Кіріспе

Уэллингтон герцогы – Ұлыбританияның дворяндық атағы. Атау Сомерсеттегі Веллингтоннан шыққан. Атақ 1814 жылы Артур Уэлслиге, Веллингтонның 1-маркизіне (1769–1852; туған аты – The Hon. Артур Уэсли) – ағылшын-ирландтық әскери қолбасшыға, Брабанттағы (қазіргі Валония Брабанты, Бельгия) Ватерлоо шайқасында фельдмаршал фон Блюхермен бірлесіп Наполеон әскерлерін жеңгенімен әйгілі болды. Уэлсли кейін Ұлыбританияның премьер-министрі қызметін екі рет атқарды. Бірінші герцогтың әкесі Гаррет Уэслиге 1760 жылы Морнингтон графы атағы берілді. Оның еркек туыстары екі елде де бай шаруалар және қалалық жер иелері болып, ағылшын-ирландтық протестант ақсүйектерінің қатарында болды. Герцогтық, дененің еркек мұрагерлеріне, басқа он бір мұрагерлік атақтармен бірге беріледі.

Тарих

Веллингтон герцогы және Дуро маркизі атақтары Артур Уэлслиге, Веллингтонның 1-маркизіне, 1814 жылғы 3 мамырда, Наполеонның отставкасынан кейін батыр болып оралғаннан кейін берілді. Ол әскери мансабында алпысқа жуық шайқаста қатысты. Ол «Наполеонды жеңген» деп есептелді. Ол Ұлыбритания мен Ирландия тарихындағы ең көрнекті әскери қолбасшылардың бірі, ал басқалары – Марлбороның 1-ші герцогы және Аргиллдің 2-ші герцогы. Талавера шайқасындағы жеңісінен кейін Уэлслиге жұртшылық мәртебесі ұсынылды. Қай атаққа ие болу керектігі сұрағы туды. Оның ағасы Ричард Уэлсли, Морнингтон графы, айналасына қарап, Веллингтон приходында сатылымдағы ерлік үйді тапты. Бұл атау сонымен қатар отбасылық атына да жақын болды. Артур әлі де Испанияда француз әскеріне қарсы күресіп жатқан армияға басшылық етіп тұрғандықтан, Ричард сатып алуды қадағалады. Осылайша Артур Веллингтон маркизі атанды. Майкл Гловердің «Веллингтон әскери қолбасшы ретінде» атты кітабында айтылғандай, Артур Уэлсли алғаш рет 1809 жылғы 16 қыркүйекте өзінің қолына «Веллингтон» деп қол қойды. 1815 жылғы Ватерлоо шайқасында Артур Уэлсли бұрыннан Веллингтон герцогының жұртшылық дәрежесіне көтерілген еді. Францияда елші болған кезде, 1814 жылғы 4 маусымдағы «Лондон газеті» оған осы атақ берілгенін хабарлады, бірақ ол 1812 жылғы 25 тамыздағы жарлықпен ресімделгенін көрсетті. Веллингтон герцогының қосалқы атақтары: Веллингтон маркизі (1812), Дуро маркизі (1814), Морнингтон графы (1760, бірақ 1863 жылы Веллингтон герцогтары ғана мұра етті), Веллингтон графы (1812), Уэлсли виконты (1760, 1863 жылы мұраға алды), Веллингтон виконты (1809), Морнингтон бароны (1746, 1863 жылы мұраға алды) және Дуро бароны (1809). Уэлсли виконттығы мен Морнингтон барониясы және графтығы Ирландия жұртшылығына жатады, ал қалғандары Ұлыбритания жұртшылығына жатады. Британдық атақтарынан басқа, Веллингтон герцогтары Нидерланд Корольдігінің Ватерлоо князі (Prins van Waterloo, 1815) атағын, Испания Корольдігінің Сьюдад-Родриго герцогі (Duque de Ciudad Rodrigo, 1812) және Виктория герцогі (Duque da Vitória, 1812) атақтарын, сондай-ақ Португалия Корольдігінің Торрес-Ведрас маркизі (Marquês de Torres Vedras, 1812) және Вимейро графы (Conde de Vimeiro, 1811) атақтарын иеленеді. Бұл атақтар бірінші герцогқа Пиреней түбегіндегі (Испания мен Португалияда) және Ватерлоо шайқасындағы (қазіргі Бельгияда) жеңісті әскери қолбасшы ретіндегі еңбегі үшін берілген жеңіс атақтары болып табылады. Отбасылық резиденция – Стратфилд Сей үйі, Бассингстоук қаласының жанында, Гэмпшир округінде орналасқан. Апсли үйі, Лондонда, қазір «Ағылшыл мұрасы» қорына тиесілі, бірақ отбасы онда пәтерді сақтап қалған. Сонымен қатар, оның Испанияның Гранада қаласының сыртында кең алқабы бар, ол испан корольі Фердинанд VII бірінші герцогқа Пиреней түбегіндегі қызметі үшін сыйлық ретінде берген. Бес герцог Ұлыбританияның ең жоғары рыцарлық ордені – «Жартер» орденінің иегері атанды.

Веллингтон герцогтері (1814)

Принц-регент (Джордж III атынан) # Аты-жөні Кезең Герцогиня жазбалары Басқа атақтар 1 Артур Уэлсли (туған Уэсли) (1769–1852) 1814–1852 Құрметті Катерина Пакенхэм Британдық әскер офицері және мемлекет қайраткері, ол Наполеонды жеңді, Ватерлоо шайқасында және Типу Сұлтанды Серингапатам қоршауында (1799) Ватерлооның ханзадасы, Сиудад Родриго герцогы, Виктория герцогы, Веллингтон маркизі, Дуро маркизі, Торрес Ведрас маркизі, Веллингтон графы, Вимеиро графы, Виконт Веллингтон, Барон Дуро 2 Артур Ричард Уэлсли (1807–1884) 1852–1884 Леди Элизабет Хей Бұрынғы ханзаданың ұлы, Ватерлоо, Сиудад Родриго герцогы, Виктория герцогы, Веллингтон маркизі, Дуро маркизі, Торрес Ведрас маркизі, Вимеиро графы, Веллингтон графы, Морнингтон графы, Уэлсли виконты, Веллингтон виконты, Дуро бароны, Морнингтон бароны 3 Генри Уэлсли (1846–1900) 1884–1900 Эвелин Уильямс Бұрынғы ханзаданың туысы 4 Артур Чарльз Уэлсли (1849–1934) 1900–1934 Кэтлин Уильямс Бұрынғы ханзаданың бауыры 5 Артур Чарльз Уэлсли (1876–1941) 1934–1941 Құрметті Лилиан Коутс Бұрынғы ханзаданың ұлы 6 Генри Валериан Джордж Уэлсли (1912–1943) 1941–1943 Әйел алған жоқ Бұрынғы ханзаданың ұлы 7 Джеральд Уэлсли (1885–1972) 1943–1972 Дороти Эштон Бұрынғы ханзаданың туысы 8 Артур Валериан Уэлсли (1915–2014) 1972–2014 Диана МакКоннел Бұрынғы ханзаданың ұлы 9 Артур Чарльз Валериан Уэлсли (1945 жылдан бері) 2014–қазіргі уақыт Принцесса Антония Пруссия Бұрынғы ханзаданың ұлы