Тұң Хао Юнь: Қытай кеме тасымалының магнаты

Кіріспе

Қытай бизнесмені Тун Чао Юн немесе Ц. Ю. Тун (28 қыркүйек 1912 – 15 сәуір 1982), сондай-ақ Тун Хао Юн ретінде белгілі, Қытайдың кеме қатынасы саласындағы ірі кәсіпкер, «Шығыс теңізден тыс желісінің» (қазіргі «Шығыс теңізден тыс контейнер желісі» немесе OOCL) негізін қалаушы. Ол Гонконг ерекше әкімшілік аймағының алғашқы бас атқарушысы Тун Чхе Хваның әкесі болды. Карьерасының ең жоғалған нүктесінде, оның 150-ден астам жүк тасымалдау кемесінен тұратын кеме флоты болды; оның флотының жүк көлемі 10 миллион тоннадан асты.

Мансап

Тунь Чжошань аралында, Цзецзян провинциясының Динхай қаласында дүниеге келген. Ол өзінің алғашқы кәсіпкерлік жылдарын Тяньцзинь мен Шанхайда өткізді. 1945 жылы Тунь өзінің компаниясының флагманына айналған және Еуропа порттарына тұңғыш рет зәкір тастаған қытай кемесі болған "Аспанды Дракон" атты ескі қайықты сатып алды. 1949 жылы ол КМТ-мен бірге Тайваньға көшіп барды және Гонконгтағы инвестицияларын Maritime Transport Limited, Oriental Overseas Container Line, Island Navigation Corporation компаниялары арқылы кеңейтті. Тунь келесі бірнеше жылда кемелер флотын жинады. 1959 жылы ол әлемдегі ең ірі танкерді – 70 000 тонналық "Ориентал Гигантты" салды, содан кейін Францияда өзінің алғашқы жаңа кемесін жасады. 1973 жылы ол "Королева Елизавета" кемесін сатып алып, оны жүзбелі университетке айналдыруды жоспарлады, бұл идея кейін "Теңіздегі Семестр" бағдарламасына шабыт берді. Тунь білімнің маңыздылығына сенді. 1970 жылдың қыркүйегінде ол Cunard мұхит кемесін сатып алып, оны жүзбелі университетке айналдырды – S. S. Seawise University, "World Campus Afloat" бағдарламасын жалғастыру мақсатымен. Оның мақсаты – БҰҰ-ға теңіз саласының мамандарын даярлауға көмектесу еді. 1972 жылдың 9 қаңтарында кеме жөндеу жұмыстары кезінде өртеніп, Гонконгтағы Виктория портына батып, тұңғыш сапарының алдындағы кеште мүжілді. Ол осы қайғылы оқиғаға қарамастан, жоспарынан бас тартпады. Жоспарды аяқтау үшін ол кішірек мұхит кемесін сатып алды. Әртүрлі университеттермен (мысалы, Питтсбург университетімен) бірлесіп, "Теңіздегі Семестр" академиялық бағдарламасын жүзеге асыру үшін ынтымақтастық жасады. 1979 жылы Тунь Америка жетістіктері академиясының "Алтын табақ" сыйлығына ие болды. Саяси тұрғыдан, Тунь Тайваньдағы Қытай Республикасының Гоминьдан режимімен жақын байланыста болды; OOCL компаниясының эмблемасы – қызанақ гүлі, Қытай Республикасының ұлттық гүлі, ал Тунь тобы ҚХР-дың ұлттық теңіз тасымалы компаниясы деп есептелді. Алайда, OOCL оның қайтысынан кейін қаржылық қиындықтарға тап болғанда, Қытай Халық Республикасының үкіметі компанияны құтқарып қалды. Бұл 1997 жылы ҚХР Гонконг арнайы әкімшілік аймағының бас атқарушысы болған Тунь Чи Хваның, Туньнің ұлының жолын ашты.

Tung was born in Dinghai, Zhejiang, on Zhoushan Island. He spent his early business years in Tianjin and Shanghai. In 1945 Tung bought an old boat, The Heavenly Dragon, which would become his company's flagship and the first Chinese boat to drop anchor at European ports. He moved to Taiwan with the KMT in 1949 and diversified his investments in Hong Kong with the companies Maritime Transport Limited, the Oriental Overseas Container Line, Island Navigation Corporation. Tung accumulated his fleet of ships over the next few years. In 1959 he built the largest tanker in the world, the 70,000 tonne Oriental Giant, followed by his first new boat in France. In 1973 he purchased the Queen Elizabeth, which he wanted to make into a floating university, an endeavour to later inspire the Semester at Sea programme. Tung believed in the importance of education. In September 1970, he bought the Cunard ocean liner to convert it into a floating university S. S. Seawise University to keep the World Campus Afloat programme alive. His goal was to help the UN train maritime specialists. On 9 January 1972, the ship caught fire during refurbishing and sank into Victoria Harbor in Hong Kong on the eve of her inaugural voyage. He did not give up the plan because of this setback. He bought a smaller ocean liner, , to complete the plan. He cooperated with various universities (e. g. University of Pittsburgh) to run the academic sea programme with the Institute of Shipboard Education entitled Semester at Sea. In 1979, Tung received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. Politically, Tung was aligned with Kuomintang regime of the Republic of China on Taiwan; indeed the company emblem of the OOCL is a plum blossom, the national flower of the Republic of China, and Tung Group was considered the national merchant shipping company of the ROC. However, when the OOCL experienced financial trouble after his death the government of the People's Republic of China rescued the company. This paved the way for C. Y. Tung's son, Tung Chee Hwa, to become the Chief Executive of the Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China in 1997.