Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1958–1962 жылдар аралығындағы Кариб теңізіндегі британдық арал колонияларының саяси одағы.
1958–1962 political union of British island colonies in the Caribbean
Батыс Үнді Федерациясы, сондай-ақ Батыс Үндістан, Батыс Үнді Федерациясы немесе Батыс Үнді Федерациясы деп те аталады, 1958 жылдың 3 қаңтарынан 1962 жылдың 31 мамырына дейін болған қысқа мерзімді саяси одақ еді. Тринидад және Тобаго, Барбадос, Ямайка және Леeward және Windward аралдарындағы аралдар сияқты Кариб теңізіндегі Британ империясының бір бөлігі болған түрлі аралдар Федерацияны құру үшін бірікті, оның астанасы Тринидад және Тобагоның Порт-оф-Испания қаласында орналасқан. Федерацияның мақсаты – Ұлыбританиядан тәуелсіз болатын, Канада, Австралия Федерациясы немесе Родезия мен Ньясаленд Федерациясы сияқты бір мемлекет құру еді. Бірақ бұл орын алмас бұрын, Федерация ішкі саяси қайшылықтардың салдарынан, басқару және тиімді жұмыс істеу мәселелері бойынша күйреп қалды. Батыс Үнді Федерациясын құруға Ұлыбритания қолдау көрсетті, сонымен қатар Батыс Үндістан ұлтшылдары да мұны қалаған. Федерация құрамына кіретін аумақтар ақырында Антигуа және Барбуда, Барбадос, Доминика, Гренада, Ямайка, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия, Сент-Винсент және Гренадиндер, Тринидад және Тобаго сияқты тоғыз тәуелсіз мемлекетке айналды; Ангилья, Монтсеррат, Кайман аралдары және Түрк және Кайкос аралдары британдық теңізден тыс аумақтарға айналды. Британдық Гвиана және Британдық Гондурас Батыс Үнді Федерациясында бақылаушы статусына ие болды.
The West Indies Federation, also known as the West Indies, the Federation of the West Indies or the West Indian Federation, was a short lived political union that existed from 3 January 1958 to 31 May 1962. Various islands in the Caribbean that were part of the British Empire, including Trinidad and Tobago, Barbados, Jamaica, and those on the Leeward and Windward Islands, came together to form the Federation, with its capital in Port of Spain, Trinidad and Tobago. The expressed intention of the Federation was to create a political unit that would become independent from Britain as a single state — possibly similar to Canada, the Federation of Australia, or the Federation of Rhodesia and Nyasaland. Before that could happen, the Federation collapsed due to internal political conflicts over how it would be governed or function viably. The formation of a West Indian Federation was encouraged by the United Kingdom, but also requested by West Indian nationalists. The territories that would have become part of the Federation eventually became the nine contemporary sovereign states of Antigua and Barbuda, Barbados, Dominica, Grenada, Jamaica, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, and Trinidad and Tobago; with Anguilla, Montserrat, the Cayman Islands, and the Turks and Caicos Islands becoming British overseas territories. British Guiana and British Honduras held observer status within the West Indies Federation.
Тарих
Бірнеше тарихи "Батыс Үндістан" британдық колониялары әртүрлі себептермен Федерацияға қосылмауды таңдады. Багам және Бермуда өздерінің болашағы Солтүстік Америкамен байланыста екенін сенді, ал Британдық Виргин аралдары да АҚШ Виргин аралдарымен болашақтағы мүмкін бірлестікке үміттенді. Британдық Гондурас Гватемаламен аумақтық дауға тартылып, Батыс Үнді Федерациясының Британдық Гондурасты көршісінен қорғауға жеткіліксіз күшті емес деп санады, оның орнына Гватемалаға қарсы әлеуетті әскери көмек үшін Ұлыбританияға жүгінді. Британдық Гвиана 1950 жылдары басталған Ұлыбританиядан тәуелсіздік алу үшін жүргізіліп жатқан саяси және ішкі күрестеріне байланысты Федерация құрылған кезде қосылмауды шешті. Бұл мәселе жаңадан құрылған, социалистік көзқарастарға ие саяси партиямен, Солтүстік соғыстың (Cold War) қатаң кезеңімен байланысты болды. Олар осы мәселелер шешілгеннен кейін Федерацияға қосылуға ниеттенген. Британдық Гондурас және Британдық Гвиана белгілі бір деңгейде бақылаушы ретінде Федерация жұмысына қатысты. Багам аралдары 1960 жылғы Батыс Үнді Федерациясы ойындарына қатысты, онда Багам аралдарының болашақ премьер-министрі Перри Кристи спортшы ретінде өнер көрсетті. Гвиана 1971 жыл шамасында Кариб теңізі аймағындағы федерацияны қайта құруға қызығушылық танытты. Федерация – он провинциядан тұратын, ішкі басқару құқығына ие, федеративтік мемлекет болды, олардың барлығы британдық колониялық иеліктері еді. Федерация 1958 жылы Ұлыбритания тарапынан Британдық Батыс Үндістанның көп бөлігінен құрылды. Ұлыбритания Федерацияның жақын арада толық тәуелсіз мемлекетке айналатынын және осылайша аймақтағы барлық колониялардың тәуелсіздік талаптарын бірден қанағаттандыратынын күткен. Алайда, бұрынғы колониялар арасындағы маңызды саяси келіспеушіліктер сақталды және Федерация толыққанды егемендікке ие бола алмады. Федерацияның құқықтық негізі 1956 жылғы Британдық Кариб Федерациясы заңы болды.
Several historically "West Indian" British colonies opted not to join the Federation for various reasons. The Bahamas and Bermuda believed that their future lay with association with North America, and the British Virgin Islands similarly looked to a possible future association with the United States Virgin Islands. British Honduras was involved in a territorial dispute with Guatemala and saw the West Indies Federation as being too weak to defend British Honduras against its neighbour, instead looking to the UK for potential military assistance against Guatemala. British Guiana opted not to join when the Federation was formed due to its own ongoing political and internal struggles for independence from the UK, which had started in the 1950s. At issue was its newly formed political party with socialist leanings, at the height of the Cold War. It had hoped to join the Federation once these issues were resolved. British Honduras and British Guiana did participate in the Federation to a certain extent as observers. The Bahamas participated in the 1960 West Indies Federation Games, with a future prime minister of the Bahamas, Perry Christie, as an athlete. Guyana would ultimately express interest in a very loose re attempted Caribbean Federation around 1971. The Federation was an internally self governing, federal state made up of ten provinces, all British colonial possessions. The federation was created by the United Kingdom in 1958 from most of the British West Indies. Britain intended that the Federation would shortly become a fully independent state, thus simultaneously satisfying the demands for independence from all the colonies in the region. However, significant political divisions among the former colonies persisted, and the Federation never achieved full sovereignty. The legal basis for the federation was the British Caribbean Federation Act 1956, See Transcontinental countries.
Саясат
Сол кездегі барлық британдық колонияларындағыдай, Елизавета II мемлекет басшысы болды, ал Корольге атқару істері, қорғаныс және Федерацияны қаржыландыру мәселелеріндегі заң шығару билігі берілді. Оның өкілі, 1-ші барон Хайлсқа, британдық тәждік колониясының әкімшілік жүйесіне тән губернатор емес, өзін-өзі басқаратын колонияның синонимі – генерал-губернатор атағы берілді. Бұл атау мемлекеттің федеративтік сипатын көрсететін немесе Федерацияның жақын арада өзін-өзі басқаруға немесе тәуелсіздікке ие болатынына деген үмітті білдіретін болған. Сондай-ақ, генерал-губернатор Федерация қабылдаған кез келген заңға вето қоюға британ үкіметінің толық өкілеттігіне ие болды. Батыс Индия Федерациясының Федералды Парламенті екі палатадан тұрды: тағайындалған Сенат және халық сайлаған Өкілдер палатасы. Сенаттың құрамында он тоғыз мүше болды. Бұл мүшелерді генерал-губернатор тиісті аумақтық үкіметтермен кеңескеннен кейін тағайындады. Әрбір аймақтан екі мүше (тек Монсерраттан бір мүше) өкілдік етті. Өкілдер палатасының жалпы саны 45 сайланған мүшеден тұрды: Ямайкада он жеті орын, Тринидад және Тобагода он орын, Барбадосте бес орын, Монсерратта бір орын, ал қалған аралдарда әрқайсысында екі орын болды. Дегенмен, үкімет (атқарушы билік) Министрлер кабинеті емес, Мемлекеттік кеңес болып табылды. Оған генерал-губернатор төрағалық етті және премьер-министр мен тағы он лауазымды тұлға кірді. Батыс Индия Федерациясының тәуелсіз кіріс көзі болған жоқ (оның орнына аралдардан міндетті алым түсті), сондай-ақ кеден одағы, еркін сауда немесе еркін қозғалыс туралы ешқандай келісім жасалмады. Адом Гетачев жазғандай, Батыс Индия Федерациясындағы шиеленістің себебі, Шығыс үндістердің ұрпақтары (Тринидад және Тобаго мен Гайана халқының көп бөлігін құраған) сияқты азшылық топтары мен афро-батыс үндістерінің көпшілігі арасындағы қарым-қатынас болды. Мысалы, Гайана этникалық азшылықтарды жеткілікті түрде қорғамағандықтан Батыс Индия Федерациясына қосылудан бас тартты. Күшті федералды мемлекет құруды (ірі экономикалық жобаларды жүзеге асыруға және қайта бөлуге қабілетті) жақтағандар мен әрбір мүшеге айтарлықтай автономия беруді қалағандар арасында да шиеленіс болды. Тринидад және Тобагода алғашқы ұсынылған орын Порт-оф-Испаниядан батысқа қарай бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Чагуарамас болды, бірақ ол АҚШ-тың теңіз базасының бір бөлігіне кірді. Іс жүзінде, Порт-оф-Испания Федерацияның барлық уақытында де-факто федералды астана болып қызмет етті.
As with all British colonies of the period, Queen Elizabeth II was the head of state, and The Crown was vested with the legislative authority for matters concerning executive affairs, defence and the financing of the Federation. Her representative, The 1st Baron Hailes, was given the title of Governor General, synonomous with a self governing colony, rather than that of Governor more typical for a British Crown colony system of government. The title may have reflected the federal nature of the state, or indicated the expectations that the Federation would soon become self governing or independent. The Governor General also had the full authority of the British Government to veto any laws passed by the Federation. The Federal Parliament of the West Indies Federation was bicameral, consisting of a nominated Senate and a popularly elected House of Representatives. The Senate consisted of nineteen members. These members were appointed by the Governor General, after consulting the respective territorial governments. Two members represented each unit (with only one from Montserrat). The House of Representatives had 45 total elected members – Jamaica had seventeen seats, Trinidad and Tobago ten seats, Barbados five seats, Montserrat one seat, and the remaining islands two seats each. However the government (executive) would be a Council of State, not a Cabinet. It would be presided over by the Governor General and consist of the Prime Minister and ten other officials. The West Indies Federation did not have independent sources of revenue (relying instead on a mandatory levy on the islands), and did not establish any agreements on a customs union, free trade, or free movement. Adom Getachew writes that relations between minority groups, such as the descendants of East Indians (which were a large share of the populations of Trinidad and Tobago and Guyana), and the majority population of Afro West Indians were a source of tension in the West Indies Federation. For example, Guyana rejected the West Indies Federation in part because it lacked sufficient protections for ethnic minorities. There were tensions between those who wanted a strong federal state (capable of undertaking major economic development projects and redistribution) and those who wanted a federal structure that gave each member substantial autonomy. Within Trinidad and Tobago the first proposed site was Chaguaramas, a few miles west of Port of Spain, but the site was part of a United States naval base. In practice, Port of Spain served as the de facto federal capital for the duration of the federation's existence.
Федералды Жоғарғы Сот
Сонымен қатар, Бас судьядан және үш (кейін бес) басқа судьядан тұратын Федералды Жоғарғы Сот болды. Федералды Жоғарғы Соттың өзі 1919 жылы құрылған Батыс Үндістан Апелляциялық Сотының мұрагері болып табылды және Британдық Гондурас елінен басқа, Барбадос, Британдық Гвиана, Леeward аралдары (Британдық Виргин аралдары кіретін), Тринидад және Тобаго, сондай-ақ Желді аралдар аумақтарында юрисдикция құқығына ие болды. Себебі, оны құруға Тайлық Кеңесіне өкілеттік берген 1956 жылғы Британдық Кариб Федерациясы заңы, сонымен қатар Британдық Гондурас Жоғарғы Сотынан Тайлық Кеңесіне немесе Ямайка Жоғарғы Сотына шағымдануға мүмкіндік берген 1881 жылғы Британдық Гондурас (Апелляциялық сот) заңын күштен жойды. (Ямайка Жоғарғы Сотына шағымдану тәртібі бұрын, 1911 жылы тоқтатылған еді.) Тринидад және Тобагоның бас судьясы Сэр Стэнли Юджин Гомес 1961 жылдың тамызында Федерацияның бас судьясы болып тағайындалды.
There was also a Federal Supreme Court consisting of a Chief Justice and three (later five) other Justices. The Federal Supreme Court itself was the successor to the West Indian Court of Appeal (established in 1919) and had jurisdiction over the same territories (Barbados, British Guiana, the Leeward Islands (including the British Virgin Islands), Trinidad & Tobago and the Windward Islands) except for British Honduras, as the British Caribbean Federation Act 1956, which empowered the Privy Council to establish it, also repealed the enactment which allowed for appeals from the British Honduras Supreme Court to the Privy Council or the Supreme Court of Jamaica, namely the British Honduras (Court of Appeal) Act 1881. (The arrangement for appeals to the Supreme Court of Jamaica had generally ceased in 1911 anyway.) Sir Stanley Eugene Gomes, Chief Justice of Trinidad and Tobago, was appointed Chief Justice of the Federation in August 1961.
Канадамен қарым-қатынасы
Федерация Канадамен ерекше тығыз қарым-қатынасты сақтап келді, оның бұрынғы бірнеше жеке британдық колониялардың федерациясы ретінде ұқсас тарихы болды. Бастапқы жылдары Кариб аймағының бірнеше басшылары Вест-Индия Федерациясының Канада провинциясы болу мүмкіндігін қарастыруын ұсынды. Келіссөздер күйрегеніне қарамастан, 1961 жылдың мамырында Канада үкіметі Вест-Индия Федерациясына аймақтың ең маңызды екі сыйы – екі сауда кемесін ("Федералды пальма" және "Федералды клен") табыс етті. Бұл екі кеме федерацияның әрбір аралына айына екі рет барып, аралдар арасындағы маңызды теңіз жолын қамтамасыз етті.
The Federation maintained a particularly close relationship with Canada, which had a similar past as a federation of several former separate British colonies. In the early years, several Caribbean leaders suggested that the West Indies Federation should investigate the possibility of becoming a Canadian province. Despite the breakdown in talks, in May 1961, Canada government presented the West Indies Federation with two of the region's most important gifts: two merchant ships, named The Federal Palm and The Federal Maple. These two vessels visited every island in the federation twice monthly, providing a crucial sea link between the islands.
Музыка
Сол кезеңде көптеген калипсолар Батыс Үнді Федерациясы туралы айта келіп, бастапқыда үміттерін білдірді, ал процесс күйреген кезде көңілі қалып, наразылық білдірді.
During that period, many calypsos made reference to the Federation of the West Indies, first expressing hope, then frustration as the process collapsed.
Филателикалық коллекциялар / пошталық маркалар
Федерацияның өмір сүрген кезеңінде әр мүше бұрынғысынша өз пошта маркаларын шығаруды жалғастырды; бірақ 1958 жылдың 22 сәуірінде мүшелердің барлығы (Кайман аралдарынан басқа) үш еске алу маркасынан тұратын жинақты шығарды. Бұл маркалардың бәрінде Кариб теңізінің картасы және Елизавета II патшайымның суреті бейнеленген, жоғарғы бөлігінде "THE WEST INDIES / FEDERATION 1958" деген жазу, ал төменгі бөлігінде мүше мемлекеттің атауы бар бірыңғай дизайн қолданылды. Бұл маркалар жаңа және қолданылған күйде де кең таралған.
During the Federation's existence, each member continued to issue its own postage stamps as before; but on 22 April 1958, each of the members (except for the Cayman Islands) issued a set of three commemorative stamps. All of these stamps used a common design depicting a map of the Caribbean and a portrait of Queen Elizabeth II, with an inscription reading "THE WEST INDIES / FEDERATION 1958" at the top and the name of the member state at the bottom. These stamps are quite common in both mint and used condition.
Мұра
Федерацияның валютасы Батыс Индия доллары болды (дегенмен Ямайка фунтты пайдалануын жалғастырды), кейіннен оның орнына Шығыс Кариб доллары, Барбадос доллары және Тринидад және Тобаго доллары келді. Мұрагер ұйымдардың қатарында Батыс Индияның қатысушы мемлекеттері және КАРИКОМ бар. Федералды Жоғарғы Соттың орнын Британдық Кариб апелляциялық соты (1962–1966), содан кейін Батыс Индияның қатысушы мемлекеттерінің Жоғарғы соты (Апелляциялық сот және Жоғарғы сот) (1967–1980) алды, және ақырында 1981 жылы ОЭК үшін Шығыс Кариб апелляциялық соты мен Шығыс Кариб Жоғарғы соты құрылды. Соңғы кезде Кариб әділет соты құрылды, ол барлық CSME мүшелері соттың апелляциялық юрисдикциясына қосылған жағдайда бастапқы Жоғарғы Соттың рөлін де атқара алады (қазіргі уақытта Барбадос, Белиз және Гайана осылай істейді). Кейбіреулер Батыс Индия крикет командасын Федерацияның мұрасы деп санайды, бірақ бұл команда Федерация құрылғанға дейін отыз жыл бұрын ұйымдастырылған. Федерациядан бұрын ресми түрде құрылған тағы бір маңызды аймақтық институт – Батыс Индия университеті. Федерация кезінде университет Ямайкадағы негізгі кампусынан тыс аймақтық кеңею саясатын жүргізді. Екі қосымша кампус ашылды: біреуі 1960 жылы Тринидад және Тобагода, екіншісі Федерация тарағаннан кейін көп ұзамай 1963 жылы Барбадоста. 2004 жылдан бері Батыс Индия Федералды мұрағат орталығы Барбадостағы университеттың Cave Hill кампусында орналасқан.
The federation's currency was the West Indies dollar (though Jamaica continued to use the pound), which was later succeeded by the East Caribbean dollar, the Barbadian dollar, and the Trinidad and Tobago dollar. Successor organisations included the West Indies Associated States and CARICOM. The Federal Supreme Court would also be succeed by a British Caribbean Court of Appeal (1962–1966) and then a West Indies Associated States Supreme Court (Court of Appeal and High Court) (1967–1980) and ultimately by an Eastern Caribbean Court of Appeal and Eastern Caribbean Supreme Court in 1981 for the OECS. More recently a Caribbean Court of Justice has been established which would also fulfil the role of the original Supreme Court if all CSME members accede to the court's appellate jurisdiction (currently Barbados, Belize and Guyana do so). Some see the West Indies cricket team as a legacy of the Federation, although the side was actually organised thirty years prior to the birth of the federation. Another lasting regional fixture, officially created before the Federation, is the University of the West Indies. During the Federation, the university pursued a policy of regional expansion beyond the main Jamaica campus. Two other campuses were established: one in Trinidad and Tobago, established in 1960, and one in Barbados, established a short time after the Federation dissolved in 1963. Since 2004, the West Indies Federal Archives Centre has been located on the university's Cave Hill campus in Barbados.