Кіріспе

Бергслаген – Швецияның солтүстік Свеяландтағы Меларен көлінің солтүстігінде орналасқан тарихи, мәдени және тілдік аймақ, дәстүрлі түрде кен өндіру ауданы ретінде танымал. Бергслагенде кен өндіру және металлургия салалары орта ғасырлардан бері маңызды болып келді, алайда 20-шы ғасырда Кируна және Мальмбергет қалаларынан тұратын Швецияның солтүстік бөлігіндегі "Малмфалтен" ("Кенді алқаптар") кен өндіру ауданы одан да маңыздырақ болды. Бергслагеннің нақты шекарасы белгіленбеген, бірақ көбінесе ол Вестманланд, Даларна (оңтүстік бөлігі) және Вермланд (шығыс бөлігі) провинцияларының бір бөлігін қамтиды деп есептеледі. Аймақтағы негізгі қалалар: Линдесберг, Нора, Фагерста, Сала, Кристинехамн, Филипстад, Гриттюттан, Людвика және Хедемора. Сонымен қатар, солтүстік Эстергётланд, Финспång маңы және оңтүстік Нерке аймақтары да кіре алады, мұндай жағдайда оны көбінесе Оңтүстік Бергслаген деп атайды. Аймақтың кеңірек анықтамасы Гестрикланд (Хофорс) және Упланд (бұрынғы Данемораға шоғырланған темір өндіру ауданы) аймақтарын да қамтуы мүмкін.

Тарих

Бергслагеннен темір экспорты мен Данияның оңтүстік шекарасындағы аумақтық шиеленістер арасындағы мүдделер қақтығысы 1434 жылғы Энгельбрект көтерілісінің және одан кейінгі күрестердің, нәтижесінде 1523 жылы Кальмар одағының тарауына себеп болған басты фактор болды. Бергслагеннен жасалған экспорт 16 ғасырдың басында сауда-саттықпен айналысқан Биргитта Ингвальдсдоттер сияқты швед саудагерлері үшін байлық көзіне айналды. Аймақ 17 ғасырдан бастап 1970 жылдардағы болат дағдарысына дейін өнеркәсіптік қуатты өңір болып табылды.

Минералдар және тау-кен өндірісі

Бұл аймақ минералдарға өте бай. Тау-кен өндірісі ғасырлар бойы темір кеніне бағытталған, бірақ басқа кендер де өндірілген. Көптеген кен орындары қазір жабылды, бірақ 1970-ші жылдарға дейін көптеген кен орындары жұмыс істеп келді. Темір өндірудің ең ерте белгілері б.з.д. 400 жылға дейін жетеді, ал өнеркәсіптік деңгейдегі қызмет 17 ғасырдан бастау алады. Темір мен марганец өндірілген Лангбанда бүгінгі күнге дейін 270 түрлі минерал тіркелді. Осы минералдардың көпшілігі Лангбан кен орнына тән және 67 минерал алғаш рет осы жерде табылды.