Кіріспе

Моноцерос шоқжұлдызындағы жұлдыз. Жұлдыздық деректер: | массасы = 510 | жарқырауы = 23000

Жарылыс

2002 жылдың 6 қаңтарында Моноцерос, яғни Біріккіз шоқжұлдызында белгісіз жұлдыздың жарқырағаны байқалды. Жаңа өзгермелі жұлдыз болғандықтан, ол V838 Monocerotis, Моноцеростың 838-ші өзгермелі жұлдызы деп аталды. Бастапқы жарық қисығы жаңа жұлдыздың жарқырауына ұқсас болды, бұл жарылыс ақ жұлдыздың бетінде оның жақын қос серігінен жеткілікті мөлшерде сутегі газы жиналған кезде пайда болады. Сондықтан бұл нысан Nova Monocerotis 2002 деп аталды. V838 Monocerotis 2002 жылдың 6 ақпанында 6,75 шамаға жетті, содан кейін ол күтілгендей тез көмескілене бастады. Алайда наурыздың басында жұлдыз қайтадан жарқырай бастады, әсіресе инфрақызыл толқын ұзындығында. Сәуірдің басында тағы бір инфрақызыл жарқырау болды. 2003 жылы жұлдыз жарылыстан бұрынғы бастапқы жарқылығына (15,6 шама) оралды, бірақ көк негізгі тізбекті жұлдыз емес, қызыл супергигант ретінде. Бұл жарылыс кезіндегі жарық қисығы бұрын-соңды көрілмеген. 2009 жылы жұлдыз шамамен , және абсолюттік шамасы -9,8 болды. Қазіргі уақытта қабылданған 6,100 пк қашықтықта, 2004 жылдың соңында өлшенген бұрыштық диаметрі (1,83 мас) радиусына сәйкес келді, бірақ 2014 жылға қарай ол Антарестен 70 есе үлкен радиусқа дейін қысқарды. Бұл кеңею бірнеше айға ғана созылды, яғни оның жылдамдығы ерекше болды. Термодинамика заңдарына сәйкес, кеңейіп жатқан газдар суытылады, сондықтан жұлдыз өте суық және қызыл түсті болды. Шындығында, кейбір астрономдар бұл жұлдыздың спектрі L типіндегі қоңыр ергежейлі жұлдыздарға ұқсайды деп санайды. Егер осылай болса, V838 Monocerotis - алғашқы белгілі L типіндегі супергигант. Содан бері ол қысқарып, қызып кетті және қазір M типіндегі супергигант деп есептеледі. Алайда, қашықтықтың қазіргі бағалары, демек радиусы, осы еңбектерде болжалданғаннан шамамен 25% төмен.

Атипиялық жаңа жарылыс

V838 Monocerotis жарылысы, бәлкім, жаңа жұлдыздың жарылысы болар, әйтсе де, өте ерекше жарылыс. Дегенмен, бұл жүйеде B типті жұлдыз бар екенін және осы типтегі жұлдыздар жас әрі массивті екенін ескерсек, мұның болуы өте күмәнді. Ақ жұлдыздың салқындап, жарылыс тудыруға жеткілікті материал жинауына уақыт жетпеген болуы мүмкін.