Кіріспе
Америкалық видео ойын композиторы, американдық музыкант Майкл З. Лэнд.
the American musician Michael Z. Land
Майкл З. Лэнд (1961 жылы туған) – америкалық видео ойын композиторы және музыкант, ең белгілісі LucasArts компаниясының ойындарына жазған музыкасымен танымал.
Ерте өмір және мансап
Майкл Лэнд Массачусетс штатының Бостон қаласының солтүстігіндегі Солтүстік Жағалау аймағында дүниеге келген. Оның ата-анасы оны бес жасында классикалық фортепиано сабақтарына жазды, ол он екі жасына келгенге дейін, көңілі толып, сабақтан бас тартқанша оқыды. Бірнеше жылдан кейін ол электр бас-гитарада ойнай бастады. Ол импровизацияға көбірек назар аударды және орта мектепте бірнеше топтармен бірге ойнады. 1979 жылы Лэнд Гарвард университетінің музыка бағдарламасына қабылданды, онда ол электрондық музыкаға баса назар аударды. Сонымен қатар, ол классикалық музыкаға, әсіресе Людвиг ван Бетховеннің шығармаларына деген қызығушылығын қайта жақсы көре бастады. Бітіргеннен кейін, ол электрондық музыканы одан әрі зерттеу үшін Калифорния штатының Окленд қаласындағы Миллс колледжіне түсті. Ол өз зерттеулерін Ренессанс полифониясына дейін кеңейтті және компьютерлік бағдарламалауды да оқыды. 1987 жылы Миллс колледжін бітіргеннен кейін Лэнд Lexicon атты аудио сигнал процессорларын өндіретін компанияда цифрлық техник болып жұмысқа орналасты. Лэнд компанияда үш жыл жұмыс істеді, осы кезеңде бағдарламалау дағдыларын жетілдіріп, компанияның MIDI пультіне арналған операциялық жүйе бағдарламаларын жазды.
LucasArts-пен бірге
1990 жылға қарай үйдегі бейне ойын нарығы, әсіресе жеке компьютерлер үшін гүлдене бастады. Сол жылдың сәуір айында Лэнд, жаңа ғана құрылған Lucasfilm Games (қазір LucasArts деп аталады) компаниясына жұмысқа орналасты, ол «Жұлдызды соғыстар» фильмінің авторы Джордж Лукасқа тиесілі бағдарламалық компания еді. Лэнд компанияның алғашқы аудио бағдарламашысы және музыканты болды, ал бұрынғы бірнеше жылда дыбыс жазу міндеттерін үшінші тарапты әзірлеуші Realtime Associates компаниясына тапсырған болатын. Лэндтің LucasArts-тағы алғашқы жобасы – «Монки аралының құпиясы» болды. Ойынның саундтрегі композиторға өзінің жан-жақтылығын көрсетуге мүмкіндік берді, себебі ол көбінесе Кариб теңізінің әуендерінен тұрады, бұл Лэнд бұрын жасамаған еді. Оның «Монки аралынан» шыққан музыкасы 2004 жылы Симфониялық ойын музыкасы концертінде толық оркестр орындауында тікелей эфирде таныстырылды. Бұл оқиға Германияның Лейпциг қаласында өтті. Алайда, «Монки аралында» қолданылған дыбыс қозғалтқышы Лэндті алаңдатты. Ол музыканы ойын ішіндегі оқиғалармен синхронды етудің өте қиын екенін анықтады. Лэнд бұл мәселені шешу үшін LucasArts-тың iMUSE интерактивті музыка жүйесін жасауға кірісті. Бұл жоба Лэнд күткеннен қиын болды, сондықтан ол көмекке досы Питер Макконнеллді шақырды. Екеуі iMUSE жүйесін жетілдірілген MIDI секвенсер ретінде жобалады, бірақ жылдар өте келе, Лэндтің айтуынша, ол «ойын өндірушілеріне ойын музыкасын, көшулерді және басқаларын жақсырақ бақылауға мүмкіндік беретін әдістемеге» айналды. Лэнд сонымен қатар компанияның дыбыс бөлімін басқарды және iMUSE-ке ден қойғандықтан, компанияға тағы бір досын, Клинт Баджакианды, кейбір композиторлық жобаларды жүзеге асыру үшін шақырды. iMUSE аяқталғаннан кейін Лэнд композитор ретінде жұмысын жалғастырды. Ол бірнеше ойын, соның ішінде «Монки аралы» ойындарының жаңа бөлімдері және Lucasfilm материалдарына негізделген түрлі жобалар бойынша жұмыс істеді. Лэнд өзінің репертуарын кеңейтуді жалғастыруда және қазіргі уақытта классикалық виолончель мен скрипканы оқып үйренуде. Ол болашақта LucasArts компаниясынан тыс жазған музыкасының альбомын шығаруды жоспарлап отыр. Майкл Лэнд сонымен қатар Telltale компаниясы жасаған «Монки аралы» сериясының бір бөлімі – «Монки аралының хикаялары» ойынында жұмыс істеді және Клинт Баджакиан мен Питер Макконнеллмен бірге жаңа «Монки аралына қайта оралу» ойынында бұрынғы рөлін қайта ойнады.
Музыкалық стиль және әсерлері
Жасөспірім шағында Лэнд Yes, Grateful Dead және Jimi Hendrix сияқты орындаушылардың стильдерін саналы түрде зерттеп, оларға еліктеді. Күні бүгінге дейін ол Хендрикстің тыныш стилін өзінің музыкасына зор ықпал еткен деп санайды, ал Dead стилінің өзінің жұмысына терең сіңгенін айтады. Ересек болған соң ол классикалық композиторларды, әсіресе Бетховенді зерттеді, оның жетістіктерін «алыстағы тау сияқты, қанша жерге барсаңыз да, ол әрқашан қол жетпейтіндей болады» деп сипаттады. Сонымен қатар, ол Ренессанс полифониясына қызығушылық танытты. Лэндтың шығармаларының ерекшелігі – үлкен әртүрлілік, бұл бейне ойын композиторларының жалпы қасиеті. Ол әр жобаны ойынның өндіріс жазбаларын оқып, содан кейін ойын продюсерлерімен бірге музыкалық стильді анықтайды. Бұл шешімге келгеннен кейін Лэнд осы стильдің әртүрлі үлгілерін тыңдайды. Оның саундтректері ойындардың өзі сияқты алуан түрлі. «Monkey Island» сериясының музыкасы Кариб стилінде, жеңіл үскірік аспаптары мен маримбада орындалатын әуендерден тұрады. Ал «The Dig» саундтрегі керісінше, киноға тән, қараңғы және ойлы мотивтер баяу ойнатылады. Лэнд өзі «The Dig» саундтрегін жеке стиліне ең жақын туынды деп есептейді. Лэндтің басқа бейне ойын композиторларымен ортақ тағы бір ерекшелігі – оның музыканы үздіксіз қайталаған кезде де тыңдауға ыңғайлы ету қабілеті. Лэндтың музыкасы көбінесе амбиент стилінде болады. Бұл оған күрделі шығармалар жасауға мүмкіндік береді, бірақ оларды ойын процесіне немесе сөйлеу диалогына кедергі келтірмейді. Әр жобада әдетте бірнеше дауысты, мелодиялық шығармалар кездеседі, әсіресе тақырыптық ән мен титрлерде. Лэндтың «The Curse of Monkey Island» саундтрегі бойынша жұмысы – композиторлық қамығудың және цифрлық аудионы сығымдаудың пайда болуын білдіреді, яғни бұрынғы MIDI аудиосы жоғары сапалы тікелей дыбыс пен тікелей дауыс жазбасымен алмастырылды. Бұл Лэндке саундтректі нақты аспаптармен немесе жоғары сапалы үлгілермен жазуға мүмкіндік берді, бұл музыкаға бұрынғы MIDI музыкасында болмаған жылу мен эмоцияны сыйлады. Лэндтың композитор және аранжировщик ретіндегі шеберлігі оның тембр таңдауында ең жақсы көрінеді: ол еуропалық халықтық және классикалық аспаптарды Кариб теңізі мен Орталық Америка аспаптарымен біріктіріп, болат барабандар, аккордеондар және афро-кубалық перкуссияны қамтитын текстураны тоқиды. Бір жағынан, ол еуропалық ұлттық музыка мен теңізшілер әндерінен және мүйіз құбырларынан күшті әсер алды, ал екінші жағынан Кариб теңізі мен Бразилия стильдерін енгізді.
Видео ойындардың саундтректері
АтауыЖылШекірмеАйғырдың құпиясы1990 Барни Джонспен, Патрик Мундимен және Энди НьюэллменNight ShiftМузыкалық бейімделуMasterblazerКрис ХюльсбекпенАйғырдың құпия қарулары1991Айғыр аралы 2: ЛеЧактың қайырымыКлинт Баджакианмен және Питер МакконнеллменИндиана Джонс және Атлантида тағдыры1992Жұлдыздар соғысы: бүлікші шабуыл1993Жұмысқа кеңесЖұлдыздар соғысы: X WingКлинт Баджакианмен және Питер МакконнеллменАйғырдың құпиясыSam & Max: жолды соқтырғанЖұлдыздар соғысы: TIE Fighter1994Жұлдыздар соғысы: Қара күштері1995iMUSE Интерактивтік музыка жүйесіЖұлдыздар соғысыИнтерактивтік бағдарламалауЖұмыс өткеннен кейін1996Айғыр аралының қарғысы1997Ханс Кристиан РоумшюссельменBallblazer ChampionsДыбыс кеңесшісіOutlawsДыбыс дамытуын басқарушыHerc's AdventuresМузыкалық композиция/басқарушыЖұлдыздар соғысы: DroidWorks1998Дыбыс менеджеріGrim FandangoДыбыс өндірісін қадағалауЖұлдыздар соғысы: Jedi Knight – Sith құпияларыӨндірісЖұлдыздар соғысы: X Wing Alliance1999Музыка редакторыЖұлдыздар соғысы: I эпизод – Гунган шебіМузыкалық өңдеу және қосымша композицияЖұлдыздар соғысы: I эпизод – Көлеңке қауіптеріДыбыс бөлімінің менеджеріЖұлдыздар соғысы: Йоданың сынағы – Activity CenterЖұлдыздар соғысы: I эпизод – ЖарысЖұлдыздар соғысы: Анакиннің жарыс жолыЖұлдыздар соғысы: Force Commander2000Жұлдыздар соғысы: I эпизод – Jedi Power BattlesEscape from Monkey Island Клинт Баджакианмен, Анна Карнеймен, Майкл Ландемен және Питер МакконнеллменSimCity 42003Әртүрлі адамдарменThe Bard's Tale2004Томми Талларико, Клинт Баджакиан және Джаред Эмерсон ДжонсонменPsychonauts2005Бас гитарада орындалдыThrillville2006Әртүрлі адамдарменTales of Monkey Island2009Джон Марсденмен және Джаред Эмерсон ДжонсонменАйғырдың құпиясы: Арнайы басылымАрнайы алғысАйғыр аралы 2: ЛеЧактың қайырымы – Арнайы басылым2010Wak a Rat2014Grim Fandango: Жаңартылған нұсқасы2015Дыбыс өндірісін қадағалауDay of the Tentacle: Жаңартылған нұсқасы2016Түпнұсқа музыкаFull Throttle: Жаңартылған нұсқасы2017Үлкен музыка жігітіPsychonauts 22021Электр басын ойнадыReturn to Monkey Island2022Клинт Баджакианмен және Питер Макконнеллмен бірге