Кіріспе

Калифорния штатындағы тау, АҚШ

Тахкиц шыңы (айтылуы /t//ɑː//'//k//w//iː//t//s/, кейде /'//t//ɑː//k//ɪ//t//s/) – граниттен тұзған, 8846 фут (2696 м) биіктіктегі тау құрылымы. Шыңына Палм-Спрингс әуе трамвайымен он мильдік саяхат арқылы жете аласыз, жолында дөңгелек төбелер мен әртүрлі көтерілістер мен түсілістер кездеседі. Тахкиц шыңы көктемнің соңынан күзге дейін өрт сақшысының бекеті ретінде пайдаланылады, онда 270 градусқа айналатын панорамалық көрініспен екі адамдық рейнджер станциясы орналасқан.

Тарих

Бұл аймақ Собоба индей тайпасының аңыздағы жарқыраған рух-шайтанының құрметіне аталған. Атау алғаш рет 1901 жылы USGS Сан-Хасинто топографиялық картасында жарияланған. Жақын жердегі екі тауға көтерілу орны – Тахквиц тасы және Өлім тасы. Тахквиц тасы (кейде Лили тасы деп те аталады) Тахквиц шыңынан солтүстік-батысқа қарай 0,45 миль (1 км) қашықтықта орналасқан. Оның лилия гүлі сияқты ақ түсті болғаны сондықтан "Лили" деп аталған болуы мүмкін. Тағы бір болжам бойынша, ол доктор Санфорд Истманның қызы Лили Истманның құрметіне аталған, ал доктор Истман "Оңтүстік Калифорния Колониясы қауымдастығының" бірінші хатшысы және директоры болған, кейіннен бұл қауымдастық Риверсайд қаласына айналды. Өлім тасы солтүстік-батысқа қарай 1,6 миль (3 км) қашықтықта жатыр. Онда үш жүзден астам тау маршруты сипатталған. 2018 жылы Кранстон өрті Тахквиц шыңының оңтүстік бетін өртеді және өрт күзетшісіне қауіп тудырды.

Тау-кен жорықтарының тарихы

1930 жылдары Калифорниядағы Сиерра клубының Тау-шағаға көтерілу бөлімі (RCS) Оңтүстік Калифорниядағы тау-шағаға көтерілуге қолайлы жерлерді анықтау үшін науқан бастады. RCS мүшесі Джим Смит 1935 жылдың маусымында Тахквицті «жана ашты». Тахквицтегі бесінші санаттағы алғашқы көтеріліс, «Троуг» 1936 жылдың тамызында Джим Смит, Боб Бринтон және Зене Жасаитис тарапынан жасалды. Бір айдан кейін Смит пен Билл Райс қазіргі классикалық маршрутты, «Пәрiлердің қорқынышы» (5.6) деп атады. 1937 жылы Дик Джонс пен Глен Доусон «Механиктер жолы» атты алғашқы көтеріліске жетекшілік етті, ол елдегі алғашқы 5.8 маршруттарының бірі болды. 1930 жылдардың соңында «Три на веревке» фильмінде Тахквицтегі шағаға көтерілу көрсетілді. 1940 жылға қарай шамамен он маршрут құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс дамуды баяулатты, бірақ жақын арада әрекет қайта жанданып, Тахквицте жаңа адамдар пайда болды. RCS-тің көрнекті мүшесі Ройал Роббинс 1950 жылдары Тахквицтің дамуындағы жаңа толқынға жетекшілік етті. Бұл альпинистер тобы өткеннің кейбір дәстүрлі қауіпсіздік техникаларын қабылдамады, нәтижесінде қиын және қиын маршруттар жасалды, бұл 1959 жылы «Вампир» маршрутымен аяқталды. Роббинс пен Дейв Ририк оны көмекші техникамен (5.9 A3/4) өтті, бірақ 1973 жылы Джон Лонг және т.б. оны еркін өтті (5.11a), қазір ол Оңтүстік Калифорниядағы ең жақсы маршруттардың бірі саналады. Жаңа шағаға көтерілу аяқ киімдерінің көмегімен 1960 жылдары маршруттарды дамыту 5.10 деңгейіне жетті. Жақын жердегі Суицид Рок та дамытыла бастады, нәтижесінде 1970 жылдың қарашасында Оңтүстік Калифорнияның тағы бір классикалық маршруты «Валгалла» (5.11a) пайда болды. Жолақты жіктеудің Йосемит ондық жүйесі (YDS) 1950 жылдары Сиерра клубының Анжелес бөлімінің RCS мүшелері Тахквицте әзірледі. Ройал Роббинс 1952 жылы АҚШ-тағы ең қиын еркін көтерілулердің бірі болып саналатын «Ашық кітап» маршрутын жасады. Жаңа маршруттар үнемі ашылып, өрлеп жатқанда, көтерілулерді жеңіл, орташа немесе қиын деп бағалаудың ескі әдісі тез арада пайдасыз болып кетті. RCS мүшелері Дон Уилсон мен Чак Уилцтің көмегімен бесінші санаттағы альпинизмді бағалаудың қазіргі жүйесі жасалды, шкаласы 5.0-ден 5.9-ға дейін. Бұл жүйені Йосемитиге жиі келетін жергілікті Марк Пауэлл Йосемитидегі альпинистерге жеткізді. 1960 жылдардың басында Йосемит ондық жүйесі АҚШ-та стандартқа айналды. 1967 жылы Боб Кампс пен Марк Пауэлл елдегі алғашқы 5.11 маршруттарының бірі «Чингадераны» жасады, соның арқасында тау-шағаға көтерілудің жаңа стандарты орнатылды. 1970 жылдардан кейін көптеген альпинистер бұл аймақты жаңа бірінші көтерілулер тұрғысынан «толық зерттелген» деп санады. Дегенмен, Тахквицте және жақын маңдағы кішігірім тау жыныстарында жаңа және сапалы маршруттар жасау жалғасты, олардың көпшілігін Боб Гейнс жасады. Idyllwild Area Historical Society мұражайында Тахквиц пен Суицид жартасының алғашқы тау-шағаға көтерілу тарихы туралы көптеген ақпарат бар.

Табиғат тарихы

Ivesia callida өсімдігі Сан-Хасинто тауларына ендемик және Тахквиц егеуқұйрығы деген атаумен белгілі.