Мартин Башир – британ журналисі, «Panorama» бағдарламасы арқылы Диана ханшайымынан алған сенсациялық сұхбатымен танымал. Жаңалған ақпарат пен жанжалдар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық журналист (1963 жылы туған), бұрынғы MSNBC шоуы
British journalist (born 1963)
the former MSNBC show
Мартин Генри Башир (19 қаңтар 1963 жылы туған) – британдық бұрынғы журналист. Ол британдық және американдық телеарналарда, сондай-ақ Би-Би-Си-дің «Панорама» бағдарламасында жүргізуші болды. 1995 жылы ол Уэльс ханшайымы Дианамен жалған құпиямен сұхбат алды. Бұл сұхбат сол кезде үлкен қызығушылық тудырса да, кейін ол оны алу үшін жалғандық пен алдауды қолданғаны анықталды. Бәшир 1986 жылдан 1999 жылға дейін Би-Би-Си-де, «Панорама» бағдарламасының ішінде жұмыс істеді, содан кейін ITV-ге өтті. Ол 2003 жылы Майкл Джексон туралы ITV деректі фильмін ұсынды. 2004 жылдан 2016 жылға дейін Нью-Йоркте жұмыс істеді – алдымен ABC Nightline телеарнасының жүргізушісі, содан кейін MSNBC телеарнасының саяси комментаторы, өзінің «Мартин Башир» бағдарламасын жүргізіп, NBC Dateline NBC телеарнасының тілшісі болды. 2013 жылдың желтоқсанында Алясканың бұрынғы губернаторы және вице-президенттікке үміткер Сара Пейлин туралы «дұрыс емес» пікір білдіргеннен кейін MSNBC-ден кетті. 2016 жылы ол Би-Би-Си-ге діни істер жөніндегі тілші болып қайта оралды. 2020 жылы Би-Би-Си бас директоры Тим Дэви ханшайымның ағасы Эрл Спенсерден 1995 жылғы «Панорама» сұхбатын алу үшін Баширдің жалған банк шоттарын пайдаланғаны үшін кешірім сұрады. Бұрынғы Жоғарғы Сот судьясы Лорд Дайсон тәуелсіз тергеу жүргізіп, Бәширдің Эрл Спенсерді алдап, Дианаға қол жеткізу үшін жалған мәлімдемелер жасағанын және осылайша «өткізушілер нұсқауларының 1993 жылғы басылымындағы әділ сауда туралы ережелерді бұзғанын» анықтады. Бәшир 2021 жылдың мамырында денсаулығына байланысты Би-Би-Си-ден кетті.
Martin Henry Bashir (born 19 January 1963) is a British former journalist. He was a presenter on British and American television and for the BBC's Panorama programme, for which he gained an interview with Diana, Princess of Wales under false pretences in 1995. Although the interview was much heralded at the time, it was later determined that he used forgery and deception to gain it. Bashir worked for the BBC from 1986 to 1999 on programmes including Panorama before joining ITV. He presented the 2003 ITV documentary about Michael Jackson. From 2004 to 2016, he worked in New York—first as an anchor for ABC's Nightline, then as a political commentator for MSNBC, hosting his own programme, Martin Bashir, and a correspondent for NBC's Dateline NBC. He resigned from MSNBC in December 2013 after making "ill judged" comments about former Alaska governor and vice presidential candidate Sarah Palin. In 2016, he returned to the BBC as a religious affairs correspondent. In 2020, the BBC's director general Tim Davie apologised to the princess's brother, Earl Spencer, for Bashir's use of faked bank statements to secure his 1995 Panorama interview with her. Former Justice of the Supreme Court Lord Dyson conducted an independent inquiry and concluded that Bashir had commissioned fake statements to deceive Earl Spencer to gain access to Diana, and in so doing had "acted inappropriately and in serious breach of the 1993 edition of the Producers' Guidelines on straight dealing." Bashir resigned from the BBC in May 2021, citing health reasons.
Ерте өмір және білім
Бәшир Лондонның Уандсворт қаласында туып өскен. Оның ата-анасы Пакистаннан келген либералды мұсылман отбасынан. Ол жасөспірім кезінде христиан дініне ауысты. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен. Бәшир 1982 жылдан 1985 жылға дейін Уандсворт мемлекеттік мектебінде, содан кейін Король Альфред жоғары білім беру колледжінде ағылшын тілі мен тарихты оқыды (сол кезде Король Альфредтегі дипломдар Ұлттық академиялық сыйлықтар кеңесімен бекітілген), ал кейін Лондон Король колледжінде теология бойынша магистр дәрежесін аяқтады. Бәшир бес баланың бірі болды, олардың біреуі бұлшықет дистрофиясымен ауырған және 1991 жылы қайтыс болды.
Bashir was born and raised in Wandsworth, London, to liberal Muslim parents from Pakistan. He converted to Christianity in his teens. His father served in the Royal Navy during World War II. Bashir was educated at the boys' state comprehensive Wandsworth School, King Alfred's College of Higher Education, Winchester, studying English and History from 1982 to 1985 (at the time, degrees at King Alfred's were approved by the Council for National Academic Awards), and at King's College London, where he completed a master's degree in theology. Bashir was one of five children, one of whom suffered from muscular dystrophy and died in 1991.
BBC және ITV
Башир 1986 жылы BBC-ге келгенге дейін еркін спорт журналисі болды. Ол: "Мен осыншама көп азиялық сұлулардың арасында болуға қуаныштымын. Мен белімнен төменін баспалдақпен жабуына қуаныштымын" деді және NBC Dateline NBC телеарнасының тілшісі болды. 2013 жылдың қаңтар айында Башир Нил Хеслиннің сөзін монтаждап көрсетіп, көрермендерді жаңылыстырғаны үшін сынға ілікті. Хеслин аудиториядан, бөлмедегі бір адамның шабуылдық қаруды тасымалдау қажеттігін түсіндіре алатынын сұрады: "Хеслин бес секунд үнсіздік сақтап, айналасына қарады. Ешкім сөйлемеді. "Осы сұраққа жауап бере алатын бір адам жоқ", - деді ол. Сосын, аудиториядағы біреу: "Екінші түзетуге қол сұғылмау керек" деп айғайлады. Баширдің монтаждалған қосымша кадрларында Хеслиннің аудиториядан сұрақтары мен үнсіздік кезеңі болған жоқ, бұл Баширге клипті "әкенің қайғысына кедергі келтірген адамның айқайымен тоқтатылған" деп сипаттауға мүмкіндік берді. Башир Пэйлиннің салыстыруына қарсылық көрсету үшін құлдарды жазалаған құл бақылаушысы Томас Тистлвудтың айтқандарын, әсіресе "Дерби дозасы" деп аталатын жазаны келтірді және "егер Томас Тистлвудтан тәртіптік жаза алуға лайық адам болса, ол сөзсіз осы үміткер болар еді" деп қорытындылады. 2 желтоқсанда Башир телеарнадан уақытша шеттетілді; ол екі күннен кейін: "Мен айтқан сөздерге өте өкінемін, болашақта конструктивті үлес қосу үшін бар күшімді саламын және көрермендерімізге әрдайым шынайы ризамызды білдіреміз" деген мәлімдеме жасады.
Bashir was a freelance sports journalist before joining the BBC in 1986. He said, "I'm happy to be in the midst of so many Asian babes. I'm happy that the podium covers me from the waist down." and was a correspondent for NBC's Dateline NBC. In January 2013, Bashir was criticised for misleading viewers by airing an edited clip of Neil Heslin, whose son was killed at the Sandy Hook Elementary School shooting, testifying in court. Heslin asked his audience if there was one person in the room who could provide a reason why carrying an assault weapon was necessary: 'Heslin paused for five seconds and looked around him. No one else spoke. "Not one person can answer that question," he said. Then, someone in the audience shouted: "The Second Amendment shall not be infringed."' Bashir's edited companion footage included neither Heslin's interrogation of the audience nor the period of silence, allowing Bashir to describe the clip as "a father's grief interrupted by the cries of a heckler." Bashir attempted to counter Palin's comparison by referencing the punishment of slaves described by slave overseer Thomas Thistlewood, specifically a punishment called "Derby's dose", and concluded by saying "if anyone truly qualified for a dose of discipline from Thomas Thistlewood, she would be the outstanding candidate". On 2 December, Bashir was suspended by the network; he resigned two days later, issuing a statement saying: "I deeply regret what was said, will endeavour to work hard at making constructive contributions in the future and will always have a deep appreciation for our viewers."
Би-Би-Сидің дін мәселелері жөніндегі тілшісі
2016 жылдың соңында Бәшир BBC News-ке дін істерінің корреспонденті ретінде қайта оралды, бұл қызметте Каролин Уайатты алмастырды. Ол 14 мамыр 2021 жылы денсаулығы нашарлаған кезеңнен кейін және 1995 жылы Уэльс ханшайымы Дианамен өткізген сұхбатына қатысты тергеу есебі жарияланбас бұрын BBC-ден кетті.
In late 2016, Bashir returned to BBC News as religious affairs correspondent, succeeding Caroline Wyatt in the post. He left the BBC on 14 May 2021 after a period of ill health and shortly before the publication of a report from an inquiry into his 1995 interview with Diana, Princess of Wales.
Уэльс ханшайымымен сұхбат
1995 жылдың қарашасында Башир BBC-дің "Панорама" бағдарламасы үшін Уэльс принцессасы Дианамен, Уэльс принцімен болған сәтсіз некесі туралы сұхбат жүргізді. Бағдарламаны Ұлыбританияда шамамен 23 миллион көрермен тамашалады. Ол кезде BBC оны бір буынның ең маңызды жаңалығы деп атады. Сұхбат халықаралық сенсацияға айналды және бұрын көпке танылмаған BBC-нің жедел бағдарламасының тілшісі Баширді әлемдік даңққа жеткізді. Бес айдан кейін "Mail On Sunday" газетінің екі тілшісі Баширдің принцессаның отбасын манипуляциялау үшін жасалған жалған құжаттарды пайдаланып сұхбат алғанын жариялады. Ник Филдинг пен Джейсон Льюис Баширдің Диананың ағасы, Эрл Спенсерге, оның бұрынғы қауіпсіздік жетекшісі Алан Уоллердің бір таблоид газетінен құпия түрде ақша алғанын көрсететін банк шоттарын ұсынғанын жазды, бұл Спенсер мен оның отбасын бақылау үшін жасалған деп болжам жасалды. BBC-нің жеке кәсіпкер графиктік дизайнері Мэтт Вислер "Mail on Sunday" газетіне берген сұхбатында, Баширдің тапсырмасымен тоғыз сағаттың ішінде банк шоттарын жасағанын, ал Баширдің оларды Спенсер отбасының сенімін жеңіп, Чарльз Спенсер арқылы Дианамен байланыс орнату үшін пайдаланғанын айтты. Вислерге бұл құжаттар түсірілімге керек деп айтылған. Олар Спенсерлерді алдау үшін қолданылып жатқанын сезген соң, ол Филдинг пен Льюиске хабарласты. Бұл BBC-ді BBC жаңалықтарының басшысы Тони Холл басқаратын ішкі тергеуді жариялауға итермеледі. Холл Вислердің де, Спенсердің де өзімен сұхбаттаспады, ал BBC Баширді барлық кінәлардан ақтап тастады, себебі жалған құжаттар – олар жасалғанын жоққа шығармады – сұхбатты алу үшін қолданылмады. Кейінірек жарық көрген BBC-нің ішкі құжаттарына сәйкес, Холл Баширді "адал адам" деп атады, ол "терен өкініш білдірді". Ал Вислерді жазалау үшін, дизайнермен жасалған келісім-шартты бұзды. Кейін Холл BBC-нің бас директоры болды. Атақты сұхбаттан 25 жыл өткен соң, ITV оқиға туралы деректі фильмді көрсетті, онда Баширдің манипуляциялары мен BBC-нің реакциясы зерттелді. Бағдарламада Вислер 1996 жылғы тергеу Баширді ақтағаннан кейін жұмысының тоқтағанын және оның (Вислердің) күнәнің құрбаны болғанын айтты. Бұл деректі фильм дауды қайтадан қоздырды, ал BBC-нің бас директоры Тим Дэви Эрл Спенсерден кешірім сұрады, бірақ ол кешірімді қабылдамады және тергеуді талап етті. "Мартин Башир жалған банк шоттары мен басқа да адалсыздықтарды қолданып, әпкемді сұхбат беруге көндіргенін білемін", - деді ол, BBC Баширдің манипуляциясын білгені ғана емес, сонымен қатар "жасырғанын" қосты. Спенсер Дэвиге Баширмен болған барлық байланыстарының жазбалары бар екенін айтты, бұл журналистің ханшайымның сенімін жеңіп алу үшін жалған ақпарат бергенін көрсетеді. BBC-нің бұрынғы төрағасы Майкл Грейд бұл айыптаулар "BBC журналистикасының үстінде қара бұлт іспетті" қалғанын айтты. 2020 жылдың 13 қарашасында BBC Уэльс принцессасынан алынған, Баширді сұхбат беруге қысым көрсетуде кінәлі емес деп таныған хатты тапты. BBC-нің бұрынғы корольдік тілшісі Дженни Бонд "The Sunday Times" газетінде жазғандай, ханшайым 1996 жылдың соңында Бондпен жеке кездесуде сұхбатқа өкініш білдірмейтінін айтты. Диана ажырасу келісімінде оған тыйым салатын бұйрық шығарылуы мүмкін деп қорқып, сұхбат оның ашық сөйлеудің жалғыз мүмкіндігі болуы мүмкін екенін айтты. 2020 жылдың 18 қарашасында BBC сұхбаттың қалай алынғаны туралы тәуелсіз тергеуді бастайтынын жариялады, оны Жоғарғы соттың бұрынғы судьясы Джон Дайсон басқарады. Сол айдың соңында Башир BBC-ге сұхбат беруге ханшайымды көндіру үшін патшалық отбасы туралы жалған ақпарат таратуға өзінің қатысы жоқ екенін айтты және бұл ақпараттың көзі Диананың өзі болды. Бұл жалған ақпараттардың арасында Принц Эдвардтың ЖИТС-ке емделгені, королеваның жүрек ауруынан зардап шеккені және тақтан бас тарту ниеті, сондай-ақ Уэльс принцінің балаларының күтімімен айналысатын Тигги Легг Буркпен қарым-қатынаста болғаны туралы мәлімдемелер болды. Метрополитен полициясы: "Лорд Дайсонның баяндамасы жарияланғаннан кейін, біз оның мазмұнын бағалап, маңызды жаңа дәлелдер жоқ екеніне көз жеткіземіз" деді. 2021 жылдың қыркүйегінде олар сұхбат бойынша қылмыстық тергеуді бастамайтындарын мәлімдеді. 2022 жылдың шілдесінде BBC жоғары сотта бұрынғы күтімшіден кешірім сұрады және ол Уэльс принцімен қарым-қатынаста болғаны туралы негізсіз мәлімдемелер үшін шамамен 200 000 фунт стерлингтік өтемақы төлеуге келісті.
In November 1995, Bashir interviewed Diana, Princess of Wales about her failed marriage to the Prince of Wales for the BBC's Panorama programme. The programme was seen by nearly 23 million viewers in the UK. At the time, the BBC hailed it as the scoop of a generation. The interview was an international sensation, and catapulted Bashir, a little known reporter for a BBC investigative programme, to global fame. Five months later, two reporters for the Mail On Sunday broke the story that Bashir had secured the interview using falsified documents to manipulate the princess's family. Nick Fielding and Jason Lewis wrote that Bashir approached Diana's brother The Earl Spencer with bank statements which he said were proof that Spencer's former head of security, Alan Waller, secretly received money from a tabloid newspaper, presumably to spy on Spencer and his family. A BBC freelance graphic designer named Matt Wiessler told the Mail on Sunday that he had created the bank statements in about nine hours on Bashir's orders, and Bashir had used them to win the trust of the Spencer family and connect, through Charles Spencer, to Diana. Wiessler said he was told the documents would be used as filming props. When he began to suspect they were used to deceive the Spencers, he spoke to Fielding and Lewis. prompted the BBC to announce an internal investigation headed by BBC news chief Tony Hall. Hall interviewed neither Wiessler nor Spencer himself, and the BBC quickly announced that it was clearing Bashir of all wrongdoing because the fake documents—which it did not deny had been created—were not used to secure the interview. According to internal BBC documents that came to light later, Hall said that Bashir was “an honest man” who was “deeply remorseful”. By contrast, he punished Wiessler by cancelling the designer's contract with the BBC. Hall later became the BBC's director general. 25 years after the famous interview, ITV aired a documentary about the case examining Bashir's manipulations and the BBC's response. In the programme, Wiessler said that work dried up for him after the 1996 inquiry cleared Bashir, and that he (Wiessler) had been made the scapegoat. The documentary reignited the controversy, and BBC director general Tim Davie apologised to Earl Spencer, who rejected the apology and demanded an inquiry. “I knew that Martin Bashir used fake bank statements and other dishonesty to get my sister to do the interview,” he said, adding that the BBC had not only known of Bashir's manipulation, but had “covered it up.” Spencer told Davie he had records of all his contacts with Bashir which apparently implied the journalist gave the princess false information to gain her trust. Michael Grade, a former BBC chairman, said that the allegations left "a very dark cloud hanging over BBC journalism". On 13 November 2020, it was reported that the BBC had found the note from the Princess of Wales which cleared Bashir of pressuring her to give the interview. Former BBC royal correspondent Jennie Bond wrote in The Sunday Times that the princess told Bond, in a private meeting in late 1996, that she did not regret the interview. Diana said she feared a gagging order in her imminent divorce settlement, and that the interview might be her only chance to speak openly. On 18 November 2020, the BBC announced an independent investigation into how the interview was obtained, to be headed by former Supreme Court judge John Dyson. Later that month Bashir told the BBC inquiry that he was not responsible for spreading smears about the royal family to convince the princess to sit for the interview, and it was probably Diana herself who was the source of those claims. Among the smears were allegations of Prince Edward being treated for AIDS, the Queen suffering from cardiac problems and her intention to abdicate, and that the Prince of Wales was having an affair with his children's nanny, Tiggy Legge Bourke. The Metropolitan Police stated: "Following the publication of Lord Dyson's report we will assess its contents to ensure there is no significant new evidence." In September 2021, they announced that they would not launch a criminal investigation into the interview. In July 2022 the BBC apologised to the ex nanny in the High Court, and agreed to pay an undisclosed amount of damages, thought to be in the region of £200,000, over the unfounded claims that she had had an affair with the Prince of Wales.
Басқа сұхбаттар мен бағдарламалар
2003 жылы Башир «Кім миллионер болғысы келеді?» бағдарламасының эфирге шығарылмаған эпизодында ақшалай жүлдеге адастау арқылы қол жеткізуге тырысқан британдық армия майоры Чарльз Инграмның оқиғасын баяндайтын «Мажорлық алаяқтық» атты деректі фильмін ұсынды. Инграмның қатысуымен 2001 жылдың қыркүйек айында түсірілген түпнұсқа бағдарлама, өндіріс тобы күдікке ұшырағандықтан эфирге шығарудан алынған. Бұл деректі фильмнің көрермендері Баширдің Майкл Джексонмен жасаған сұхбатынан көп болды. 2004 жылдың желтоқсанында Башир ABC телеарнасының 20/20 бағдарламасында BALCO компаниясының даулы негізін қалаушы Виктор Контемен сұхбаттасты. Конте Олимпиадалық рекордтарды бұзуға қатысқан допингтік бағдарламаларды басқарғанын мойындады және Конте: «Ойындардың бүкіл тарихы жемқорлыққа, жасыруға және өнімділікті арттыратын препараттарды қолдануға толы» деді. Башир сонымен қатар Луиза Вудворд, Стивен Лоуренс ісі бойынша күдікпен айыпталған бес адам, Майкл Барримор, Джеффри Арчер, Джоанн Лис және Джордж Бест сияқты танымал тұлғалармен сұхбат жүргізді.
In 2003, Bashir presented a documentary titled Major Fraud detailing the story of British Army major Charles Ingram, who attempted to cheat his way to the prize money in an unbroadcast episode of Who Wants To Be a Millionaire?. The original programme featuring Ingram, recorded in September 2001, was withheld from broadcast because the production team quickly became suspicious. The documentary had a larger audience than Bashir's interview with Michael Jackson. In December 2004, Bashir interviewed Victor Conte, the controversial founder of BALCO, on ABC's 20/20 programme, in which Conte admitted to running doping programmes involved in breaking Olympic records, and in which Conte claimed: "The whole history of the games is just full of corruption, cover up, performance enhancing drug use." Bashir also conducted interviews with public figures including Louise Woodward, the five suspects in the Stephen Lawrence case, Michael Barrymore, Jeffrey Archer, Joanne Lees, and George Best.
Құрметтер
Бәшир және продюсер Майк Робинсон 1996 жылы Британ академиясының теледидар сыйлықтарында Дианамен «Панорама» бағдарламасы үшін жасаған сұхбаты үшін «Үздік ток-шоу» номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын алды. Бәшир сонымен қатар Теледидар және радио индустриясы клубының «Жылдың фактілік немесе ғылымға негізделген бағдарламасы», Теледидар журналисі жыл (Бродкастинг Пресс Гильдиясы), және Корольдік теледидар қоғамының «Жыл журналисі» сыйлықтарын Дианамен жасаған сұхбаты үшін жеңіп алды. 2021 жылдың мамыр айында, Дианамен сұхбат алуда Бәширдің алдауға барылғанын анықтаған Дайсон тергеуінің қорытындысынан кейін, BBC BAFTA сыйлығын қайтару туралы шешім қабылдады.
Bashir and producer Mike Robinson received the BAFTA Award for Best Talk Show at the 1996 British Academy Television Awards for their work on the interview with Diana for Panorama. Bashir also won the Factual or Science Based Programme of the Year from the Television and Radio Industries Club, TV Journalist of the Year from the Broadcasting Press Guild, and Journalist of the Year from the Royal Television Society for the Diana interview. In May 2021, after the conclusion of the Dyson inquiry that found Bashir guilty of deceit in obtaining the interview with Diana, the BBC decided to return the BAFTA Award.
Басқа қызмет түрлері
Бәшир 2001 жылы шыққан «Майк Басетт: Англия менеджері» сатирикалық комедиялық фильмінде өзінің рөлінде ойнады. Ол бас гитарада ойнайды. 2010 жылдың 26 қазанында «Bass Lion» атты регги альбомын жарыққа шығарды.
Bashir had a role as himself in the 2001 satirical comedy film Mike Bassett: England Manager. He plays the bass guitar. He released a reggae album, Bass Lion, on 26 October 2010.
Портретті бейнелеу
Баширді Прасана Пуванараджа "Диана" және "Корона" телесериалында сомдады.
Bashir has been portrayed by Prasanna Puwanarajah in both Diana and The Crown.
Жеке өмір
Бәшир урду тілін еркін меңгерген және өзін берілген мәсіхші деп санайды, бала кезінен христиан дініне қызығушылық танытқан. Ол әйелі Деборамен үш балалы. 2008 жылы оған мидың аралық безін зақымдайтын ісік диагнозы қойылды, 2020 жылдың қазан айында коронавируспен "ауыр сырқатқа шалдыққан" деп хабарланды, сондай-ақ 2020 жылдың соңында төрттік жүрек айналма операциясынан және 2021 жылдың көктемінде тағы да хирургиялық араласулардан өткен.
Bashir is fluent in Urdu. and identifies as a committed Christian, having been interested in Christianity as a child. He and his wife, Deborah, have three children. In 2008 he was diagnosed with a brain tumour affecting his pituitary gland, was reported to be "seriously unwell" with the coronavirus in October 2020, and reportedly underwent quadruple heart bypass surgery in late 2020 and further surgical procedures in spring 2021.