Кіріспе

Американдық құқықтық драмалық телесериал (1995–2005)

Негіздер мен даму

JAG сериалының авторы Дональд П. Беллисарио төрт жыл АҚШ Теңіз жаяу әскерінде қызмет етті. Жарнама саласындағы жұмыстармен жолын аша соққаннан кейін, ол алғашқы телеарналық жұмысын Екінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі Baa Baa Black Sheep сериалының сюжеттік редакторы ретінде бастады. Ол бұл салада "соғысқа қарсы" және "әскерилерге қарсы" көзқарастар кең таралған деген түсінікке келгендіктен, әрдайым әскерилерді қолдайтын ұстанымды ұстануға бейімделді. Вьетнам соғысынан кейінгі дәуірдегі "есінен жаңылып, Вьетнамдағы соғыс ардагерлері" туралы стереотип, Магнум П.И. сериалында үш басты кейіпкердің күшімен бұзылды, ал Беллисарио осы сериалдың бір авторы еді. Үшінші маусымның басында JAG өндіріс орталығын Голливудтағы Мелроуз даңғылындағы Paramount студиясынан Санта-Кларитадағы Valencia Studios-қа көшірді, бұл шығындарды үнемдеуге және бюджетті дыбыс жазу студияларын жалға алуға жұмсамай, экранға шығаруға мүмкіндік берді. NCIS спин-офф сериалы өзінің барлық тарихы бойында сол студияда қалды және JAG сериалының соңғы тоғызыншы және оныншы маусымдарында, сондай-ақ NCIS сериалының бірінші және екінші маусымдарында бірге түсірілді. Variety журналы 2002 жылдың ақпан айында JAG сериалының бір эпизодын өндіруге орташа есеппен 2,6 миллион доллар жұмсалғанын хабарлады.

Әскери қызметпен ынтымақтастық

Бастапқыда JAG продюсерлері АҚШ Қорғаныс министрлігінің ойын-сауық медиа байланыс кеңселерінен Tailhook дастаны мен оның салдарынан туған барлық жинақталған жағымсыз жарнамаға байланысты сезімталдық тудырғандықтан, ешқандай ынтымақтастық алмады. Дегенмен, әскерилердің ынтымақтастығының болмауы өндіріс тоқтатуға себеп болған жоқ, себебі JAG өндірістік тобы Paramount Pictures өндірісі болғандықтан, студияның кинофильмдерінен, оның ішінде Top Gun, The Final Countdown және "Қызыл қазанға аңшылық" (сондай-ақ Том Клэнсидің тағы екі фильмінен алынған материалдар) сияқты әскери мазмұны бар көптеген фильмдердің қорына қол жеткізді. 1997 жылы теңіз күштері өз көзқарасын өзгерте бастады және сценарий негізінде өндірістік топқа қолдау көрсетуге кірісті, мұнда АҚШ Теңіз жаяу әскерлері АҚШ Теңіз флотына қарағанда өндіріс көмегін көрсетуге көбірек ынта білдірді. Әскери-теңіз заңгерлерінің көпшілік алдында даулы мәселелерді көтеріп тұратын сериал үшінші маусымда енді проблема тудырмады, бірақ Лос-Анджелестегі Теңіз күштерінің Ақпарат бюросының командирі Боб Андерсон "TV Guide" журналымен сұхбатында: "Бұл жағдай бізге қолайлы, егер қылмыскерлер ұсталып, жазаланса және Теңіз күштерінің имиджіне нұқсан келтірмесе" деді. Өндіріс көбінесе жақын жердегі нысандарда, негізінен Вентура округінің Теңіз күштерінің базасында және оның құрамына кіретін екі бөлімшеде – Пойнт Мугу әскери-теңіз әуе станциясында және Порт-Хуэнем әскери-теңіз құрылыс батальоны орталығында жүргізілді.

Серияның соңы

Дэвид Джеймс Эллиотт 10-шы маусымның соңында шоудан кетті; кейіннен желі 11-ші маусымды жаңартудан бас тартты. Шоуда Крис Битем, бұрынғы "As the World Turns" жұлдызы, және "The Huntress" фильмінен Джордана Спиро сияқты жаңа, жас кейіпкерлер де ұсынылды. Сондай-ақ, продюсерлер шоудың қияли оқиғасының орнын Фоллс-Черчтен Сан-Диего әскери-теңіз базасына көшіруді қарастырды. Соңғы маусымның "JAG: Сан-Диего" атты эпизодында Хармды қоспағанда, негізгі актерлер Сан-Диего әскери-теңіз базасына барып, жергілікті JAG кеңсесімен бірге жұмыс істеді. Бұл эпизод пилоттық серия ретінде қарастырылғанымен, жас көрермендерге бағытталған шоудың жаңа форматы ретінде, CBS ақырында жаңа сериалды дамытудан бас тартты. Дегенмен, CBS шоуды 2005 жылдың 4 сәуірінде, 10 маусымнан кейін тоқтатты. Соңғы эпизод, "Fair Winds and Following Seas", 2005 жылдың 29 сәуірінде көрсетілді, онда Харм Лондонда, ал Мак Сан-Диегода басқа-басқа қызметке тағайындалды. Олар өзара сезімдерін түсініп, үйленуге шешім қабылдайды. Эпизодтың соңында Бад, екеуінің арасынан кім әскери карьерасынан бас тартатынын анықтау үшін монета лақтырады. Алайда, JAG дәстүріне сәйкес, монетаның түсуі көрсетілмейді, экран қараңғыланып, тек "1995 – 2005" деген жазуы бар монета ғана көрінеді – бұл сериалдың көрсетілген жылдары.

Келесі жазба

Монетаны лақтырудың нәтижесі ақыры 2019 жылы NCIS: Лос-Анджелес сериалының оныншы маусымының финалында, "False Flag" атты эпизодта ашылды, онда Дэвид Джеймс Эллиотт пен Кэтрин Белл екеуі де түсті. Мак монетаны лақтырып жеңіске жетті, ал Харм өзінің қызметінен кетіп, онымен бірге Сан-Диегоға көшті, бірақ кейін олар өзара келісіммен қарым-қатынастарын аяқтады, және Харм қайтадан Теңіз күштеріне қайтып, қазіргі уақытта (құрылған) USS Allegiance ұшақ тасымалдаушысының XO-сы болып қызмет етеді. Мак теңіз жаяу әскерін тастап, АҚШ Мемлекеттік хатшысының кеңсесіне USMC байланыс адамы ретінде, азаматтық лауазымда жұмыс істеді. Харм мен Мак 9 жыл бойын жаңа қызметтерінде бейнеконференция арқылы байланысқанға дейін бір-бірін көрмеген еді. Он бірінші маусымның премьерасында Харм мен Мак жеке кездесіп, құшақтасып, кейін қарым-қатынастарын талқылауды қайта бастады, бірақ ешқандай нақты шешімге келмеді.

Сыни қабылдау

Пилоттық фильм Variety журналында орташа оң пікір алды, онда "жақындағы Crimson Tide және Apollo 13 фильмдерінен атмосфераны жасау үшін арнайы терминологияны жиі пайдалануы байқалады, бірақ Раббтың кейіпкеріне дамуға мүмкіндік берілгенде, JAG маусымның ең жарқын жаңалықтарының бірі болуы мүмкін" делінген. Entertainment Weekly бірінші маусымның алғашқы эпизодтарына онша әсерленбеді және "JAG сюжеттерінде ешқандай жаңалық жоқ; олар сіз күтетіндей, жақсы жігіттердің жүйеге қарсы күресінен тұрады, ал сценарийлер (соның ішінде танымал детектив романдарының авторы Роберт Крейстің бірлесіп жазған сценарийі) көптеген бір сағаттық драмалардан сәл жоғары деңгейде" деп жазды. Өткен жылдары JAG және оның екі бас актёрі (Эллиот "Харм" және Белл "Мак" рөлінде) екі рет TV Guide журналының мұқабасында пайда болды: 2002 жылдың 6 шілдесінде ("АМЕРИКАЛЫҚ МАКТАНЫШ ҚАНАТТАРЫНДА, ӘСКЕРИ-ТЕҢІЗ ДРАМАСЫ БИІКТЕЙ ӨРЛЕЙДІ") және 2003 жылдың 3 мамырында ("JAG ЖОҒАРЫ КӨТЕРІЛЕДІ! Қиын, уақтылы оқиғалар және спин-офф жасау мүмкіндігі"). Вирджиния Хеффернан либералды прогрессивті онлайн-журнал Slate-те JAG-ді қатты сынға алды: "Оңшыл әскери пропаганда ретінде JAG социалистік реализм романдары мен Г. Гордон Лиддидің дауысты радиосы сияқты әрекет етеді: ол өзінің хабарын керемет қатты дыбыспен жеткізеді, нюанстарды жояды және көрермендерді ойлауға ештеңе қалдырмайды". 2009 жылдың тамыз айындағы ABA Journal журналы "Барлық уақыттағы ең жақсы 25 заңдық телешоу" тізімін жасады, онда JAG 13-орынды иеленді. 2018 жылы Wonderwall.com сайты "Әскери туралы ең жақсы телешоулар" тізімінде JAG 20 орынның 10-ында болды.

Нильсен рейтингісі

NBC (бірінші маусым) және CBS (басқа маусымдар) арналарындағы JAG сериалының маусымдық рейтингтері (эпизодтар бойынша орташа жалпы көрермендер саны). Ескерту: АҚШ желілік теледидар маусымдары әдетте қыркүйектің соңында басталып, мамырдың соңында аяқталады, бұл мамыр айының соңғы көрсетілімдерімен (sweeps) сәйкес келеді.

| Маусым | Маусымның басталуы | Маусымның аяқталуы | Эфир уақыты | Телеарна | Маусым | Рейтинг | Көрермендер (миллионда) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 23 қыркүйек 1995 | 22 мамыр 1996 | Сенбі күні, 20:00 (EST) (23 қыркүйек 1995 – 3 ақпан 1996) <br> Сәрсенбі күні, 20:00 (EST) (13 наурыз – 22 мамыр 1996) | NBC | 1995–1996 | 79 | 11.56 |
| 2 | 3 қаңтар 1997 | 18 сәуір 1997 | Жұма күні, 21:00 (EST) (3 қаңтар – 7 наурыз 1997) <br> Жұма күні, 20:00 (EST) (28 наурыз – 18 сәуір 1997) | CBS | 1996–1997 | 68 | 11.80 |
| 3 | 23 қыркүйек 1997 | 19 мамыр 1998 | Сесенбі күні, 20:00 (EST) | | 1997–1998 | 36 | 12.90 |
| 4 | 22 қыркүйек 1998 | 25 мамыр 1999 | | | 1998–1999 | 17 | 14.20 |
| 5 | 21 қыркүйек 1999 | 23 мамыр 2000 | | | 1999–2000 | 25 | 14.07 |
| 6 | 3 қазан 2000 | 22 мамыр 2001 | | | 2000–2001 | 31 | 13.00 |
| 7 | 25 қыркүйек 2001 | 21 мамыр 2002 | | | 2001–2002 | 15 | 14.80 |
| 8 | 24 қыркүйек 2002 | 20 мамыр 2003 | | | 2002–2003 | 26 | |
| 9 | 26 қыркүйек 2003 | 21 мамыр 2004 | Жұма күні, 21:00 (EST) | | 2003–2004 | 37 | 10.80 |
| 10 | 24 қыркүйек 2004 | 29 сәуір 2005 | | | 2004–2005 | 50 | 9.66 |

1998 жылы аудиторияның ең көп бөлігі 55 жастан асқан адамдар екені анықталды. 2003 жылы JAG сериалының (The Guardian және Becker сериалдарымен бірге) орташа жасы 58 жасқа тең болды, бұл CBS 60 минуттан кейін екінші ең жоғары көрсеткіш еді.

Primetime Emmy сыйлығы

Жыл Санаты Тұрақты/Номинант Эпизод Нәтижесі1996 Сериалды монтаждаудағы жеке жетістік – Бір камералы түсірілім Джон Кословский Пилоттық эпизод Басты тақырыптағы музыкадағы жеке жетістік Брюс Браутон Н/А Сериалды костюмдеудегі жеке жетістік Л. Пол Дафелмайр "Тылым" 1997 "Ковбойлар мен казактар" 1998 Сериал үшін үздік операторлық жұмыс Хьюго Кортина "Қызметке пайдасы" 1999 "Цыган көздері" Сериал үшін үздік костюмдер Л. Пол Дафелмайр 2000 Бір камералы сериал үшін үздік операторлық жұмыс Хьюго Кортина "Бумеранг, ІІ бөлім" 2001 "Адрифт, І бөлім" 2002 Сериал үшін үздік музыкалық композиция (драмалық фондық музыка) Стивен Брамсон "Адрифт, ІІ бөлім" 2003 "Білу қажет"

NCIS-тің бөлінісі

2003 жылдың қаңтар айында Дональд П. Беллисарио Әскери-теңіз қылмыстық тергеу қызметінің жұмысы бойынша «JAG» сериалының спин-офын жасап жатты. Ол 2003 жылдың сәуір айында екі бөлімді «арқалық есік» пилоттық бағдарламасында көрсетілді, онда командир Рабб тұтқындалды, бірақ кейін лейтенант Сингерді өлтіргені үшін кінәсіз деп танылды. «Мұз патшайымы» және «Қызыл қыздыру» деп аталатын екі эпизод NCIS командасына бағытталған, ал «JAG» сериалының тұрақты актерлері көмекші рөлдерде болды. «JAG» эпизодтары негізінен соттағы драма мен әскери операциялардың араласуына бағытталған болса, NCIS эпизодтары, атауынан көрініп тұрғанындай, қылмыстық тергеулерге көбірек назар аударады. NCIS сонымен қатар «JAG» сериалынан өзгеше әңгімелеу форматын ұстанады, кейіпкерлердің юморын аналық бағдарламаға қарағанда күшейтіп көрсетеді. Кейін NCIS өзінің спин-офтарын шығарды: «NCIS: Лос-Анджелес», «NCIS: Нью-Орлеан», «NCIS: Гавайи» және «NCIS: Сидней», бұл «JAG» сериалының стилі мен тақырыптарынан одан да алыстауды көрсетеді. «Мұз патшайымы» және «Қызыл қыздыру» эпизодтары бір сағаттық пилоттық фильмге дейін монтаждалды, содан кейін NCIS идеясын CBS телеарнасына жаңа сериал ретінде сату үшін пайдаланылды; пилот «NCIS – Бастауы» деген атаумен шықты. Кейіннен ол шоуды CBS филиалдары мен жарнама берушілерге таныстыру үшін де қолданылды. Ол тек бір рет көрсетілді және үйде бейнежазбада қол жетімді емес. «Арқалық есік» пилотын есептемегенде, «JAG» сериалының негізгі кейіпкерлерінің азасы NCIS сериалында пайда болған жоқ. Патрик Лабьорто NCIS сериалының бірінші маусымындағы «Құрғаққа ілінген» эпизодында лейтенант Бад Робертс рөлінде қысқа ғана пайда болды, содан кейін – қазір капитан шенімен – он төртінші маусымның «Жабайы» эпизодында NCIS командасына заңдық мәселе бойынша кеңес берді. Джон М. Джексон 2013 жылдың мамырында зейнеткер контр-адмирал А. Дж. Чегвиден рөлінде оралды, ол директор Вэнс арнайы агент Гиббске заңгерлік көмек көрсету үшін жеке сектордағы азаматтық адвокатты жалдаған «NCIS» сериалының онінші маусымының финалында «Қайырлы болсын, не болса да» эпизодында пайда болды. Джексон «NCIS: Лос-Анджелес» сериалының сегізінші маусымынан бері А. Дж. Чегвиден рөлін қайта ойнап келеді. Чегвиден – Вьетнам соғысының ардагері, сериалдың тұрақты кейіпкерлері Хетти Лэндж (Линда Хант) және Оуэн Гренджердің (Мигель Феррер) әріптесі. Дэвид Джеймс Эллиот пен Кэтрин Белл «NCIS: Лос-Анджелес» сериалының онінші маусымының соңғы екі эпизодында «JAG» сериалы аяқталғаннан кейін алғаш рет Хармон Рабб пен Сара Маккензи рөлдеріне оралды. «JAG» сериалында негізгі рөлдерді ойнаған бірнеше актерлер «NCIS» сериалында да пайда болды, мысалы Скотт Лоуренс («JAG» сериалындағы Старджис Тернер), Стивен Калп («JAG» сериалындағы Клейтон Уэбб), Рэнди Васкес («JAG» сериалындағы Виктор Галиндес) және Майкл Беллисарио («JAG» сериалындағы Майки Робертс); бірақ олар «NCIS» сериалында пайда болғанда мүлдем басқа кейіпкерлерді ойнады. Сол сияқты, Шон Мюррей (Дональд Беллисарионың асырап алған ұлы) «JAG» сериалының төртінші маусымында Энсин рөлін, ал алтыншы маусымында Дэнни Уолденнің қайта ойналатын рөлін ойнағаннан кейін, бірінші маусымда NCIS сериалының негізгі актерлік құрамына Тим МакГи рөлінде қосылды және 2022 жылға дейін шоуда ойнап келеді. «NCIS» сериалының «арқалық есік» пилотында алғаш рет таныстырылған Алисия Коппола бірнеше эпизодтарда әскери судья, лейтенант-командер Фейт Коулман рөлінде пайда болды. Адам Болдуин әр шоудың бір эпизодында Navy SEAL командирі Майкл Райнердің бірдей қонақ рөлін ойнады.

Бірінші дүйсенбіде өтетін ауысу

Бірінші дүйсенбі – 2002 жылы көрсетілген, Беллисарио мен Пол Левиннің бірлесіп жасаған, АҚШ Жоғарғы сотының судьялары мен олардың көмекшілері туралы қысқа ғана сериал. Басты рөлдерді Джеймс Гарнер мен Джо Мантенья сомдады. Осы сериалдың үш эпизодында пайда болған АҚШ сенаторы Эдвард Шеффилд (Дин Стоквелл) кейіннен JAG сериалында сегізінші маусымнан бастап әскери-теңіз күштері министрі ретінде жиі пайда болатын кейіпкерге айналды.

Иә, құрметті сыйлық

"Иә, сүйіктім" ситкомы "Let's Get Jaggy With It" атты эпизодты түсірді, онда Грегтің әкесі Том (Тим Конвей) "JAG" сериалында эпизодтық рөл жеңіп алады. Кэтрин Белл өзінің рөлінде, ал Дэвид Джеймс Эллиот, Патрик Лабьорто және Скотт Лоуренс тиісінше "JAG" кейіпкерлері ретінде арнайы қонақ ретінде түсті.

Беттің құрмет көрсетуі

Бетт Мидлердің қысқа ғана көрсетілген "Бетт" ситкомының екінші эпизоды "And the Winner Is" деп аталады, онда басты кейіпкер JAG телесериалының бір эпизодында түскен қонақ ролі үшін марапат жеңіп алады. Марапатқа ие болған сахнада Бетт Хармон Раббты оның арт жағына көз тастағаннан кейін әжуалық түрде сұраққа тартып алатын рөлді ойнайды. Дэвид Джеймс Эллиотт осы эпизод ішіндегі эпизодта қонақ актер ретінде түскен. Эпизод 2000 жылдың 18 қазанында CBS телеарнасында көрсетілді.

Үй медиасы

1998 жылдың 1 қыркүйегінде JAG сериалының пилоттық эпизоды Paramount Home Entertainment компаниясы АҚШ-та VHS кассетасында жарық көрді. Дегенмен, сериалдың басқа эпизодтары сериал әлі де өндірісте болған кезде үй жағдайында көруге арналған медиада шығарылмады, бұл бірнеше телеарналармен жасалған синдикациялық келісімдерге байланысты болды. 2006 жылдан бастап CBS Home Entertainment (Paramount компаниясы таратыды) барлық 10 маусымды 1, 2 және 4 аймақтарда DVD форматында шығарды. 1-4 маусымдар 4:3 форматта, ал 5-10 маусымдар 16:9 форматта шығарылды. 2-ші және 4-ші аймақтардағы басылымдарда 1-ші аймақтағы бірінші және екінші маусымдардың басылымдарында бар бонус мүмкіндіктері (аудио түсіндірмелер және ретроспективті сұхбаттар) жоқ. 2012 жылдың 11 желтоқсанында CBS компаниясы JAG: The Complete Series – Collector's Edition DVD-сін 1-ші аймақта шығарды. Бұл жинаққа сериалдың барлық 227 эпизоды, бұрын шығарылған жеке маусымдық жинақтардың бонус мүмкіндіктері, жаңа бонус мүмкіндіктері бар бір дискі және өндіріс нотаттары бар буклет кірді. 2015 жылдың 14 сәуірінде CBS Home Entertainment толық серияның қайта жиналған нұсқасын 1-ші аймақта, төмен бағамен шығарды. Бұл жинаққа бастапқы толық серия жинағының бір бөлігі болған бонус дискі кірмейді.

DVD атауы № (Эпизодтар саны) Шығарылу күндері Қосымша мүмкіндіктер 1-ші аймақ 2-ші аймақ 4-ші аймақ
Толық бірінші маусым 22 25 шілде, 2006 16 қазан, 2006 Көрнеу артындағы кадрлар "Мазмұндық эпизодтың" түсірілуі Эпизодтарға түсіндірмелер Сирек эфирден тыс қалған эпизод "Skeleton Crew"
Толық екінші маусым 15 7 қараша, 2006 10 қыркүйек, 2007 16 тамыз, 2007 Көрнеу артындағы кадрлар "Мазмұндық эпизодтың" түсірілуі Эпизодтарға түсіндірмелер
Үшінші маусым 24 20 наурыз, 2007 24 маусым, 2008 5 маусым, 2008
Төртінші маусым 21 тамыз, 2007 22 қазан, 2008 2 қазан, 2008 Гаг-рил
Бесінші маусым 25 29 қаңтар, 2008 7 мамыр, 2009
Алтыншы маусым 24 20 мамыр, 2008 14 қыркүйек, 2009 3 қыркүйек, 2009
Жетінші маусым 4 қараша, 2008 22 наурыз, 2010 4 наурыз, 2010
Сегізінші маусым 17 наурыз, 2009 21 маусым, 2010 5 тамыз, 2010 Гаг-рил NCIS пилоттық эпизодтары "Ice Queen" және "Meltdown"
Тоғызыншы маусым 10 қараша, 2009 20 қыркүйек, 2010 4 қараша, 2010
Соңғы маусым 22 9 ақпан, 2010 29 маусым, 2011 6 шілде, 2011 "JAG: The Final Goodbye"
Толық серия 227 11 желтоқсан, 2012 27 маусым, 2011 Барлық жеке маусымдық жинақтардың бонус мүмкіндіктері Жаңа бонус мүмкіндіктері бар бір дискі, соның ішінде "The JAGged Edge" атты құжаттық фильм 14 сәуір, 2015 Барлық жеке маусымдық жинақтардың бонус мүмкіндіктері

Саундтрек

2010 жылдың 26 сәуірінде Intrada компаниясы сериядан музыкалық альбомды компакт-дискіде шығарды. Онда Брюс Браутонның тақырыбы және оның пилоттық фильміне жазған музыкасы (1–15 тректер), сондай-ақ екінші маусымның "Ковбойлар мен казактар" атты эпизоды үшін апталық композитор Стивен Брамсонның музыкасы, Браутонның форматтық музыкасы (бас титр, соңғы титр және коммерциялық үзіліс музыкасы) кірді.