Кіріспе

АҚШ-тың Нью-Джерси штатының үкімет басшысы

Тізім

Нью-Джерси губернаторы – Нью-Джерси штатының үкімет басшысы. Губернатор лауазымы – төрт жылдық мерзімге сайланатын қызмет. Екі мерзім қатарынан сайлануға шектеу бар, бірақ үзіліспен сайлану мерзіміне шектеу қойылмаған. Губернатордың ресми резиденциясы – Принстон қаласында орналасқан Драмтвекет сарайы. Губернатор кеңсесі Трентон қаласындағы Нью-Джерси штатының ғимаратында орналасқан, бұл Нью-Джерсиді ерекшелендіреді, себебі атқарушы биліктің кеңсесі мен заң шығарушы орган бір ғимаратта орналасқан. Нью-Джерси сонымен қатар губернатордың ресми резиденциясы штат астанасында емес, сирек штаттардың бірі болып табылады. Нью-Джерсидің бірінші және ең ұзақ қызмет еткен губернаторы Уильям Ливингстон болды, ол 1776 жылдың 31 тамызынан 1790 жылдың 25 шілдесіне дейін қызмет етті. А. Гарри Мур – халықтың сайлаған губернаторларының арасында ең ұзақ қызмет еткені болып қала береді. Қазіргі, 56-шы губернатор – демократ Фил Мерфи, ол 2018 жылдың 16 қаңтарында қызметке кірісті.

Рөл

Губернаторды сайлаушылар тікелей сайлайды, ол штаттың саяси және рәсімдік басшысы болады. Губернатор штаттың атқарушы функцияларын орындайды және тікелей федералды билікке бағынбайды. Губернатор қосымша рөлдерді атқарады, мысалы, Нью-Джерси Ұлттық гвардиясының бас қолбасшысы (олар федералдық басқаруға бағынбаған кезде). Кейбір штаттарда кабинет деңгейіндегі лауазымдарға сайлаулар өткізілетінінен айырмашылығы, Нью-Джерси Конституциясына сәйкес губернатор мен вице-губернатор – штат бойынша сайланатын жалғыз лауазым иелері. АҚШ Президенті сияқты, губернатор бүкіл кабинетті тағайындайды, оны Нью-Джерси Сенаты бекітеді. Ең маңыздысы, Нью-Джерси Конституциясына сәйкес, губернатор барлық жоғары сот судьяларын және округ прокурорларын тағайындайды, бірақ бұл бос орын туған округтің штат сенаторларының пікірін ескере отырып жасалады. Губернатор сондай-ақ Сенаттың мақұлдауымен Нью-Джерсидің бас прокуроры мен штат хатшысы лауазымдарына екі конституциялық тағайындалған адамды тағайындайды. 2002 жылғы қаңтардағы түзетулерге сәйкес, штат заңнамасы ең жоғары жалақыны 175 000 долларға дейін белгілейді. Джон Корзин губернатор ретінде жылына 1 доллар көлемінде номиналды жалақы алды. Алдыңғы губернатор Джим МакГриви 157 000 доллар жылдық жалақы алды, бұл рұқсат етілген ең жоғары шектен 10%-ға төмендеді, ал Мерфидің тікелей ізілдесі Крис Кристи толық губернаторлық жалақыны қабылдады. Қызметтен кеткеннен кейін алты айға дейін бұрынғы губернаторға Нью-Джерси штатының полициясынан бір адамдық күзет бөлінеді.

Вице-губернатор

2005 жылы 8 қарашада сайлаушылар Нью-Джерси штатының Конституциясына түзету енгізді, ол 2009 жылғы сайлаудан бастап Нью-Джерси штатының вице-губернаторы лауазымын құрды. Бұл түзету қабылданғанға дейін Нью-Джерси Сенатының төрағасы губернатор лауазымы бос қалған жағдайда губернатор немесе губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалатын. Бұл екі лауазым сайланған губернатордан гөрі күштірек болды, себебі бұл адам заңнамалық және атқарушы процестерде маңызды рөл атқаратын. 2005 жылы қабылданған конституциялық түзетудің нәтижесінде 2004 жылдың қарашасынан 2006 жылдың қаңтарына дейін губернатор қызметін атқарған Ричард Коди мұндай билікке ие болған соңғы адам болды. Бұрынғы прокурор Ким Гуадагно 2010 жылдың 19 қаңтарында губернатор Кристи кезінде Нью-Джерсидің бірінші вице-губернаторы болып ант берді. Гуадагнодан кейін бұрынғы құрылтай депутаты Шила Оливер 2018 жылдың 16 қаңтарында губернатор Мерфи кезінде ант берді. Оливердің 2023 жылдың 1 тамызында қайтыс болуына байланысты вице-губернатор лауазымы бос қалды. 2023 жылдың 8 қыркүйегінде губернатор Мерфи Нью-Джерси мемлекеттік хатшысы Тахеша Уэйді Шейла Оливердің орнына, Нью-Джерсидің үшінші вице-губернаторы етіп таңдады. Вице-губернатор Уэй Оливердің қалған мерзіміне дейін қызмет етеді.

Америкалық губернатор туралы орталық

Рутгерстің Иглтон саясаты институтындағы Америка губернаторы жөніндегі орталық 2006 жылы Нью-Джерси губернаторларын, сондай-ақ, аздау дәрежеде басқа штаттардың губернаторларын зерттеу мақсатымен құрылды. Қазіргі таңдағы бағдарламада Бёрн және Кин әкімшіліктерінің кең ауқымды құжаттары мен суреттері, олардың құрамына кірген көптеген адамдармен жүргізілген бейне сұхбаттар, басқа американ губернаторлары туралы бірқатар мәліметтер және барлық 50 штаттың қазіргі губернаторлары туралы жаңалықтар ұсынылады. Жоба аясында Бёрн және Кин архивтерімен сабақтас, кейінгі әкімшіліктерге арналған жаңа архивтер жасалып жатыр.

Лауазымдық ант

Мен, [губернатордың аты-жөні], Нью-Джерси штатының сайланған губернаторы, салтанатты түрде уәде беремін және ант етемін, мен берілген өкілеттіктерге сәйкес бұл лауазымды тыңғылықты, адал және білімімнің шегінде атқарамын; және мен бар күшіммен және қабілетіммен аталған штаттың бейбітшілігі мен өркендеуін ілгерілетемін және заңды құқықтарын сақтаймын. Құдай маған жар болсын!