Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буддизмдегі құлшылық құралы
Devotional tool in Buddhism
Дұға дөңгелегі немесе мани дөңгелегі – буддалық дұғаларды оқуға арналған цилиндр пішіндес дөңгелек (,). Дөңгелек металдан, ағаштан, тастан, былғарыдан немесе қалың мақтадан жасалған білікке орнатылады. Дұға дөңгелектері Тибетте және тибет мәдениеті басым аймақтарда кең таралған. Дәстүр бойынша, дөңгелектің сыртына раджана немесе тибет жазуымен мантра жазылады. Көбінесе «Ом мани падме хум» мантрасы қолданылады, бірақ басқа мантралар да қолданылуы мүмкін. Дұға дөңгелектерінде кейде дакинилер мен сегіз ырыс символы (аштамангала) бейнеленеді. Цилиндрдің ішінде, дөңгелектің осьтік бөлігі ретінде, мантралар жазылған немесе оралған ағаштан немесе металдан жасалған «өмір ағашы» орналасқан. Тибет буддизмінің дәстүрі бойынша, мұндай дөңгелекті айналдыру дұғаларды ауызша оқумен теңдей пайдалы нәтиже береді.
A prayer wheel, or mani wheel, is a cylindrical wheel (, ) for Buddhist recitation. The wheel is installed on a spindle made from metal, wood, stone, leather, or coarse cotton. Prayer wheels are common in Tibet and areas where Tibetan culture is predominant. Traditionally, a mantra is written in Ranjana script or Tibetan script, on the outside of the wheel. The mantra Om mani padme hum is most commonly used, but other mantras can also be used. Prayer wheels sometimes depict dakinis and the eight auspicious symbols (ashtamangala). At the core of the cylinder, as the axle of the wheel, is a "life tree" made of wood or metal with mantras written on or wrapped around it. According to the Tibetan Buddhist tradition, spinning such a wheel will have much the same meritorious effect as orally reciting the prayers.
Номенклатура және этимология
Тибет терминінің өзі – қысқарту: "" өзі – санскрит тіліндегі cintamani сөзінің қысқартылған түрі; "" тибет тілінде – дхарма; ал "" немесе "" – чакрано дегенді білдіреді. Көп қолданылатын "дұға дөңгелегі" термині – қате атаудың екі еселенген түрі. Цилиндрдің ішінде дұға емес, басылған немесе жазылған мантралар оралған қағаз жолағы орналасқан. "Мантра диірмені" термині, "дұға дөңгелегі" терминімен салыстырғанда, тибет тілінен гөрі дұрыс аударма болып табылады, себебі "диірмен" – белгілі бір нәтиже беретін айналу процесін білдіреді, бұл жағдайда – ізгілік (қадір-қасиет) тудыру.
The Tibetan term is a contraction: "" itself is a contraction of Sanskrit cintamani; "" is Tibetan for dharma; and "" or "" means chakrano. The common term, “prayer wheel” is a double misnomer. A long strip of rolled up paper bearing printed or inscribed mantras rather than prayers, per se, is inside the cylinder. The term “mantra mill”, in contrast to “prayer wheel”, is perhaps a better translation of the Tibetan , since a "mill" refers to a turning process that generates a particular output, in this case generating merit.
Бағыт пен ниет
Дұға дөңгелектері – оң энергияны таратуға көмектесетін арнайы құралдар. Осы дөңгелектердің көпшілігі белгілі бір бағытта айналады, осылайша жақсы тілектердің дұрыс таралуын қамтамасыз етеді. Егер оларды ниетпен орналастырсақ, олар айналасындағыларға көмектесе алады. Бұл дөңгелектерді әртүрлі бағытта орналастыру арқылы жақсы ойларды әр жерге таратуға болады. Бүгінде кейбір дұға дөңгелектерінде тұтқалары бар, сондықтан оларды айналдырғанда, сіздің жақсы тілектеріңіз қай жерде болса да, кез келген адамға жетеді. Дұға дөңгелегін айналдыру – көптеген жақсы сөздерді айтумен тең, бірақ ол әлдеқайда жылдам. Олар желмен немесе сумен де қоздырылуы мүмкін, бұл оларды одан да ерекше етеді. Жел немесе су дөңгелекке тигенде, ол бата алады, содан кейін басқа нәрселерді тазартады және қуантты етеді. Әрбір адам дұға дөңгелегін айналдырған сайын, ол өзіне ғана көмектесіп қоймай, айналасындағылардың барлығына, олардың мөлшеріне қарамастан, даналық сыйлайды. Осы дөңгелектерден тараған жақсы ойлар тым алысқа жетеді, сондықтан сіздің ауданыңыздағы бір ғана дөңгелек те бүкіл әлемде үлкен өзгеріс тудыруы мүмкін. Оларды жиі айналдыратын адамдардың саны артаған сайын, баршамыз үшін жағдай жақсара түседі.
Prayer wheels are like special tools that help spread positive energy. Most of these wheels turn in a certain direction to make sure the good vibes flow nicely. When we place them with purpose, they can help everyone around. You can position these wheels in different directions to send good thoughts everywhere. Nowadays, some prayer wheels even have handles so that when you spin them, your good wishes can reach anyone, no matter where they are. When you spin a prayer wheel, it's like saying lots and lots of good words, but it's much quicker. They can also be powered by wind or water, which makes them even more special. Any wind or water that touches the wheel becomes blessed, and then it can make other things cleaner and happier. Each time someone spins a prayer wheel, it not only helps them but also brings wisdom to everyone around, no matter how small or big they are. The good thoughts from these wheels can travel really far, so even one in your neighborhood can make a big difference globally. And the more people who spin them regularly, the better it gets for everyone.
Практика
Дұға дөңгелектері туралы әулеттік мәтіндерге сәйкес, дұға дөңгелектері даналық пен ізгілік (жақсы карма) жинақтау және жамандықтарды (жаман карма) тазарту үшін қолданылады. Буддизмде Буддалар мен Бодхисаттвалар тәжірибешілерді толық оянуға жақындатуға көмектесетін түрлі шеберлік құралдарды (упая) жасады. Мантраларды айналдыру идеясы көптеген тантрикалық тәжірибелермен байланысты, онда тантрикалық тәжірибеші надилер және әсіресе жүрек пен бас сияқты меридиандық чакралардың айналасында айналатын мантраларды көз алдына келтіреді. Сондықтан, дұға дөңгелектері – осы типтегі тантрикалық көрінестерді дамытуға көмектесетін визуалды құрал. Дұға дөңгелегімен айналысатындар үшін рухани әдіс өте нақты (әртүрлі буддалық мектептерге байланысты шамалы өзгерістер болуы мүмкін). Тәжірибеші көбінесе дөңгелекті сағат тілімен айналдырады, себебі мантралар жазылған бағыт – күннің аспандағы қозғалысы. Сирек жағдайларда, Сэнгэ Донгма, Арыстан жүзді Дакини сияқты тәжірибелі тантрикалық тәжірибешілер, күштірек қорғаушылық энергияны тудыру үшін дұға дөңгелектерін сағат тіліне қарсы айналдырады. Дөңгелекті айналдырғанда, ойды шоғырландырып, «Ом Мани Падме Хум» мантрасын қайталау қажет. Бұл дөңгелектің пайдалануынан алынған ізгілікті арттырып қана қоймайды, сонымен қатар дене қозғалыста болғанда миды жаттықтыратын миды тұрақтандыру техникасы болып табылады. Мани мантрасын сақтықпен және «Бодхичитта» ниетімен айту дұға дөңгелегінің әсерін күшейтеді. Дегенмен, оны айналдырудың өзі де пайдалы және ізгілік әкеледі, тіпті дұға дөңгелегінің көлеңкесінен өткен жәндіктер де пайда көреді дегенді айтуға болады. Әрбір айналым – жазбаны дауыстап оқумен тең, яғни жазба дөңгелектің ішінде қанша рет жазылған болса, сонша рет оқылғанмен бірдей. Осылайша, дұға дөңгелегінің ішінде «Ом Мани Падме Хум» мантралары неғұрлым көп болса, дөңгелек соғұрлым күшті болады. Дөңгелекті тым жылдам немесе асығыс емес, бірте-бірте айналдырған жөн. Бірте-бірте айналдыра отырып, мейірімділік пен бодхичитта (барлық тіршілік иелерінің игілігі үшін толық оянуға ұмтылатын асыл сана) ниеті мен рухын есте ұстау керек. Бұл тәжірибенің пайдасы зор. Бұл тәжірибе тәжірибешіде даналық, мейірімділік және бодхичиттаның пайда болуына көмектеседі, сонымен қатар сиддхилерді (көріп білу, болжам жасау, басқалардың ойларын оқу сияқты рухани қабілеттерді) арттырады. Тәжірибеші дөңгелекті айналдыру кезінде мантраны мүмкіндігінше көп рет қайталай алады, бұл тыныш, медитативті сананы тұрақтандырады. Тәжірибе сеансының соңында, тибеттік буддизм дәстүрі бойынша, тәжірибе кезінде жиналған барлық ізгіліктерді барлық сезімтал тіршілік иелерінің игілігі үшін арнауға болады. Содан кейін «Ом А Хум» 3 рет айтылады. Бұл тибеттіктердің буддалық тәжірибелерді, соның ішінде дұға тәжірибесін аяқтағандағы әдеті. Тхубтен Зопа Ринпоче дұға дөңгелегін орнатудың бір жерді толығымен өзгертуге қабілетті екенін айтты, ол «бейбіт, жағымды және санаға қолайлы» болатын жерге айналады. Дұға дөңгелегіне тиіп өтудің өзі жаман кармадан және бөгеттерден тазартады делінеді.
According to the lineage texts on prayer wheels, prayer wheels are used to accumulate wisdom and merit (good karma) and to purify negativities (bad karma). In Buddhism, Buddhas and Bodhisattvas have created a variety of skillful means (upaya) to help bring practitioners ever closer to realizing enlightenment. The idea of spinning mantras relates to numerous Tantric practices whereby the Tantric practitioner visualizes mantras revolving around the nadis and especially around the meridian chakras such as the heart and crown. Therefore, prayer wheels are a visual aid for developing one's capacity for these types of Tantric visualizations. The spiritual method for those practicing with a prayer wheel is very specific (with slight variations according to different Buddhist sects). The practitioner most often spins the wheel clockwise, as the direction in which the mantras are written is that of the movement of the sun across the sky. On rare occasions, advanced Tantric practitioners such as those of Senge Dongma, the Lion Faced Dakini, spin prayer wheels counterclockwise to manifest a more wrathful protective energy. As the practitioner turns the wheel, it is best to focus the mind and repeat the Om Mani Padme Hum mantra. Not only does this increase the merit earned by the wheel's use, but it is a mind stabilization technique that trains the mind while the body is in motion. Intoning the mani mantra with mindfulness and the "Bodhicitta" motivation dramatically enhances the effects of the prayer wheel. However, it is said that even turning it while distracted has benefits and merits, and it is stated in the lineage text that even insects that cross a prayer wheel's shadow will get some benefit. Each revolution is as meritorious as reading the inscription aloud as many times as it is written on the scroll, and this means that the more Om Mani Padme Hum mantras that are inside a prayer wheel, the more powerful it is. It is best to turn the wheel with a gentle rhythm and not too fast or frantically. While turning smoothly, one keeps in mind the motivation and spirit of compassion and bodhichitta (the noble mind that aspires to full enlightenment for the benefit of all beings). The benefits attributed to the practice of turning the wheel are vast. Not only does it help wisdom, compassion and bodhichitta arise in the practitioner, it also enhances siddhis (spiritual powers such as clairvoyance, precognition, reading others thoughts, etc.). The practitioner can repeat the mantra as many times as possible during the turning of the wheel, stabilizing a calm, meditative mind. At the end of a practice session, there is a Tibetan Buddhist tradition of dedicating any accumulated merits that one may have gathered during practice to the benefit of all sentient beings. Then Om Ah Hum 3 times. This is customary with Tibetans upon completing any Buddhist practice, including the practice of the prayer wheel. Thubten Zopa Rinpoche has commented that installing a prayer wheel has the capacity to completely transform a place, which becomes " peaceful, pleasant, and conducive to the mind." Simply touching a prayer wheel is said to bring great purification to negative karmas and obscurations.
Қолмен ұсталатын дөңгелектер
Қолмен ұсталатын дұға дөңгелегі цилиндр пішіндес, көбінесе әдемі бедерленген металл жапырақтан жасалған, металл білікке немесе оське орнатылған, ол ағаш немесе металл тұтқаға бекітілген. Бұл тұтқа көбінесе Турбинелла (конка) қабығынан жасалған дөңгелек подшипникке орнатылады. Цилиндрдің өзі кішкене салмақ ілген арқанмен немесе тізбекпен бекітіледі, осы арқылы білекпен жеңіл қозғалыс жасау арқылы оны айналдыруға болады. Батыс технологиясында "реттегіш" деп аталатын салмақты тізбек дөңгелекті тұрақтандырып, оны қолданушының күшін азайта айналдыра береді. Дұға дөңгелегі айналғанда, ішіндегі мантралар қолданушының ниетімен күшті болады, осылайша оған даналық пен ізгілік жинақтауға көмектеседі.
The handheld prayer wheel has a cylindrical, generally sheet metal body (often beautifully embossed) mounted on a metal shaft or pin set into a wooden or metal handle that turns on a circular bearing commonly made of Turbinella (conch) shell. The cylinder itself is affixed with a cord or chain terminating in a small weight allowing it to be spun by a slight rotation of the wrist. The weighted chain, known as a “governor” in Western technology, stabilizes the wheel and keeps it spinning with less input from the practitioner than would otherwise be the case. When the prayer wheel is spun in prayer, the mantras inside become potent with the person's intent, allowing the practitioner to accumulate wisdom and merit.
Үлкен дөңгелектер
Тибет буддасы ғибадатханаларының жеке бөлмелерінде адамнан үлкен дұға дөңгелектерін кездестіруге болады, оларды паломниктер (саяхатшылар) қозғалта алады. Кішкентай қоңыраудың көмегімен айналымдардың санын санау мүмкін. Қозғалмайтын дұға дөңгелектерінің цилиндрлерінде көбінесе әсем Ланца (Ранжана) әріптерімен "Ом мани падме хум" (мәні – "лотостағы жұмек") формуласы жазылады.
Prayer wheels larger than human size are to be seen in separate rooms in Tibetan Buddhist temples and can be set in motion by pilgrims. With the help of a small bell the number of revolutions can be counted. The cylinders of fixed prayer wheels are often inscribed with the formula “Om mani padme hum” (meaning “jewel in the lotus”) in ornamental Lantsa (Ranjana) letters.
Қатарлы қондырғылар
Тибет маңындағы көптеген монастырларда қатарлап орналасқан үлкен, бекітілген металл дөңгелектер бар. Көшеден өтетін адамдар әрбір дөңгелектің үстінен қолдарын сырғатып, бүкіл қатар дөңгелектерді айналдыра алады. Олар ғимаратты сағат тілімен айналып өтетін паломниктермен қозғатылады.
Many monasteries around Tibet have large, fixed, metal wheels set side by side in a row. Passersby can turn the entire row of wheels simply by sliding their hands over each one. They are set in motion by pilgrims who circumambulate the building in a clockwise direction.
Су дөңгелектері
Бұл дұға дөңгелегі – ағын судың күшімен айналатын қарапайым дұға дөңгелегі. Дөңгелекке тиген су қасиетті болады деп есептеледі және оның тазартатын күшін мұхиттар мен көлдерге құятын барлық тіршілікке жеткізеді.
This type of prayer wheel is simply a prayer wheel that is turned by flowing water. The water that is touched by the wheel is said to become blessed and carries its purifying power into all life forms in the oceans and lakes that it feeds into.
Өрт сөндіру дөңгелектері
Бұл дөңгелек шамның немесе электр жарығының жылуымен қоздырылады. Бұл дөңгелектен шыққан жарық, оған тиген барлық тірі жанның жаман кармасын тазартады.
This wheel is turned by the heat of a candle or electric light. The light emitted from the prayer wheel then purifies the negative karmas of the living beings it touches.
Жел дөңгелектері
Бұл дөңгелекті жел айналдырады. Жел дұға дөңгелегіне тигенде, оған тигендердің жаман кармасын азайтуға көмектеседі.
This type of wheel is turned by wind. The wind that touches the prayer wheel helps alleviate the negative karma of those it touches.
Электрлік дхарма дөңгелектері
Кейбір дұға дөңгелектері электр қозғалтқыштарымен жұмыс істейді. Мұндай электр дөңгелектері кейде мың дана Ченрезиг мантрасын және көптеген басқа мантралардың көшірмелерін қамтиды. Қалаған жағдайда оларға жарық пен музыка да қосылуы мүмкін. Электр энергиясын да жоғарыда аталған энергия көздерімен (су, от, жел) салыстыруға болады. Дұға дөңгелегінен туындайтын ізгілік Дхарма мәтіндері мен мантралардың күшінен, оларды айналдыратын "қуаттан" емес. Бұл дұға дөңгелектері күні-түні, жыл бойы айналып тұрады. Ламалар мен тәлімгерлер оларды салуға, күтіп ұстауға және электр энергиясын төлеуге атсалысып, ізгіліктің тууына және оны бағыштауға лайықты үлес қосады.
Some prayer wheels are powered by electric motors. , as these electric wheels are sometimes known, contain one thousand copies of the mantra of Chenrezig and many copies of other mantras. The can be accompanied by lights and music if one so chooses. Electricity can certainly be considered similar to the above sources of energy for PW (water, fire, wind). The merit generated by the PW is due to the power of the Dharma Texts and Mantras; not necessarily the "power" which rotates them. These PW turn all day, all night, all through the year. The Lamas and practitioners who build, maintain and pay for the electricity rightly help to generate and dedicate the merit.