Кіріспе
Американдық актер (туған 1955) Уильям Джеймс "Вилем" Дафо (/d//ə//'//f//oʊ/; туылған 22 шілде, 1955) – американдық актер. Ол кең ауқымды және артхаус фильмдеріндегі әртүрлі рөлдерді сомдаған өнімді мансабымен танымал, сонымен қатар әртүрлі марапаттарға ие болған, оның ішінде «Үздік актер» үшін Вольпи кубогы, төрт «Оскар» жүлдесіне, BAFTA жүлдесіне және төрт «Алтын глобус» жүлдесіне ұсынылған. Ол Пол Шредер, Абель Феррара, Ларс фон Трир, Джулиан Шнабель, Уэс Андерсон және Роберт Эггерс сияқты режиссерлермен жиі жұмыс істейді. Дафо эксперименталды театр ұйымы The Wooster Group-тың негізін қалаушы мүшесі болды. Ол «Heaven's Gate» (1980) фильмінде эпизодтық рөлмен кинодағы дебютін жасады. Дафоның ерте мансабында «The Loveless» (1982), «Streets of Fire» (1984) және «L.A.-да өмір сүру және өлу» (1985) фильмдері бар. Ол «Платон» (1986) соғыс драмасы үшін алғашқы «Оскар» жүлдесіне ұсынылған, содан кейін «Вампирдің көлеңкесі» (2000), «Флорида жобасы» (2017) және Винсент Ван Гогтың өмірбаянына арналған «Мәңгілік қақпасында» (2018) фильмдеріндегі рөлдері үшін ұсынылды. Ол сонымен қатар «Иса Мәсіхтің соңғы құмарлығындағы» (1988) Иса Мәсіх рөлімен және «Өрмекші адамдағы» (2002) Норман Осборн / Жасыл Гоблин рөлімен, сондай-ақ оның жалғауларындағы «Өрмекші адам 2» (2004) және «Өрмекші адам 3» (2007) фильмдеріндегі кейіпкерлер рөлімен және Marvel кинематографиялық ғаламындағы «Өрмекші адам: Үйде жол жоқ» (2021) фильміндегі басты рөлімен үлкен даңққа ие болды. Оның басқа фильмдердегі рөлдері: «Миссисипинің жануы» (1988), «Төртінші шілдеде туылған» (1989), «Жүректегі жабайы» (1990), «Жарық ұйқысы» (1992), «Ашық және қазіргі қауіп» (1994), «Ағылшын науқасы» (1996), «Азап» (1997), «Жаңа Роза қонақ үйі» (1998), «Existenz» (1999), «Бондак қасиеттілері» (1999), «Американдық психо» (2000), «Авто Фокус» (2002), «Немоны табу» (2003), «Стив Циссумен судағы өмір» (2004), «Адамның ішінде» (2006), «Мистер Биннің демалысы» (2007), «Антихрист» (2009), «Фантастикалық Мистер Фокс» (2009), «Нимфоман» (2013), «Біздің жұлдыздардың кінәсі» (2014), «Джон Уик» (2014), «Гранд Будапешт қонақ үйі» (2014), «Аквамен» (2018), «Жарық үй» (2019), «Түнгілік аллея» (2021) және «Кедейлер» (2023).
William James "Willem" Dafoe (/d//ə//'//f//oʊ/; born July 22, 1955) is an American actor. Known for his prolific career portraying diverse roles in both mainstream and arthouse films, he is the recipient of various accolades, including the Volpi Cup for Best Actor as well as nominations for four Academy Awards, a BAFTA Award, and four Golden Globe Awards. He has frequently collaborated with filmmakers Paul Schrader, Abel Ferrara, Lars von Trier, Julian Schnabel, Wes Anderson, and Robert Eggers. Dafoe was a founding member of experimental theater company The Wooster Group. He made his film debut with an uncredited role in Heaven's Gate (1980). Dafoe's early career includes credits for The Loveless (1982), Streets of Fire (1984), and To Live and Die in L. A. (1985). He earned his first Academy Award nomination for the war drama Platoon (1986), followed by nominations for his roles in Shadow of the Vampire (2000), The Florida Project (2017), and the Vincent Van Gogh biopic At Eternity's Gate (2018). He also gained acclaim and wide recognition for his roles as Jesus Christ in The Last Temptation of Christ (1988) and as the supervillain Norman Osborn / Green Goblin in the superhero film Spider Man (2002), a role he reprised in cameo roles in its sequels Spider Man 2 (2004) and Spider Man 3 (2007), and in a central role in the Marvel Cinematic Universe film Spider Man: No Way Home (2021). His other film appearance include roles in Mississippi Burning (1988), Born on the Fourth of July (1989), Wild at Heart (1990), Light Sleeper (1992), Clear and Present Danger (1994), The English Patient (1996), Affliction (1997), New Rose Hotel (1998), Existenz (1999), The Boondock Saints (1999), American Psycho (2000), Auto Focus (2002), Finding Nemo (2003), The Life Aquatic with Steve Zissou (2004), Inside Man (2006), Mr. Bean's Holiday (2007), Antichrist (2009), Fantastic Mr. Fox (2009), Nymphomaniac (2013), The Fault in Our Stars (2014), John Wick (2014), The Grand Budapest Hotel (2014), Aquaman (2018), The Lighthouse (2019), Nightmare Alley (2021), and Poor Things (2023).
Ерте өмір және білім
Уильям Джеймс Дафо 1955 жылғы 22 шілдеде Висконсин штатының Аплтон қаласында Мюриэл Изабель (құрмет аты Сприслер; 1922–2012) және доктор Уильям Альфред Дафо (1917–2014) отбасында дүниеге келді. Ол 2009 жылы: "Мені бес әпкем тәрбиеледі, себебі әкем хирург, анам медбике болды және олар бірге жұмыс істеді, сондықтан мен екеуін де көбінесе көрмедім" деп еске алды. Оның ағасы Дональд – хирург және ғылыми зерттеуші. Оның фамилиясы – Дафо, швейцариялық француз фамилиясы Тевудың ағылшын тіліндегі нұсқасы. Бір сұхбатта ол отбасының жартысы фамилияның бірінші буынына, ал қалған жартысы екінші буынына баса назар қоятынын айтты. Орта мектепте ол Виллем деген лақап атқа ие болды, бұл Уильям есімінің голланд тіліндегі нұсқасы. Кейін ол өзінің туған есіміне қарағанда осы лақап атына көбірек үйренді. Апплтон Ист орта мектебін бітіргеннен кейін Дафо Висконсин университетінде (Милваки) драманы оқыды, бірақ 18 айдан соң Милуокидегі эксперименталды театр тобы Theatre X-ке қосылу үшін оқуын тастап, 1976 жылы Нью-Йоркке көшті. Ол Голливуд киножұлдызы ретінде танымал болғаннан кейін де, 2000 жылдарға дейін осы топпен жұмысын жалғастырды.
1980-1985: Алғашқы рөлдері
Дэфо өзінің кинодағы дебютын Майкл Симиноның 1980 жылы түсірілген эпикалық вестерн фильміндегі қосалқы рөлінде орындады. Дафо сегіз айлық түсірілімнің алғашқы үш айында ғана болды. Оның Джефф Бриджес кейіпкері үшін жұмыс істейтін әтеш шайқасы рөлі монтаждау кезінде фильмнің көп бөлігінен алынып тасталды, бірақ әтеш шайқасы көрінісі кезінде көрінді. Дафо фильмдегі жұмысы үшін гонорар алмады. "Аштық" (1983) фильміндегі шағын эпизодтық рөлден кейін Дафо Уолтер Хиллдің 1984 жылғы "Жұлын көшелері" фильмінде байкерлер тобының көшбасшысын ойнады. Фильмдегі оның кейіпкері Диана Лейн және Майкл Паре ойнаған жалдамалы әскеридің бұрынғы қатынына қоқан-қастер жасаған басты қарсыласы болды. The New York Times газетінің Жанет Маслин фильмде ешқандай керемет ойнау жоқ деп ойлады, бірақ Дафоның "өте зұлым" бетін жоғары бағалады. Дафо судья Рейнхольдпен бірге Roadhouse 66 (1985) фильмінде АҚШ-тың 66-шы бағдарламалық жолындағы шағын қалада қалып қойған екі жас кәсіпкер ретінде ойнады. Кейінірек 1985 жылы Дэфо Уильям Петерсен мен Джон Панковпен бірге Уильям Фридкиннің "Лос-Анджелесте өмір сүру және өлу" триллерінде ойнады. Фильм сыншысы Роджер Эберт оның фильмдегі "күшті" рөлін мақтады. Ол қаһармандық рөлді ойнау мүмкіндігін ұнатып, фильм оған өзінің жан-жақтылығын көрсетуге мүмкіндік берді. Ол: "Менің ойымша, барлық кейіпкерлер сіздің ішіңізде болады. Сіз оларды жай ғана жасайсыз, оларға жағдай жасайсыз, сонда мінез пайда болады" деді. Фильмнің түсірілімі Филиппинде өтті және Дафоның жаттығу лагерінде оқудан өтуі қажет болды. Los Angeles Times газетінің жазушысы Шила Бенсон оның өнерін мақтап, Дафоның "психопат емес, басқа нәрсені" ойнағанын көру "өте жақсы" деп тапты. 59-шы «Оскар» марапаттау салтанатында Дафо үздік қосалқы актер сыйлығына ұсынылды. Дафо деректі фильмге дауысын берді "Американың жасы: Вьетнамнан келген хаттар" (1987) және 1988 жылы Дафо Вьетнам соғысы кезінде түсірілген тағы бір фильмде, бұл жолы "Шексіз" әрекет триллеріндегі Қылмыстық тергеу басқармасының агенті Бак МакГрифф рөлінде ойнады. 1988 жылы шыққан екінші фильм Мартин Скорсезедің "Мәсіхтің соңғы құмарлығы" эпикалық драмасы болды, онда Дафо Иса рөлін сомдады. Фильм сол аттас романнан алынған және оның өмір бойы түрлі құмарлықтармен күрескенін көрсетеді. Роман сияқты фильм де Исаның Киелі кітаптағы бейнесінен ауытқуы үшін дау тудырды және дінге қарсы деп айыпталды. Фильмдегі Дэфоның рөлі кеңінен мақталды, бірақ Джанет Маслин Дэфо рөлге "көрінетін күштілік" әкелді деп ойлады. 1988 жылы шыққан соңғы фильмінде Дэфо Гин Хакманмен бірге "Миссисипинің жалындауы" қылмыстық триллерінде Миссисипидің ойдан шығарылған Джессуп округінде азаматтық құқық қозғалысы кезінде үш азаматтық құқық қызметкерінің жоғалуын тергейтін ФБР агенттері ретінде ойнады. Variety журналы Дафоның өнерін мақтап, "Дафо Уордты тәртіпті және ерекше бейнелейді", дегенмен, "суретті ұрлаған" Хакман деп ойлады. "Мәсіхтің соңғы құмарлығы" сияқты фильм де дау-дамайға ұшырады, бұл жолы афроамерикалық белсенділер оқиғаларды қиялдап шығарылған деп сынға алды. Дафо Тим Бертонның "Бэтмен" (1989) супергеройлық фильміндегі супер зұлым Джокер рөліне қарастырылды, өйткені сценарист Сэм Хамм физикалық ұқсастықтарды байқады, бірақ ақырында Джек Николсонға берілген рөл ешқашан ұсынылмады. Дафо 1989 жылы "Рухтың жеңісі" драмасында еврей грек боксшысы Саломо Аруч, нацистік офицерлердің ойын-сауығы үшін басқа тұтқындармен өлімге дейін күресуге мәжбүр болған Освенцим концлагерінің тұтқыны ретінде ойнады. Ол Аушвицтегі фильмнің түсірілімінде түсірілді, бұл алғашқы ірі фильм. Дафо Platoon режиссері Оливер Стоунмен 1989 жылы шілде айының төртінші күні туылған биографиялық соғыс драмасында кішкентай рөлге қатысты. Дафо Вьетнам ардагерімен бірге фильмнің тақырыбы Рон Ковикпен (Том Круз ойнады) достық қарым-қатынас жасаған мүгедек ардагерді ойнады. Дэфо Джон Уотерстің "Кри Бейби" (1990) музыкалық комедиясында Джонни Депп ойнаған кейіпкерге құндылықтар туралы қысқаша дәріс беретін түрме күзетшісі ретінде камео-бейне көрсетті. "Вашингтон пост" газетінің Рита Кемпли бұл көріністі фильмнің басты оқиғаларының бірі деп тапты. Сол жылы Дэфо Дэвид Линчтің қылмыс фильмі Wild at Heart-та Николас Кейдж пен Лора Дернмен бірге ойнады. Кейдж кейіпкері өзінің қараңғы жағын көрсетуден бұрын, оны тонаумен айналысатын қылмыскердің рөлін ойнады. Ол жалған, шіріген тістерді киіп, бұрынғы әріптесі Джон Уотерске ұқсайтын қалам мұрнын өсірді. Ол 1991 жылы Джоан Кусакпен бірге "Жансыз келгендер" комедиясында ойнауға келісім берген, бірақ фильм түсірілім кезінде тоқтатылды. Дафо 1992 жылы екі бас рөлде ойнады. Бірінші шыққан "Ақ құмдар" фильмінде Дафо кішкентай қаланың шерифі, өлікті тауып, ішінде 500 000 доллар бар чемоданды тапқаннан кейін өліктің орнына кіріп, істі шешуге тырысады, нәтижесінде ФБР тергеуі басталады. Ал келесі бас рөлінде Пол Шрейдердің "Тұншықтырған ұйқы" драмасында Дафо Джон ЛеТур, жалғыз, ұйқысыз, есірткі жеткізушісі үшін жұмыс істейтін Нью-Йорктік болып ойнады. Роджер Эберт Дафоның ЛеТур рөлін "талантымен" сомдағанын мақтады, ал Оуэн Глейберман "фильм толыққандай болмаса да, Виллем Дафоның күңкіреген өнері көңілді" деді. Дафо келесіде эротикалық триллер "Денелік дәлелдер" (1993) фильмінде Мадоннамен бірге ойнады. Оқиға заңгердің (Дафо ойнайды) өліміне қатысты істе қорғап жүрген әйелмен садизмдік сексуалдық қарым-қатынасқа түсуі туралы. Фильм сыншылар тарапынан жаман бағаланды және кассада нашар өнер көрсетті, кейбір көрермендер сексуалдық көріністер кезінде күлді. Оның пікірінде Винсент Кэнби Дафо рөлде сезімталдық танытпады. Кейінірек 1993 жылы Дафо Вим Вендерстің неміс фантастикалық фильміндегі "Алыс, жақын!" фильмінде Эмит Флести (Уақыттың өзінің анаграммасы) рөлінде қосалқы рөлде ойнады. Дафо содан кейін Том Клэнси романынан алынған "Анық және қауіпті" (1994) шпиондық триллерінде Харрисон Фордтың Джека Райан рөлімен бірге Джон Кларк, Колумбиядағы есірткі картеліне қарсы жасырын операция жүргізіп жатқан ЦРУ агенті рөлін ойнады. Дафо ақын Т.С. Элиотты "Том мен Вив" (1994) драмасында бейнеледі, ол Элиот пен оның бірінші әйелі Вивьен Хейг Вуд Элиоттың тарихын айтады, оны Миранда Ричардсон ойнады. Фильм сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланды, бірақ Кэри Джеймс The New York Times газеті Дафоның "керемет өткір, мейірімді бейнесі фильмді толыққандай сценарийден жоғары көтереді" деп ойлады. 1995 жылы ол 18 ғасырдың жазушысын "Түн мен сәт" тарихи драмасында ойнады. 1996 жылы түсірілген үш фильмнің біріншісінде Дафо биографтық драма "Баскиятта" электрик ретінде камео-бейне көрсетті. Содан кейін ол романтикалық соғыс драмасы "Ағылшын науқасы" фильмінде Ральф Файнспен бірге шөлдегі саяхатшы граф Ласло Алмаши рөлін ойнады. "Ағылшын науқасы" Тосканада түсірілді, онда Дафо "түсірілімдер арасындағы монастырдағы тыныш сәттерді" ұнатып қалды. 1994 жылы түсірілген және 1996 жылы Еуропада көрсетілген, бірақ 1998 жылға дейін шықпаған "Жеңіс" тарихи драмасында Дафо Оңтүстік-Шығыс Азиядағы аралда тұратын еуропалық, Ирэн Жакобты зорлаудан қорғағаннан кейін өзін құтқаруға ұмтылған адам рөлін ойнады.
1997-2013 жж. Белгілі актер
1997 жылы Дафо «Speed 2: Cruise Control» әрекет-триллерінде зұлым рөлге оралды, тәуелсіз және блокбастер фильмдерде де түсу қажеттігін айтты. Фильмде Сандра Буллок пен Джейсон Патрик жұп ретінде ойнады, олар Дафоның кейіпкері Гейгердің, кемеге мұнай танкерін соқтыру бағдарламасын енгізген хакердің ұрлаған сәнді круизде демалып жатыр. «Speed 2» сыншылар тарапынан жағымсыз пікірлер алды, ал Дафо «Ең нашар қосалқы актер» номинациясын Razzie Award-та алды. Келесі фильмі «Affliction» (1997) үшін Дафо Пол Шредермен екінші рет жұмыс істеді, ол Ник Нолт кейіпкерінің інісі және фильмнің баяндаушысы болды. Сондай-ақ 1997 жылы Дафо «Симпсондар» анимациялық ситкомының «Лиза Симпсонның құпия соғысы» атты эпизодында Барт пен Лиза Симпсон оқыған әскери академияның комендантының дауысын берді. Романтикалық құпия драма «Лулу на мостуда» зұлым қосалқы рөлден кейін Дафо 1998 жылы Абель Феррараның киберпанк драмасы «New Rose Hotel»-де Кристофер Уолкен мен Азия Арджентомен бірге ойнады. Бұл Х (Дафо) және Фокс (Уокен) – жапон ғалымын бір мегакорпорациядан екіншісіне тартып алуға тырысатын корпоративтік рейдтер жұбы. Фильм сыншылар тарапынан көпшілікке танылмай қалғанмен, сыншы Дэвид Страттон актерлік шеберлікте «компенсация» бар екенін айтты. 1999 жылы Дафо Дэвид Кроненбергтің «Existenz» фильмінде қосалқы рөл ойнады, бұл ғылыми фантастикалық триллер, онда ол Газ есімді бензин станциясының иесінің рөлін ойнады. Сол жылы Дафо «The Boondock Saints» фильмінде түсті. Ол эксцентрикалық, гомосексуал ФБР агентінің рөлін ойнады, ол өзін-өзі қорғау әрекетінен кейін Бостон, Массачусетс штатында өзін-өзі қорғаушы ретінде әрекет ететін Макманус егіздері (Шон Патрик Фланери мен Норман Ридус ойнады) жасаған бірнеше кісі өлтіруді тергеуді тапсырды. «Бундок қасиеттілері» фильмі киносыншылар тарапынан, негізінен, оның экстремалды зорлық-зомбылығы мен эмоционалдық тереңдігі жоқтығы үшін теріс қабылданды, бірақ кейбір сыншылар Дафоның фильмдегі рөлін мақтады. Фильм кассада нашар көрсетті, бірақ содан бері культ фильмі ретінде танылды. 2000 жылдардың алғашқы фильмінде Дафо «Американдық психопат» (2000) фильмінде жеке тергеуші ретінде, сериялық кісі өлтіруші ретінде қос өмір сүретін инвестициялық банкир Патрик Бейтменнің (Кристиан Бэйл ойнады) әріптесінің жоғалуын тергеді. Содан кейін ол Стив Бушемидің «Жануарлар фабрикасы» криминалды драмасында бас актер ретінде қамауға алынған ардагер алаяқтың рөлін ойнады, ол жас тұтқынды (Эдвард Фурлонг ойнады) өз қанаты астына алып, оны өз бандасына таныстырады. Фильм сыншылар тарапынан оң бағаланды және «Нью-Йорк Таймс» газетінің Элвис Митчелл «Дафо өзінің комикалық уақытын ұрып алады» деп жазды. Сол жылы ол «Вампирдің көлеңкесі» фильміне қатысады. Ол 1922 жылы түсірілген «Носферату» фильмінде неміс актері Макс Шректің ойдан шығарылған нұсқасын ойнады. Дафоның серіктесі Джон Малкович фильмнің режиссері Ф. В. Мурнауды бейнеледі. Фильм көркем әдебиетке айналады, өйткені «Носфератус» фильмін түсіру барысында актерлер мен актерлік ұжым Шректің өзі вампир екенін біледі. Фильмнің көп бөлігі Дафоға тиді; Роджер Эберт Дафо «Носфератудың қорқынышын соншалықты таңғажайып түрде бейнелейді, сондықтан үнсіз классиктің нақты көріністері кадрға енген кезде біз айырмашылықты байқамаймыз» деп жазды. Chicago Reader сыншысы Джонатан Розенбаум фильмнің «жалғыз құтқарушы сапасы» Дэфоның «көрікті, көзді айналдыратын» қойылымы болды деп ойлады. Дафо өзінің рөлі үшін көптеген марапаттар мен номинациялар алды, соның ішінде екінші рет үздік екінші пландағы актер номинациясы үшін академиялық сыйлыққа ие болды. 2001 жылы Дафо екі басты рөлді атқарды, екеуі де діни қызметкер болды. «Әйелдер павильоны» драмасында ол Қытайда тұратын американдық діни қызметкердің рөлін ойнады. Ол жергілікті үйленген әйелге (фильмнің сценарисімен Луо Ян ойнады) ғашық болып, ұлына батыс білімін береді. Содан кейін ол Халей Джоэл Осментпен бірге «Құдайдың шеттері» фильмінде ойнады. Ол нацистік Германия Польшаны басып алған кезде оны қорғау үшін жас еврей баласына католик ретінде кейіп танытуға көмектесетін жанашыр діни қызметкердің рөлін ойнады. Дафо 2002 жылы Сэм Раймидің супергерой фильміндегі «Жар Түлкі» фильмінде супер зұлым Зелёный Гоблин рөлін ойнады, оның басты рөлін Тоби Магуайр ойнады. Дафо Норман Осборнның «Жасыл Гоблин» кейіпкерін ойнады, ол «Оскорп» корпорациясының миллиардер құрылтайшысы және иесі болды. Ол өзінің күшін көтеруші тұрақсыз күшті сынап, оны ақылдан ажыратып, өте күшті етіп жіберді. Осборн – Өрмекші адамның құпия жекелігі Питер Паркердің отбасылық досы, өйткені Осборнның ұлы Гарри Осборн (Джеймс Франко ойнады) Паркердің жақын досы. Рөл Дафоға ыңғайсыз костюм мен маска киюді талап етті, бұл оның бетімен эмоцияларды білдіруін мүмкін етпеді, Дафоны эмоцияларды дауысы мен бас қозғалыстары арқылы жеткізуге мәжбүр етті. Дафо Норман рөліндегі үшінші тісін де киюге тиіс болды, ал кейіпкердің галлюцинацияларында Дафоның тістері өзгерді. Дафоның фильмдегі рөлі жақсы қабылданды, соның ішінде «New York Daily News» шолушысы оның «жамандыққа қорқыныш сыйлағанын» айтты, ал «The Guardian» шолушысы Питер Брэдшоу оны «күшті қолдау» деп атады. Керісінше, сыншы А. О. Скотт оның өнері «шабыттандырмаған және екінші дәрежелі» екенін жазды. IGN Ричард Джордж «Жасыл Гоблиннің» бронясы, әсіресе шлем «қайталанбас түрде нашар» екенін айтты. «Бұл қорқынышты ғана емес, сонымен қатар эмоцияны білдіруге кедеріл келтіреді». Vice сайтынан Стивен Скейф Дафоның Гоблині «супергеройлердің жамандықтарындағы барлық қызықты нәрсені, сондай-ақ Раймидің комедиялық фильмдеріндегі барлық жақсы нәрсені» көрсетеді деп жазды, сонымен қатар Дафоның дауысын және дене тілін мақтап, оның көлемді «Жасыл Гоблин» костюмін Power Rangers кейіпкерімен салыстырды. Кейінірек 2002 жылы Дафо Пол Шредердің «Auto Focus» тарихи фильмінде Грег Киннермен бірге ойнады, бұл Дафоның Шредермен үшінші ынтымақтастығы. Дафо Джон Генри Карпентер рөлін ойнады, ол Боб Крэйнмен ерекше достық қарым-қатынас құратын электроника маманы, оны құлдырауға итермелейді. Дафо 2003 жылы Pixar анимациялық фильмі «Finding Nemo»-да дауыстаумен айналысты. Дафо Гилл рөлін ойнады, ол Немоның, клоун балығының, үйіне қайту үшін күресіне көмектесетін моруш идол балығы. Сонымен қатар, сол жылы Дафо Роберт Родригестің «Once Upon a Time in Mexico» әрекет фильмінде Мексика президентіне қарсы төңкеріс жоспарлап отырған есірткі картелінің басшысы ретінде шағын, бірақ маңызды рөл ойнады. Ол «The Reckoning» (2004) қылмыстық триллерде Пол Беттанимен бірге ойнады. Фильм орта ғасырларда өтеді және Дафо әйелдің қарапайымдыққа және кісі өлтіруге айыпталуына байланысты оқиғаларды қайта жасайтын актерлер труппасының басшысы рөлін ойнады, олар оның кінәсіз екеніне сенді. Дафо Джеймс Бонд бейне ойыны «James Bond 007: Everything or Nothing» (2004) үшін дауысын және келбетін берді, онда ол жаман Николай Диаволо рөлін ойнады. Келесі жылы Дафо «The Clearing» фильмінде тағы бір жаман рөлді ойнады, бірақ көбірек мейірімділікпен. Дафо бұрынғы басшысын (Роберт Редфорд ойнады) құтқау үшін кепіл талап ететін адам рөлін ойнады. Фильм аралас пікірлер алды, бірақ Питер Трэверс оның «өзінің әдеттегі жамандығына әлсіздік нотасын қосқанын» айтты. Дафо «Spider Man 2» (2004) фильмінде Норман Осборн рөлін қайта ойнады, ол ұлы Гарриге галлюцинацияда пайда болды. Камео Дафоның ұсынысымен жасалды, ол оны Гамлеттің әкесінің рухы ұлына өлімін қорғау үшін келгенімен салыстырды. Дафо келесісінде «The Life Aquatic with Steve Zissou» (2004) комедиялық драмасында көрінді, бұл режиссер Уэс Андерсонмен оның үш фильмінен біріншісі. Ол «керемет ақымақ» неміс бірінші офицері, атақты бас кейіпкерге тиесілі зерттеу кемесінің рөлін ойнады, ол...
2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Тәуелсіз фильмдер
2014 жылы Дафо Антон Корбийннің «Ең ізделіп жүрген адам» шпиондық триллерінде Филип Сеймур Хоффманмен бірге Ресей мафиясымен байланысы бар бай жеке банкир рөлін ойнады. Дафо Уэс Андерсонмен үшінші рет «Гранд Будапешт қонақ үйі» комедиясында (2014) жұмыс істеді, онда ол Ральф Файнзбен басқарылатын актерлар тобымен бірге Адриен Броди кейіпкерінің қолдаушысы рөлінде ойнады. Кейін Дафо Мэтт Диллонмен бірге «Жақсы ел» қылмыс триллерінде детектив рөлінде ойнады, оны сыншы Джастин Чанг «жағымсыз жасалған» деп бағалады. 2014 жылдың мамырында Дафо 2014 жылғы Канн кинофестиваліндегі басқарушы жарысқа қазылар алқасының мүшесі болды. Ол романтикалық драмада Шейлин Вудли мен Ансел Элгорт ойнаған қатерлі ісікпен ауыратын екі науқастың арасына келген, алкогольге тәуелді жазушы рөлінде ойнады. Дафо тағы да Феррарамен «Пазолини» драмасында бірлесіп жұмыс істеді, онда ол 1975 жылы өлтірілгенге дейінгі соңғы күндері итальяндық режиссер Пьер Паоло Пазолини рөлін ойнады. Фильм сыншысы Питер Брэдшоу Дафо мен Пазолини арасындағы физикалық ұқсастықтарды атап өтті, бірақ Дафо фильмде экранға жеткілікті уақыт берілмегенін сезінді. Оның 2014 жылғы соңғы фильмі Киану Ривзбен түсірілген «Джон Уик» экшн-триллері болды, онда Дафо титулды кейіпкердің, өзінің күшігі өлтірілгені үшін кек алу үшін зейнетке шығуға мәжбүр болған бұрынғы мердігердің кеңесшісі рөлінде ойнады. Дафо қарумен күресудің қызықты үйлесімін тапқанын айтты, «сізде жекпе-жек өнерінің шеберлігі бар, бірақ содан кейін қарудың күші бар» деді. Фильмдегі оның рөлі сыншылар тарапынан жақсы қабылдады, соның ішінде Питер Траверс «жеткілікті өтемақы» бергенін айтты. Дафо 2014 жылдың қарашасында «Симпсон» сериалында екінші рет пайда болып, Барт Симпсонды қатты мазақтайтын жаңа мектеп мұғалімінің дауысын берді. Дафо бразилиялық режиссер Хектор Бабенконың соңғы фильмі «Менің индус досым» (2015) фильмінде қайтыс болған режиссер рөлінде ойнады. «Ит жейді ит» (2016) қара комедиясы, Пол Шредермен бірлескен Дафоның алтыншы фильмі, Дафо мен Николас Кейдж сәбиді ұрлау үшін жалданған бұрынғы сотталғандар рөлінде ойнады. Сол жылы Дафо өзінің Гилл, мавр құдайлық балығы рөлін қайта ойнады. Ол кейін «Отбасылы адам» драмасында Джерард Батлер кейіпкерінің боспын ойнады және Лорис Греоның «Скульптура» атты өнер үйі ғылыми-фантастикалық фильмінде ойнады, ол Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында бір уақытта бір адамға ғана көрсетілді. Оның соңғы фильмі - Жаң Иму режиссерлік жасаған қытай-американдық бірлесіп түсірген «Ұлы Қабырға» монстр фильмі, онда Мэт Деймон Қытайдағы Ұлы Қабырғаны монстрлар тобынан қорғаған еуропалық жалдамалы әскер рөлінде ойнады. Сондай-ақ 2016 жылы Дафо тағы бір Супер Боул жарнамасында, бұл жолы Сникерс үшін, Мэрилин Монроның «Жеті жылдық қышу» фильміндегі ақ көйлек сахнасын қайта жасады. 2017 жылы Дафо Шон Бейкердің «Флорида жобасы» драмасында Флорида штатының Киссиммидегі мотельдің менеджері рөлінде ойнады. Фильм мен оның рөлі үлкен сыншылардың мақтауына ие болды, The Washington Post сыншысы Энн Хорнадей «Дафо жақындағы естеліктегі ең жақсы рөлін орындады, ол екеуіне де жетпейтін әлемде үміт пен қамқорлықтың жарқын сәулесін ұсынатын кейіпкерді теңдестірілген, адал өмірге әкеледі» деп жазды. Дафо үшінші рет «Оскар» сыйлығына үздік қосалқы актер номинациясына, сондай-ақ «Алтын глобус», «SAG» және «BAFTA» сыйлықтарына ұсынылды. 2017 жылы Дафо сонымен қатар Netflix-тің «Death Note» фильмінде және сол есімді жапондық табиғаттан тыс триллер мангасының бейімделуінде жапон мифологиясынан шыққан жын-періштелік өлім құдайы Рюк кейіпкерін ойнады және дауыстады. Ол австралиялық деректі фильм түсіруші Женифер Пидомның «Тау» деректі фильмін баяндады. Сол жылы ол Кеннет Бранагтың режиссері және басты рөлді ойнаған Агата Кристидің детективтік романы «Ориент экспресстегі кісі өлтіру» фильмінің бейімделуінде Герхард Хардман рөлін ойнады. Ол Зак Снайдердің «Әділет лигасы» фильмінде атлантикалық ғалым Нуидис Вулконың өшірілген рөлін ойнады. Кейін ол Джеймс Ванның 2018 жылғы «Аквамен» фильмінде жетекші рөлде Нуидис Вулконың рөлін ойнады. Сол жылы Дафо Винсент ван Гогтың өмірбаяндық драмасында «Мәңгілік қақпасында» ойнады, ол үшін ең үздік актер үшін Вольпи кубогын және ең үздік актер үшін академиялық наградаға ие болды. Оның өнерін кино сыншылары қатты бағалады. «Бостон глобусының» Питер Кьюф Дэфо «күннің соңғы сәтінде ішкі өмірді білдіретін ең жақсы актер болуы мүмкін» деді. 2019 жылы Эдвард Нортонның «Бруклинде анасыз» атты қылмыс драмасында қосалқы рөлге ие болды. Ол Роберт Паттинсонмен бірге Роберт Эггерстің «Маяк» психологиялық қорқыныш фильмінде дауылды аралдағы маякшы рөлін ойнады. Фильм Канн кинофестивалінде әлемдік премьерасын өткізді, онда фильм мен Дафоның рөлі жоғары бағаланды. Variety-дің Оуэн Глейберман «Екеуі де сенсациялық (және бірігіп жұмыс істейді), бірақ таза көрсету күші тұрғысынан бұл Дафоның фильмі» деді. Дафо «Того» фильмінде шана итін өсіруші, баптап үйретуші және керуші Леонхард Сеппала рөлін ойнады. Дафо Уэс Андерсоннің «Француздық экспедиция» комедиялық фильмінде және Гильермо дель Тороның «Қара әлем» нео-нуар триллерінде ойнады, екеуі де 2021 жылы шықты, сондай-ақ Роберт Эггерстің тарихи «Солтүстік адамы» фильмі 2022 жылы шықты. COVID-19 пандемиясының салдарынан барлық жобалар шығу мерзімін кейінге жылжытты. Дафо 2021 жылы Австралияның ABC телеарнасы үшін түсірілген «Өзен» деректі фильмін дауыстады, ол әлемдегі өзендердің осалдығын көрсету үшін жазылған. 2020 жылы The New York Times оны 21 ғасырдың 25 ең ұлы актерлерінің тізімінде 18-орынға қойды. Дафо Сэм Реймидің «Өрмекші адам» трилогиясынан Жасыл Гоблин рөлін Marvel Cinematic Universe-тің «Өрмекші адам: Үйге жол жоқ» (2021) фильмінде қайта ойнады. Фильмдегі рөлінің ертерек жариялануын болдырмау үшін Дафо түсірілім алаңында сырт киім киді, бұл оның сыртқы түрін жасыруға көмектесті. Фильмнің жұлдызы Том Холланд бір күні түсірілім алаңында Дафоға кездейсоқ соқтығысып, оның фильмдегі рөлі туралы білгенін айтты. Сондай-ақ, Альфред Молина сияқты (фильмде Отто Октавиус/Доктор Октапус рөлін қайта ойнаған), Дафоның кейіпкерінің 2002 жылғы нұсқасы үшін цифрлық түрде жасыртылды. «Үйге жол жоқ» фильмі шыққаннан кейін Дафоның рөліне әмбебап мақтаулар айтылды. The Lantern-нің Бретт Прайс Дафо «жаңа деңгейде» екенін айтты және маскасыз ойнауы оны 2002 жылғы фильмдегіден де қорқынышты еткенін айтты. Good Morning America-ның Питер Траверс және The Gamer-дің Жейд Кинг Дафо мен Молинаны мақтады, Кинг екеуінің «Жасыл Гоблин мен Док Ок ретінде шоуды ұрлағанын» айтты және бейнелеуін керемет деп сипаттады. IGN-нің Амелия Эмбервинг «Үйге жол жоқ» фильмінде Дафо, Молина және Фоксстың өнерлерін мақтады, ал Vulture-дің Билге Эбири Дафо «өзінің кейіпкерінің бөлінген жанымен тағы да көңілді болуға мүмкіндік алады» деді. 2022 жылдың 18 қаңтарында Дафо 2022 жылдың 29 қаңтарында Saturday Night Live-тің жүргізушісі болады және әнші Кэти Перри музыкалық қонақ болады деп хабарланды. «Ішінде» психологиялық триллер фильмі 2023 жылғы Берлин кинофестивалінде әлемдік премьерасын өткізді және наурыз айында Focus Features тарапынан АҚШ-та шықты. Сол жылы ол Уэс Андерсонмен «Астероид қаласы» (2023) фильмінде Сальцбург Кейтель рөлінде қайта жұмыс істеді. Ол Эмма Стоун мен Марк Руффаломен бірге Йоргос Лантимос режиссерлік жасаған «Жақсы нәрселер» (2023) фильмінде ойнады, ол Венеция кинофестивалінде көрсетілді. Ол викториандық әйелді қайта тірілтетін деформацияланған ғалым доктор Годвин «Құдай» Бакстер рөлін ойнады. Оның рөлі үшін ол «Алтын глобус» және «SAG» номинацияларын алды. Ол Хантер С. Томпсонға негіделген Уолтер Рид рөлін ойнады, Камила Морронемен бірге Патриция Аркетт режиссерлік жасаған...
Болашақ жобалар
Дафо сонымен қатар британдық романтикалық триллер "Pet Shop Days" фильмінде де ойнады. Ол A24 фантастикалық приключение фильміндегі Максим рөлін ойнады, ол тым қорғаншы әке, "Очи аңызы" фильмінде Хелена Зенгел, Эмили Уотсон және Финн Вольфхардпен бірге. Ол сондай-ақ Емма Стоун, Джесси Племмонс және Маргарет Куолли ойнаған "Жақсылық түрлері" фильмінде Йоргос Лантимоспен қайта жұмыстанады. Ол Роберт Эггерстің готикалық қорқыныш фильмі "Nosferatu" да профессор Альбин Эберхарт фон Франц рөлінде ойнайды. 2023 жылдың 12 мамырында Дафоның "Beetlejuice Beetlejuice" фильміне белгісіз рөлге түсірілетіні жарияланды, кейіннен ол өмірде B фильмдерінің әрекеттік жұлдызы болған Вольф Джексон, қарулы детектив екені анықталды.
Жеке өмір
1977 жылы Дафо режиссер Элизабет ЛеКомппен қарым-қатынас бастады. 1982 жылы ұлдары Джек дүниеге келді. Олар 2004 жылы ажырасып, ешқашан үйленбеген, кейіннен Дафо "неке оған меншік құқығын білдіретінін" түсіндірді. Дафо итальяндық актриса Гиада Колаграндемен Вес Андерсонның "The Life Aquatic with Steve Zissou" фильмінің түсірілімінде кездесті. Олар 2005 жылдың 25 наурызында үйленді. 2010 жылы Дафо еске алады: "Біз түскі ас ішіп отырғанда мен оған: "Ертең үйленгің келе ме?" - дедім". Олар келесі күні шағын салтанатта екі досының куәлігімен үйленді. Содан бері олар оның "Before It Had a Name" және "A Woman" фильмдерінде бірге жұмыс істеді. Дафо пессетариан, және ол "жануар шаруашылықтары планетаның құрылысын бұзудың басты себептерінің бірі" деп санайды. Ол климаттың өзгеруі мен биологиялық түрлердің жоғалу қауіптеріне қарсы күшті шаралар қабылдауға шақыратын хатқа қол қойды. Ол күн сайын аштанга виняса йогасымен айналысады. 2022 жылдың 22 мамырында Дафо Висконсин университетінің түлектерінің салтанатты жиынында сөз сөйлеу үшін және құрметті өнер докторы дәрежесін алу үшін университетіне шақырылды.