йорк қалалық колледжінде (CCNY) геология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Сондай-ақ ол CCNY-дегі Армия резервіндегі офицерлерді даярлау корпусының (ROTC) курсына қатысып, 1958 жылдың маусымында бітіргеннен кейін Армияның екінші лейтенанты шеніне ие болды. Ол 35 жыл бойы кәсіби әскери қызметте болды, көптеген басшылық және штабтық лауазымдарды атқарды және төрт жұлдызды генерал шеніне жетті. 1989 жылы АҚШ Армиясының бас қолбасшысы болды. Пауэллдің соңғы әскери қызметі 1989 жылдың қазанынан 1993 жылдың қыркүйегіне дейін АҚШ Қорғаныс министрлігіндегі ең жоғары әскери лауазым – Бірлескен штабтар төрағасы болды. Осы кезеңде ол жиырма сегіз дағдарысты бақылады, соның ішінде 1989 жылы Панаманы басып алу және 1990-1991 жылдары Иракқа қарсы «Шөл даулы» әскери операциясын жүзеге асырды. Ол «Пауэлл доктринасын» қалыптастырды, ол американдық әскери әрекеттерді АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздік мүдделеріне, басым күшке және кеңінен қолдауға қатысты белгілі бір талаптар орындалмаса шектейді. Ол республикашыл Джордж Буш президентінің кезінде мемлекеттік хатшы қызметін атқарды. Мемлекеттік хатшы ретінде Пауэлл Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне Ирак соғысының себептерін түсіндіретін баяндама жасады, бірақ кейіннен бұл баяндамада маңызды қателіктер болғанын мойындады. 2004 жылы Буш қайта сайланғаннан кейін ол отставкаға кетті. 1995 жылы Пауэлл өзінің «My American Journey» автобиографиясын жазды, ал зейнетке шыққаннан кейін «It Worked for Me: Lessons in Life and Leadership» (2012) атты тағы бір кітап жариялады. Ол ел ішінде және шетелде көптеген аудиторияларға лекция оқыды. Мемлекеттік хатшы болып тағайындалғанға дейін «America’s Promise» ұйымының төрағасы болды. 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауында кандидат болмаған Пауэлл Вашингтон штатынан АҚШ президенті лауазымына үш сайлаушы дауысын алды. Ол көптеген американдық және шетелдік әскери наградалармен марапатталды. Оның азаматтық наградаларына екі рет Президенттік бостандық медалі, Конгресс Алтын медалі, Президенттік азаматтар медалі және Мемлекеттік хатшының ерекше қызметі медалі кіреді. Пауэлл 2021 жылы COVID-19 салдарынан көз жұмды, оның иммундық жүйесіне зақым келтірген қан қатерлі ісігінің бір түрімен емделіп жатқан кезде.
Colin Luther Powell ('/k//oʊ//l//ᵻ//n// /'/p//aʊ//ə//l/ KOHlin POWəl; April 5, 1937 – October 18, 2021) was an American politician, statesman, diplomat, and United States Army officer who was the 65th United States secretary of state from 2001 to 2005. He was the first Black secretary of state. He was the 15th United States national security advisor from 1987 to 1989, and the 12th chairman of the Joint Chiefs of Staff from 1989 to 1993. Powell was born in New York City in 1937 to parents who immigrated from Jamaica. He was raised in the South Bronx and educated in the New York City public schools, earning a bachelor's degree in geology from the City College of New York (CCNY). He also participated in ROTC (Army Reserve Officer Training Corps) at CCNY and received a commission as an Army second lieutenant on graduation in June 1958. He was a professional soldier for 35 years, holding many command and staff positions and rising to the rank of four star general. He was commander of the U. S. Army Forces Command in 1989. Powell's last military assignment, from October 1989 to September 1993, was as Joint Chiefs of Staff chairman, the highest military position in the United States Department of Defense. During this time, he oversaw twenty eight crises, including the invasion of Panama in 1989 and Operation Desert Storm in the Persian Gulf War against Iraq in 1990–1991. He formulated the Powell Doctrine, which limits American military action unless it satisfies criteria regarding American national security interests, overwhelming force, and widespread public support. He served as secretary of state under Republican president George W. Bush. As secretary of state, Powell gave a presentation to the United Nations Security Council regarding the rationale for the Iraq War, but he later admitted that the speech contained substantial inaccuracies. He was forced to resign after Bush was reelected in 2004. In 1995, Powell wrote his autobiography, My American Journey and then in retirement another book titled, It Worked for Me: Lessons in Life and Leadership (2012). He pursued a career as a public speaker, addressing audiences across the country and abroad. Before his appointment as Secretary of State he chaired America's Promise. In the 2016 United States presidential election, Powell, who was not a candidate, received three electoral votes from Washington for the office of President of the United States. He won numerous U. S. and foreign military awards and decorations. His civilian awards included the Presidential Medal of Freedom (twice), the Congressional Gold Medal, the Presidential Citizens Medal, and the Secretary's Distinguished Service Award. Powell died from complications of COVID 19 in 2021, while being treated for a form of blood cancer that damaged his immune system.
Ерте өмір
Колин Лютер Пауэлл 1937 жылдың 5 сәуірінде Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Гарлемде дүниеге келді. Ол Ямайкадан келген иммигранттар Мод Ариэль (туған тегі Маккой) және Лютер Теофилус Пауэллдің отбасында өсті. Оның ата-анасы африка және шотланд тегінің қосындысынан туған еді. Лютер кемеде жұмыс істесе, Мод тігінші болды. Пауэлл Оңтүстік Бронкста өсіп, қазір жабылып қойған Моррис орта мектебін 1954 жылы бітірді. Оқу кезінде Пауэлл жергілікті балалар жиһазы дүкенінде жұмыс істеді, онда ол шығыс еуропалық еврей дүкеншілер мен клиенттерден идиш тілін үйренді. Сондай-ақ ол Шаббос гойы қызметін атқарып, сенімді еврей отбасыларына сенбі күні қажетті шаруаларды жасауға көмектесті. 1958 жылы Нью-Йорк қалалық колледжінен геология ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесін алды және өзінің "C орташа" студент екенін айтты. "Мен азаматтық инженерияда жақсы нәтижелерге жете алмадым". Нью-Йорк қалалық колледжінде (1847 жылы "Тегін академия" ретінде құрылған) Пауэлл оқуын Резервтік офицерлер даярлау корпусына (ROTC) ауыстырып, онда "үздік студентке" айналды. Нью-Йорк қалалық колледжі – Нью-Йорк қалалық университетінің негізін қалаушы мекеме. Пауэлл 1971 жылы Джордж Вашингтон университетінен MBA, ал 1990 жылы мемлекеттік қызмет бойынша құрметті доктор дәрежесін алды. Ол ROTC арқылы офицерлік шен алған тұңғыш төраға болды.
Әскери мансап
Пауэлл отыз бес жыл бойы кәсіби әскери болды, түрлі басшылық және штабтық қызметтерде болды және генерал шеніне жетті.
Оқыту
Нью-Йорк қалалық колледжінде оқып жүргенде Пауэлл Резервтік офицерлерді даярлау корпусына (ROTC) қосылды. Ол осы тәжірибені өміріндегі ең қуанышты сәттердің бірі деп сипаттады. Пауэллдің сөзінше: «Мен колледжге түскеннен кейін, шамамен алты ай өткен соң ғана маған ұнайтын бір нәрсені таптым, ол – ROTC, әскери резервтегі офицерлерді даярлау корпусы. Мен оны ұнатып қана қоймай, оған өте жақсы қабілетім болды. Міне, өмірде осы екі нәрсені іздеу керек – өзіңе ұнайтын және өзің жақсы орындай алатын нәрсені. Егер осы екі нәрсені біріктіре алсаңыз, онда сіз дұрыс жолдасыз, алға қарай жылжу керек». Кадет ретінде Пауэлл генерал Джон Першинг құрған ROTC бауырластық ұйымы және жаттығу тобы – «Першинг атқыштары» қатарына қосылды.
Ерте мансап
Бітіргеннен кейін, ол армияның екінші лейтенанты болып кірісті; сол кезде армияда нәсілдік сегрегация жайлы ажыратылған болатын. Форт Беннингтегі базалық дайындықтан өткеннен кейін, Пауэлл Батыс Германиядағы 48-ші жаяу әскер полкіне взвод командирі болып тағайындалды. 1960 жылдан 1962 жылға дейін ол топтық байланыс офицері, компанияның бас офицері және Форт-Девенс, Массачусетс штатындағы 1-ші шайқас тобының, 4-ші жаяу әскер полкінің, 2-ші жаяу әскер бригадасының, 5-ші жаяу әскер дивизиясының (механикаландырылған) А компаниясының командирі қызметін атқарды.
Вьетнам соғысы
Капитан Пауэлл 1962 жылдан 1963 жылға дейін Оңтүстік Вьетнам армиясының (ARVN) кеңесшісі ретінде Вьетнамда қызмет етті. Вьетконг бақылауындағы аймақта патрульде жүрген кезде, ол қақпақ тікеніне басып жарақат алды. Жұққан іріңнің салдарынан оның жүруі қиын болды және аяғы қысқа мерзімге ісіп, алғашқы қызметтік сапары қысқарды. Пауэлл 1968 жылы Вьетнамға майор дәрежесінде оралды, ол 23-ші (Америкалық) жаяу әскер дивизиясының операциялар штабының орынбасары болып қызмет етті. Вьетнамдағы екінші сапарында, ол тікұшақ апатынан аман қалғаннан кейін және өзі жеке үш адамды, оның ішінде дивизия командирі генерал-майор Чарльз М. Геттисті өртенген қирандылардан құтқарып, батылдығы үшін «Әскер медалімен» марапатталды.
Mỹ Lai қазасын тергеу
Солдаттар қарттарды, балаларды, нәрестелерді белсенді түрде іздеп тауып, қуып жеп, өлтірді, әйелдерді зорлады, ал басқа солдаттар бұл қырқындарды көріп тұрып, тоқтатуға ештеңе жасамады. Май Лайда шамамен 350-500 қарусыз азамат қаза тапты. Жақында G3 орынбасары болып тағайындалған полковник Колин Пауэлл [Глен] хатында сипатталған айыптауларды тергеді. Ол кең ауқымды қажетсіз өлтірулерді, соғыс қылмыстарын немесе Май Лайға қатысты қандай да бір фактілерді анықтай алмады. Пауэллге 11-ші жеңіл жаяу әскер бригадасының сарбазы Том Гленнің 1968 жылғы Май Лай қырқыны туралы қауесеттерді растаған егжей-тегжейлі хатын тергеу жұмысы тапсырылды. 2004 жылдың мамырында Пауэлл теле және радио жүргізушісі Ларри Кингке: "Мен Май Лайға жауапты бөлімде қызмет еттім. Мен Май Лай оқиғасы болғаннан кейін сол жерге келдім. Соғыста мұндай қорқынышты оқиғалар кейде болып тұрады, бірақ оларға қарамастан, оларды айыптау керек" деді.
Powell was charged with investigating a detailed letter by 11th Light Infantry Brigade soldier Tom Glen, which backed up rumored allegations of the 1968 Mỹ Lai massacre. In May 2004, Powell said to television and radio host Larry King, "I was in a unit that was responsible for My Lai. I got there after My Lai happened. So, in war, these sorts of horrible things happen every now and again, but they are still to be deplored."
Вьетнам соғысынан кейін
1971 жылы Вьетнамнан АҚШ-қа оралғаннан кейін Пауэлл Вашингтондағы Джордж Вашингтон университетінен бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алды. "Менің американдық сапарым" атты автобиографиясында Пауэлл өзіне шабыт берген және бағыт-бағдар берген бірнеше офицерлерді атады. Оңтүстік Кореядағы 32-ші жаяу әскердің 1-ші батальонының подполковнигі ретінде Пауэлл өзінің дивизия командирі генерал-майор Генри "Пушка" Эмерсонмен тығыз қарым-қатынаста болды және оны ол кездескен ең қамқор офицерлердің бірі деп есептеді. Эмерсон әскерлерін түнде Солтүстік Кореяның күйреуіне қарсы дайындық үшін жаттықтырды және нәсілдік келісімді нығайту мақсатында "Брайанның әні" телефильмін бірнеше рет көрсетуге мәжбүрледі. Пауэлл әрқашан Эмерсонды ерекшелендіретін нәрсе – оның сарбаздарына деген терең құрметі және олардың әл-ауқаты туралы жеке қамқорлығы екенін айтты. Расистік тәртіпсіздіктерден кейін, афроамерикандық сарбаздардың ақ офицерді өлтіруге таяу болғаннан кейін, Эмерсон Пауэллге қара ұлтшылдарға қарсы күрес жүргізуді тапсырды. Пауэллдің күш-жігері бір сарбаздың қызметтен босатылуына және нәсілдік шиеленісті азайтуға бағытталған басқа да шараларға әкелді. Пауэлл Армия хатшысы Джон О. Марштің саяси тағайындауға қарсы болғандықтан оның орынбасары болу ұсынысынан бас тартты, ал оның орнына Джеймс Р. Амброуз таңдалды. Сондай-ақ ол 1986 жылғы Ливияға жасалған әуе шабуылына қатысты. Вайнбергердің басшылығымен Пауэлл Израильден Иранға АҚШ-та жасалған TOW танкіге қарсы зымырандарын және Hawk зениттік зымырандарын заңсыз жеткізуге қатысты, бұл кейін Иран-Контра ісі деп аталатын қылмыстық құлшындықтың бір бөлігі болды. 1985 жылдың қарашасында Пауэлл Вайнбергерден Конгресске хабарламасыз Hawk зымырандарын Израильге немесе Иранға жеткізу заңның "нақты бұзушылығы" болады деген заңдық бағалауды сұрады және берді. Иран-Контра ісі бойынша тәуелсіз прокурор Лоренс Э. Уолштің мәлімдемесіне сәйкес, Конгресс алдында жауап берген кезде Пауэлл Вайнбергер жасырған жазбаларға қатысты толық жауап бермеді және Пауэлл мен басқалардың жазбаларды жасыру әрекеттері "жаңа, нашар анықталған кедергі келтіру сынағына сай келетіндей сыбайлас жемқорлыққа ұқсады". Пауэлл Иран-Контра ісіне байланысты тәуелсіз прокурормен ешқашан айыпталған жоқ. Иран-Контра жанжалынан кейін Пауэлл 49 жасында Рональд Рейганның Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болды және 1987 жылдан 1989 жылға дейін генерал-лейтенант әскери шенін сақтап қызмет етті. Ол Кеңес Одағының басшысы Михаил Горбачевпен бірқатар қару-жарақ келісімдерін жүзеге асыруға көмектесті.
In his autobiography, My American Journey, Powell named several officers he served under who inspired and mentored him. As a lieutenant colonel commanding 1st Battalion, 32nd Infantry in South Korea, Powell was very close to his division commander, Major General Henry "Gunfighter" Emerson, whom he regarded as one of the most caring officers he ever met. Emerson insisted his troops train at night to fight a possible North Korean attack, and made them repeatedly watch the television film Brian's Song to promote racial harmony. Powell always professed that what set Emerson apart was his great love of his soldiers and concern for their welfare. After a race riot occurred, in which African American soldiers almost killed a white officer, Powell was charged by Emerson to crack down on black militants; Powell's efforts led to the discharge of one soldier, and other efforts to reduce racial tensions. Powell also declined an offer from Secretary of the Army John O. Marsh Jr. to be his under secretary due to his reluctance to assume a political appointment; James R. Ambrose was selected instead. and the 1986 airstrike on Libya. Under Weinberger, Powell was also involved in the unlawful transfer of U. S. made TOW anti tank missiles and Hawk anti aircraft missiles from Israel to Iran as part of the criminal conspiracy that would later become known as the Iran–Contra affair. In November 1985, Powell solicited and delivered to Weinberger a legal assessment that the transfer of Hawk missiles to Israel or Iran, without Congressional notification, would be "a clear violation" of the law. According to Iran Contra Independent Counsel Lawrence E. Walsh, when questioned by Congress, Powell "had given incomplete answers" concerning notes withheld by Weinberger and that the activities of Powell and others in concealing the notes "seemed corrupt enough to meet the new, poorly defined test of obstruction." Powell was never indicted by the Independent Counsel in connection with the Iran Contra affair. Following the Iran–Contra scandal, Powell became, at the age of 49, Ronald Reagan's National Security Advisor, serving from 1987 to 1989 while retaining his Army commission as a lieutenant general. He helped negotiate a number of arms treaties with Mikhail Gorbachev, the leader of the Soviet Union.
Біріккен штаб басшыларының төрағасы
Пауэллдің соңғы әскери қызметі 1989 жылдың 1 қазанынан 1993 жылдың 30 қыркүйегіне дейін Қорғаныс министрлігінің ең жоғары әскери лауазымы – Бірлескен штабтар басшысының 12-ші төрағасы болып табылды. 52 жасында ол осы лауазымға тағайындалған ең жас офицер және алғашқы афро-карибтік америкалық болды. Пауэлл сондай-ақ ROTC арқылы офицерлік құрамға кірген алғашқы Бірлескен штабтар басшысы болды. Осы кезеңде Пауэлл 28 дағдарысқа жауап берді, соның ішінде 1989 жылы генерал Мануэль Нориеганы биліктен қуғызу үшін Панамаға жасалған шабуылға және 1991 жылғы Персия шығанағы соғысындағы «Шөл дауылы» операциясына. Осы оқиғалар барысында Пауэлл «тартыншақ жауынгер» деген лақап атқа ие болды, бірақ Пауэлл өзі бұл атаумен келіспеді және бірінші Буш әкімшілігінің Персия шығанағы соғысы саясатын қолдады. Әскери стратегияшы ретінде Пауэлл әскери қақтығыстардағы табыс мүмкіндігін барынша арттырып, шығындарды азайтуға бағытталған тәсілді жақтады. Осы тәсілдің бір бөлігі – 1991 жылы «Шөл дауылы» операциясында қолданған күшті күшті пайдалану болды. Оның бұл тәсілі Пауэлл доктринасы деп аталды. Пауэлл Клинтон президенттікке келгенге дейін Бірлескен штабтар басшысы қызметін атқаруын жалғастырды. Алайда, реалист болғандықтан, ол өзін көбінесе либералды интернационалистерден тұратын әкімшілікке сәйкес емес деп есептеді. Ол Босния дағдарысы мәселесінде АҚШ-тың БҰҰ-дағы елшісі Мадлен Олбрайтпен келіспеді, себебі ол АҚШ мүдделерін қамтымайтын кез келген әскери араласуға қарсы болды. Пауэлл сондай-ақ қорғаныс министрі Лесли Аспинмен жиі келіспеді, ол бастапқыда Аспиннің президент Клинтон тарапынан ұсынылуына күдіспен қарады. Пауэлл мен Аспин «Готтық жылан» операциясына дайындық үшін түскі ас кезінде кездескенде, Аспин Пауэллдің әскери операциялар туралы баяндамасын тыңдаудың орнына салат жеуге көбірек қызығушылық танытты. Пауэлл 1993 жылдың 30 қыркүйегінде Бірлескен штабтар басшысы лауазымынан ерте кетті. Келесі жылы президент Клинтон жаңадан зейнеткерлікке шыққан Пауэллді, бұрынғы президент Джимми Картермен және сенатор Сэм Наннмен бірге Гаитиге жіберді. Олар генерал Рауль Седрас пен биліктегі хунтаны Гаитидің бұрынғы президенті Аристидтің пайдасына биліктен бас тартуға көндіруге тырысты, егер оларды күшпен алып тастау қаупі туса. Пауэллдің Гаитиде жақсы танылған және құрметтелген зейнеткер генерал мәртебесі генерал Седрасты көндіруде маңызды рөл атқарды. Бірақ, қоғамдық және Конгресс тарапынан қысым болғанына қарамастан, Клинтон-Гор президенттікке өту тобының қызметкерлері оған қарсы шешім қабылдады.
Шетелдік марапаттар
Бату орденінің құрметті кавалерінің командирі (KCB) (Ұлыбритания) Құрмет легионы, Үлкен крест (Франция) Ерен қызмет көрсеткені үшін крест (M.S.C.) (Канада) Скандербег ордені (Альбания) Бірінші дәрежедегі Стара Планина ордені (Болгария) Вьетнам Республикасының Батырлық кресті – бөлімше марапаты Вьетнам Республикасының үгіт-насихат медалі.
Президент сайлауына үміткер
Пауэллдің әскери істердегі тәжірибесі оны американдық екі саяси партияның арасында да өте танымал тұлға етті. Көптеген демократтар оның әскери мәселелердегі орташа ұстанымын бағаласа, ал көптеген республикашылар оны өткен республикалық әкімшіліктердің жетістіктерімен байланыстырылған үлкен артықшылық деп санады. 1992 жылғы АҚШ президенттік сайлауында демократтардың вице-президенттікке үміткері ретінде қарастырылған Пауэлл, тіпті республикалық вице-президенттікке үміткер Дэн Куэйлдің орнын басу мүмкіндігі де болды. Бірақ ол ақырында өзін республикашыл деп жариялап, 1995 жылдан бастап республикалық кандидаттарды қолдау науқанына қатысты. 1996 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Билл Клинтонға қарсы оппозициялық кандидат ретінде қарастырылып, Айовадағы консерваторлық дауыстардың бөлінуінен пайда көруге және тіпті Нью-Гэмпширдегі республикалық партияның (GOP) ішкі сайлауында көшбасшы болу мүмкіндігі болды. Алайда, Пауэлл саясатқа деген ынтасының жетіспеуіне байланысты қатысудан бас тартты. Сайлаудан кейінгі сауалнамаларда жүргізілген гипотетикалық сайыста Пауэлл Клинтонды 50:38 есебімен жеңіп шықты. Жарысқа қатыспағанына қарамастан, Пауэлл республикалық Нью-Гэмпшир вице-президенттік ішкі сайлауында жазба дауыстар арқылы жеңіске жетті. 1997 жылы Пауэлл барлық әлеуметтік-экономикалық топтардан келген балаларға көмектесу мақсатымен «Американың уәдесі» (America's Promise) атты ұйымды құрды. Сол жылы Колин Л. Пауэлл көшбасшылық және қызмет орталығы да құрылды. Орталықтың миссиясы – «бұрын қоғамдық қызмет пен саясатта жеткіліксіз өкілдік етілген топтардан шыққан, қоғамдық өмірге белсенді қатысатын жаңа буын көшбасшыларын дайындау, Сити колледжінде азаматтық белсенділіктің күшті мәдениетін қалыптастыру және қауымдастықтың өзекті қажеттіліктерін қанағаттандыру және қоғамдық мүдделерге қызмет ету үшін кампустың ресурстарын жұмылдыру» болып табылады. Пауэлл 2000 жылғы АҚШ президенттік сайлауында да мүмкін кандидат ретінде талқыланды, бірақ ол тағы да сайлауға түсуден бас тартты. Техас штатының губернаторы Джордж Буш республикалық партияның номинациясын алғаннан кейін, Пауэлл оны президенттікке қолдап, 2000 жылғы республикалық ұлттық конвенцияда сөз сөйледі. Буш сайлауда жеңіске жетіп, 2001 жылы Пауэллді мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындады. 2016 жылғы сайлау коллегиясының дауыс санауында Вашингтон штатынан келген сенімсіз сайлаушылар Пауэллға президенттікке үш дауыс берді.
Мемлекеттік хатшы (2001-2005 жж.)
Президент сайланған Джордж Буш 2000 жылдың 16 желтоқсанында Техас штатының Кроуфорд қаласындағы ранчосында өткен салтанатта Пауэллді мемлекеттік хатшы лауазымына үміткер ретінде тағайындады, сондай-ақ ол – АҚШ тарихындағы алғашқы афроамерикалық мемлекеттік хатшы болды. 26 қаңтарда ол салтанатты түрде ант берді. Қызмет еткен кезеңінде ол соңғы тридцать жылдағы АҚШ-тың басқа мемлекеттік хатшыларынан кем сапар жасады. Бұл жағдайға бұрынғы дипломат Джордж Ф. Кеннанның Пауэллге президенттің негізгі сыртқы саясат жөніндегі кеңесшісі ретіндегі міндеттеріне назар аударуға және елшілердің қызметін әлсірету қаупі бар сапарлардан аулақ болуға кеңес берген хаты ықпал етті. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде Пауэлл Перудің Лима қаласында президент Алехандро Толедомен кездесіп, Америка мемлекеттері ұйымының сыртқы істер министрлерінің отырысына қатысты. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін Пауэллдің жұмысы терроризмге қарсы соғыста тұрақты коалиция құру үшін Америка Құрама Штаттарының шетелдермен қарым-қатынасын басқаруда аса маңызды рөл атқарды.
2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіруі
Бүгін менің екінші мақсатым – АҚШ-тың Ирактың жаппай қырып-жоятын қару-жарағы туралы білгендерімен бөлісу. Ирактың мінез-құлқы Саддам Хусейн мен оның режимі халықаралық қауымдастық талап еткендей қарусыздануға ешқандай күш жұмсамағанын көрсетеді. Шын мәнінде, фактілер мен Ирактың іс-әрекеті Саддам Хусейн мен оның режимі жаппай қырып-жоятын қару өндіруге тырысатынын көрсетеді. Бүгін мен айтқан әрбір сөзімді сенімді дереккөздер растайды. Бұл болжам емес. Біз сіздерге фактілер мен нақты барлау мәліметтеріне негізделген қорытындыларды ұсынамыз.
Пауэлл 2003 жылы Иракқа шабуыл жасау үшін негіз дайындаудағы рөлі үшін сынға ұшырады. 2004 жылы Иракты зерттеу тобының баяндамасында Пауэлл ұсынған дәлелдер Ирак үкіметінің жаппай қырып-жоятын қару-жараққа ие болғаны туралы айыптаманы растамайтыны анықталды. 2000 жылы, Пауэлл Мемлекеттік хатшылыққа тағайындалған күні, ол баспасөзге: «Саддам сәтсіз режимде отыр, ол бірнеше жылдан кейін болмайды» деді. 2001 жылдың 24 ақпанында Пауэлл Иракқа қарсы санкциялар Саддам Хусейннің жаппай қырып-жоятын қару жасауын болдырмағанын мәлімдеді. Пауэлл халықаралық қауымдастықты басып кіруге тартуды жақтады, бір жақты тәсілге қарсы болды. Пауэллдің басты міндеті – шабуылды жүргізу үшін көпұлттық коалицияға халықаралық қолдау жинау болды. Осы мақсатта Пауэлл 2003 жылдың 5 ақпанында Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында әскери шаралар қажеттігін дәлелдеді. Көптеген ирактық дезертирлерді атап өтіп, Пауэлл «Саддам Хусейннің биологиялық қаруы бар және одан да көп, одан да көп қаруды жылдам өндіруге қабілетті екеніне еш күмән жоқ» деді. Пауэлл сондай-ақ Саддамның ядролық қару өндіруге қажетті негізгі компоненттерді алуға тырысқанына «ешқандай күмәнім жоқ» деді. Британияның Channel 4 News телеарнасы Пауэлл өзінің баяндамасында «жақсы қағаз» деп атаған британдық барлау құжатының ескі материалға негізделгенін және американдық аспирант Ибрагим әл Марашидің эссесінен көшірілгенін хабарлады. Кейіннен Сенаттың ақпараттық қателіктер туралы баяндамасында Пауэллдің сөйлеуіне не қосу керектігі туралы сахна артындағы қызу пікірталас жайлы айтылды. Мемлекеттік департамент сарапшылары сөйлеу жобаларында ондаған фактілік қателерді анықтады. Кейбір талаптар алынып тасталды, бірақ басқалары, мысалы, сары тортқа негізделген талаптар, қалдырылды. Әкімшілік қате ақпараттарға сүйенгені үшін сынға ұшырады, әсіресе, Curveball деп белгілі хабаршыдан алынған ақпаратқа. Пауэлл кейіннен вице-президент Дик Чейнидің сөйлеу алдында оған айтқан әзілін еске алды: «Сіздің рейтингтеріңіз жоғары, сіз бірнеше ұпай жоғалтуға кең мүмкіндігіңіз бар». Пауэллдің 1989 жылдан 2003 жылға дейінгі ұзақ жылдар бойы лагерьдің көмекшісі және штаб бастығы болған полковник Лоуренс Уилкерсон Чейнидің Пауэллдің миссиясына қатысты көзқарасын былай сипаттады: «Онда барып, оны сату керек, сонда біз алға бір-екі қадам жылжытамыз. Сіздің жаныңызды құрбан етіп, өліп қалсаңыз, мен де қуанамын». 2005 жылдың қыркүйегінде Барбара Уолтерспен сұхбаттасқанда Пауэлл сөйлеуі туралы сұраққа «өзінің репутациясындағы дақ» деп жауап берді. Ол былай деді: «Бұл менің репутациямның бір бөлігі болып қала береді. Бұл ауыр болды. Қазір де ауыр». Уилкерсон кейіннен Пауэллдің Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі алдындағы қате куәлігін дайындауда американдық халықты алдауға қатысқанын мойындады. «Әскер: Колин Пауэллдің өмірі» кітабында айтылғандай, 2001 жылы, 11 қыркүйекке дейін, Ричард А. Кларк, Клинтон әкімшілігінен қалған Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің қызметкері, Буш әкімшілігін Ауғанстандағы Әл-Қаидаға қарсы әрекет етуге итермеледі. Бұл қадамға Пол Вулфовиц қарсылық көрсетті, ол «АҚШ қорғаған, оппозиция басқарған, оңтүстік Ирак қаласы Басраның маңындағы «азат етілген» аймақ құруды ұсынды». Пауэлл Вулфовицті және Дональд Рамсфелдтің басқа да жоғары лауазымды қызметкерлерін «Израильге қолдау білдіретін ұлттық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі еврей институтына сілтеме жасап, «JINSA тобы» деп атады. «JINSA тобын» қайта атап өтіп, Пауэлл 2003 жылы Ирактағы соғысқа бару туралы шешімді Бағдадтағы режимді өзгертудің «Иерусалимдегі бейбітшілікке жету жолындағы бірінші және қажетті тоқталысы» деген неоконсервативті сенімге байланысты деп түсіндірді. Тим Раттеннің «Әскер» кітабына жазған шолуы Пауэллдің пікірлерін «өзінің репутациясындағы дақ» деп сынады, Пауэллді «қорғаныс министрлігіндегі неоконсерваторларды – олардың көпшілігі еврейлер – ескі және негізсіз лоялдық туралы айыптаулармен қаралағанын» айтты. 2007 жылғы мақалада еврей ұйымдарының «Тегеран режимімен соғысқа түсіруге тырысады» деген қорқыныштар туралы айтылды, онда ДеЯнгтің биографиясы келтірілді және JINSA-ның сол кездегі атқарушы директоры Томас Нойманн Пауэллдің «соғысты қолдағандарды атағанда еврей тобын бөліп көрсеткеніне таң қалғанын» цитаталады. Нойманн: «Мен Пауэллді ешнәрсемен айыптамаймын, бірақ бұл сөздерді антисемиттер болашақта пайдаланады», деді. Саддам Хусейн құлатылғаннан кейін Пауэллдің жаңа міндеті – тағы да жұмыс істейтін халықаралық коалиция құру, осы жолы соғыстан кейінгі Иракты қайта құруға көмектесу болды. 2004 жылдың 13 қыркүйегінде Пауэлл Сенаттың Мемлекеттік істер комитетінде куәлік берді, ол 2003 жылғы ақпандағы БҰҰ алдындағы баяндамасындағы көптеген ақпаратты берген дереккөздердің «қате» болғанын және жаппай қырып-жоятын қару-жарақтың қорларының табылуы «мүмкін емес» екенін мойындады. Пауэлл баяндамасы алдында кейбір барлау қызметкерлері ақпаратты күмәндандырғанын білмегенін мәлімдеді және барлау қауымдастығында реформа жасауды талап етті, соның ішінде «біреуі білгенін, екіншілері де білуі керек» болатын ұлттық барлау директорын құруды ұсынды.
Басқа сыртқы саясат мәселелері
Сонымен қатар, Пауэлл АҚШ сыртқы саясатының басқа да жақтарын сынады, мысалы, 1973 жылы Чилиде демократиялық жолмен сайланған президент Сальвадор Альендені Аугусто Пиночеттің пайдасына құлатуға қолдау көрсеткен төңкеріс. 2003 жылы өткен екі әртүрлі сұхбатта Пауэлл 1973 жылғы оқиға туралы былай деді: "Мен сол кездегі әрекеттер мен шешімдерді ақтауға немесе түсіндіруге мүмкін емеспін. Ол өзгеше заман еді. Осы аймақта коммунизмге қатысты үлкен алаңдаушылық болды. Коммунизм осы аймақтағы демократияларға қауіп төндірді. Бұл Америка Құрама Штаттарына да қауіп келтірді". Тағы бір сұхбатта ол: "Сіздің 1970-жылдардағы Чили және мырза Альендеге қатысты бұрынғы пікіріңізге келетін болсақ, бұл біз мақтан тұтатын американдық тарихтың бір бөлігі емес" деді. 2001 жылдың 1 сәуірінде Хайнань аралындағы оқиғада АҚШ-тың EP-3 бақылау ұшағы Оңтүстік Қытай теңізінде Қытайдың Шэньян J-8 истребителімен ауада соқтығысты. Пауэллдің "өте өкініштімін" деген сөздері Қытай тарапынан күтілген ресми кешірім ретінде қабылданды. Уолтер ЛаФебердің сөзіне сәйкес, қараша айында президент Пауэллді "отставкаға кетуге мәжбүр етті". Пауэлл 2004 жылдың 15 қарашасында, Буш қайта сайланғаннан кейін көп ұзамай, Мемлекеттік хатшы лауазымынан кеткенін жариялады. Буштың Пауэллдің отставкаға кетуін қалауы оның бас кеңесшісі Эндрю Кард арқылы телефон қосылысы бойынша жеткізілді. Қараша айының ортасында Пауэлл Иранның ядролық қару жеткізу үшін зымырандарын қайта жабдықтап жатқанын көрсететін жаңа дәлелдерді көргенін мәлімдеді. Бұл айыптау Иран, МАГАТЭ және Еуропалық Одақ арасындағы келісімге қол қойылған кезде жасалды. Биограф Джеффри Дж. Мэтьюс Пауэллдің Ирактағы жаппай қырып-жоятын қарулар туралы Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесін қалай жаңылыстырғанын қатты сынға алғанымен, ол Пауэллді Мемлекеттік департаменттегі бірқатар жетістіктері үшін құрметтейді. Оларға психологиялық тұрғыдан шаршаған кәсіби дипломаттардың рухын жаңғырту, халықаралық ЖҚС/АИТС жобасын басқару, Қытаймен туындаған дағдарысты шешу және Саддам Хусейннің 11 қыркүйекке жасалған шабуылдармен байланысын көрсетуге жасалған әрекеттерді тоқтату кіреді.
Дипломатиялық қызметтен кейінгі өмір
Мемлекеттік хатшы лауазымынан кеткен соң Пауэлл жеке өмірге қайтты. 2005 жылдың сәуір айында республикалық сенаторлар Линкольн Чафи мен Чак Хейгел оған жеке телефон соғып, Джон Болтонның Біріккен Ұлттар Ұйымына елші болып тағайындалуына қатысты алаңдаушылықтарын және ара-жібір пікірлерін білдірді, бірақ сенаторларға Болтонға қарсы дауыс беруге кеңес беруден тартынды (Пауэлл Буш президенттігінің бірінші мерзімінде Болтонмен келіспеген болатын). Бұл шешім Болтонның бекітілу мүмкіндігіне елеулі нұқсан келтіруі мүмкін деп саналды. Сенаттағы күшті қарсылықтарға байланысты Болтон Сенаттың сессиясы арасында тағайындалды. 2005 жылдың 28 сәуірінде The Guardian газетінде жарияланған Сидни Блюменталдың (президент Билл Клинтонның бұрынғы кеңесшісі) пікір мақаласында Пауэлл Болтонға қарсы «нақты науқан» жүргізіп жатыр деген мәлімдеме жасалды. Себебі, бірге жұмыс істеген кезде олардың арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен, соның ішінде Пауэлл Болтонды Иран және Ливиямен келіссөздерден шеттетуге мәжбүр болған, себебі британдық тарап Болтонның қатысуына шағымданған. Блюментал былай деді: «Сыртқы қатынастар комитеті Болтонның өте ерекше сұраныс жасағанын және Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің 10 түрлі хабарламасына қол жеткізгенін анықтады. Комитет мүшелері Болтонның Пауэллдің, оның жетекші кеңесшілерінің және Болтон қарсы болған дипломатиялық бастамалар туралы хабарлаған басқа да лауазымды тұлғаларға тыңшылық еткен болуы мүмкін деп санайды». 2005 жылдың қыркүйегінде Пауэлл «Катрина» даулына жауап бергенді сынап, мыңдаған адамдардың қара терілі болмағандықтан, кедей болғандықтан тиісінше қорғалмағанын айтты. 2006 жылдың 5 қаңтарында ол АҚШ сыртқы саясатын талқылау үшін Буш әкімшілігінің лауазымды тұлғаларымен бірге бұрынғы қорғаныс және мемлекеттік хатшылардың Ақ үйінде өткен кездесуіне қатысты. 2006 жылдың қыркүйегінде Пауэлл тұтқындардың құқықтарын кеңейтуді қолдап, президент Буштың терроризмге қарсы заңына қарсылық көрсетуде сенаттағы орталық қанаттағы республикашылдардың жағына шықты. Ол сенаторлар Джон Уорнер, Джон Маккейн және Линдси Грэмды қолдады, олардың мәлімдемесінде АҚШ әскери және барлау қызметкерлері болашақ соғыстарда 2006 жылы терроризмге қарсы күрес атынан АҚШ жасаған зәбір-зұлдардан зардап шегеді делінген. Пауэлл: «Әлем терроризмге қарсы күресіміздің моральдық негіздеріне күмәндана бастады» деді. 2007 жылы ол Стив Кейстің жаңа компаниясы Revolution Health директорлар кеңесіне кірді. Пауэлл сондай-ақ Сыртқы қатынастар кеңесінің директорлар кеңесінде қызмет етті. 2008 жылы Пауэлл Ұлттық менторлық айдың өкілі болды, бұл науқан әр қаңтарда тәуекелге ұшыраған жастарға ерікті менторларды тарту мақсатымен өткізіледі. 2008 жылы Барак Обама сайланғаннан кейін Пауэлл кабинет мүшесі болу мүмкіндігі туралы әңгімелер пайда болды. Ол тағайындалмады. 2009 жылдың қыркүйегінде Пауэлл президент Обамаға Ауғанстанда АҚШ әскерлерін күшейтуден аулақ болуға кеңес берді. Президент келесі желтоқсанда күшейту туралы жариялады. 2010 жылы Пауэлл Смитсоний кеңесші кеңесіне қосылды. Ол әйелі Альма Пауэллмен бірге мұражайдың капиталдық кампаниясына және «Тірі тарих» науқанына қолдау көрсеткен негізін қалаушы демеушілердің бірі болды. Ол Африкалық-америкалық тарих және мәдениет ұлттық мұражайының жақтаушысы болды.
2016 жылғы электрондық поштаның ағылуы және Дональд Трампқа сын
Пауэлл Республика партиясының жағдайы туралы өте ашық пікір білдірді. 2015 жылдың қазан айының басында Вашингтон Идеялар форумында сөйлеген сөзінде ол тыңдаушыларды Республикалық партияның оң қанатқа қарай бет бұрғанын ескертті, бұл болашақта Республикалық Ақ үйге ие болу мүмкіндіктерін төмендетіп жіберді. Ол сондай-ақ, республикалық президенттік үміткер Дональд Трамптың иммигранттарға қатысты мәлімдемелеріне тоқталып, Трамптың қонақүйлерінде көптеген иммигранттар жұмыс істейтінін атап өтті. 2016 жылдың наурыз айында Пауэлл CBS This Morning телеарнасына берген сұхбатында 2016 жылғы республикалық праймериздің "жамандығын" айыптады. Ол жарысты шындыққа негізделген телешоуға теңеді және науқан "бұзылып кеткенін" мәлімдеді. 2016 жылдың тамызында Пауэлл Хиллари Клинтонның сайлауалды штабын оның электрондық пошта дауын оған таңуға тырысқанын айыптады. People журналына берген сұхбатында Пауэлл: "Шындығында, мен оған не істегенімді айтып, хат жібергенге дейін ол [жеке электрондық пошта серверін] бір жыл бойы пайдаланып келді", деді. 2016 жылдың 13 қыркүйегінде Пауэллдің Дональд Трамп пен Хиллари Клинтонға қатысты жеке хат алмасуларын ашып көрсеткен электрондық хаттар жарияланды. Пауэлл жеке түрде Клинтонның электрондық поштасы туралы пікірін қайталап, "Мен Хилларидің жақтастарына мені осы іске тартуға тырысып, қателік жасайтындарын бірнеше рет айттым, бірақ олар әлі де тырысып жатыр" деп жазды және тағы бір электрондық хатта "Хилларидің тобы мені соған тартуға тырысып бағуда" деп шағымданды. Клинтонның даулы мәселелерін талқылаған тағы бір электрондық хатта Пауэлл оның "екі жыл бұрын" не істегенін бәріне айту керек екенін және ол "өзін даңқпен жауып алмағанын" айтты. 2012 жылғы Бенгазидегі шабуыл туралы жазған Пауэлл сол кездегі АҚШ елшісі Сьюзан Райске: "Бенгази – ақымақ әрекет", деді. Клинтон туралы жалпы пікір білдіргенде, ол "ол қолынан келгеннің бәрін мақтанышпен бұзып алады" деп ойлады, ал тағы бір электрондық хатта "Мен оған дауыс бермегенді жақсы көрер едім, бірақ ол менің құрметтейтін досым" деді. Пауэлл Дональд Трампты "ұлттық ұят" деп атады, оның "ұят сезімі жоқ" екенін айтты. Ол Трамптың "расистік" деп атаған "туғандық қозғалысындағы" рөлі туралы жазды. Ол бұқаралық ақпарат құралдарына Трампты елемеуді ұсынды: "Оны ақымақ деп атау оны одан да батыл етеді". Электрондық хаттар хакерлік шабуылдың нәтижесінде бұқаралық ақпарат құралдарына жетті. Пауэлл 2016 жылдың 25 қазанында Клинтонды қолдады, "өйткені оның білікті екенін және екінші мырза білікті емес деп ойлаймын" деді. Сайлауға қатыспағанына қарамастан, Пауэлл Вашингтондағы сенімсіз сайлаушылардан президенттікке үш дауыс алды, олар Клинтонға дауыс беруге уәде берген еді, нәтижесінде ол үшінші орынды иеленді. Барак Обамадан кейін ол президенттік сайлауда сайлаушы дауысын алған екінші афроамерикалық болды.
Трамп әкімшілігіне қатысты пікірлер
2019 жылдың қазан айында берген сұхбатында Пауэлл Республикалық партияның "өздерін жинауы" және елді партия мүддесінен жоғары қоюы керектігін айтты, сол кездегі президент Трампқа қарсы тұрып, саяси салдарлар туралы алаңдамау керектігін ескертті. Ол: "Олар дұрыс емес нәрсені көргенде, олар оны айтуы керек, өйткені, менің қарапайым пікірімше, біздің сыртқы саясатымыз қазіргі таңда тоқырап тұр, мен түсіну қиын нәрселерді көріп отырмын" деді. 2020 жылдың 7 маусымында Пауэлл 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауында бұрынғы вице-президент Джо Байденге дауыс беретінін жариялады. Тамыз айында Пауэлл 2020 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда Байденнің кандидатурасын қолдап сөз сөйледі. 2021 жылдың қаңтар айында Капитолий ғимаратына Трамптың қолдаушылары шабуыл жасағаннан кейін Пауэлл CNN арнасына: "Мен енді өзімді республикашыл деп атауға болмайды" деді.
Жеке өмір
Пауэлл 1962 жылы 25 тамызда Алма Джонсонға үйленді. Олардың ұлы Майкл Пауэлл 2001-2005 жылдар аралығында Федералды байланыс комиссиясының (FCC) төрағасы болды. Олардың қыздары – актриса Линда Пауэлл және Аннемари Пауэлл. Пауэлл хоббиі ретінде ескі Volvo және Saab автомобильдерін қалпына келтіретін. 2013 жылы ол румын дипломаты Корина Крецумен қарым-қатынасы туралы сұрақтарға тап болды, өйткені бұзылған AOL электрондық пошта тіркелгісі жарияланды. Ол «өте жеке» электрондық хат алмасуын мойындады, бірақ одан әрі қатысуын жоққа шығарды. Ол епископальдық дінге жататын.
Өлім
2021 жылдың 18 қазанында көп миелома ауруына емделіп жатқан Пауэлл 84 жасында COVID-19 салдарынан туындаған асқынулардан Уолтер Рид Ұлттық әскери медициналық орталығында қайтыс болды. Ол вакцина салдырған, бірақ миеломасы оның иммундық жүйесін әлсіреткен; сонымен қатар ол Паркинсон ауруының бастапқы сатысында болған. Президент Джо Байден және тірі қалған бес бұрынғы президенттің төртеуі Пауэллді американдық батыр деп атап мәлімдеме жасады. Дональд Трамп "Ол көп қателіктер жіберді, бірақ дегенмен де, жақындарына көңіл берсін!" деп мәлімдеді және оны "нағыз RINO" деп атады. Вашингтон ұлттық соборындағы жерлеу рәсіміне президент Байден, бұрынғы президенттер Барак Обама және Джордж Буш, бірінші ханым Джилл Байден, бұрынғы бірінші ханымдар Мишель Обама, Лора Буш және Хиллари Клинтон (оның күйеуі, бұрынғы президент Билл Клинтон, сепсис салдарынан емделгендіктен қатыса алмады) және тағы да көптеген көрнекті тұлғалар қатысты. Пауэлл Арлингтон ұлттық зиратында 60-шы бөлімде, 11917-ші қабірге жерленді.