Кіріспе
Уэльстік журналист (туған 1961)
Хью Эдвардс (/h//iː//ʊ//, //h//juː/ хиуу, хью, ; туылған 18 тамыз 1961) – уэльстік журналист, тележүргізуші және жаңалықтар оқырман. Ол 2003 жылдан 2023 жылға дейін BBC News at Ten бағдарламасының жетекші жүргізушісі болды, бұл BBC-дің кешкі жаңалықтар бағдарламасы. BBC-дегі қызметі кезеңінде Эдвардс мемлекеттік және халықаралық оқиғаларды жамылды, сондай-ақ BBC News at Six, BBC News at One, BBC Weekend News және Daily Politics телеарналарында, әрі BBC World News халықаралық жаңалықтар арнасында көмекші немесе бас жүргізуші ретінде көрінді. Ол Ұлыбритания король отбасының маңызды шараларын ұсынды, оның ішінде Принц Уильям мен Кэтрин Миддлтонның некесі, Елизавета II-нің Алмаз және Платиналық мерейтойлары, Принц Гарри мен Меган Марклдың некесі, Принц Филиптің қоштасу рәсімі, Елизавета II-нің қазасы мен мемлекеттік қоштасу рәсімі, сондай-ақ III Карл мен Камилланың тәж кию рәсімі. Ол 2006 жылдан 2020 жылға дейін BBC News арнасында көрсетілген BBC News at Five бағдарламасын да жүргізді. 2019 жылғы желтоқсанда өткен жалпы сайлау туралы хабарламаны ұсынған жетекші жүргізуші болды. 2023 жылдың шілдесінде The Sun газетінде жарияланған сексуалдық қылыққа қатысты айыптауларға байланысты Эдвардс BBC-ден уақытша шеттетілді. Оңтүстік Уэльс полициясы мен Метрополитен полициясы қылмыстық құқық бұзушылықтың ешқандай белгісін таба алмады. Одан кейін Эдвардс депрессиямен ауруханаға жатты және 2024 жылдың сәуірінде BBC-ден кетті.
Ерте өмір және білім
Хью Эдвардс 1961 жылғы 18 тамызда Уэльстің Гламорган облысының Бридженд қаласында уэльс тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келді. Төрт жасынан бастап Лланнелли маңындағы Ллангеннехте тәрбиеленді. Оның әкесі, Хайвел Тейфи Эдвардс, Plaid Cymru саяси партиясының мүшесі және уэльс тілінің жақтаушысы, сонымен қатар Суонси университетінің колледжінде уэльс тілі әдебиеті бойынша ғылыми профессор болған жазушы және ғалым еді. Эдвардстың анасы Аэрона Протеро 30 жыл бойы Ланнеллидегі Ysgol Gyfun y Strade мектебінде сабақ берді. Оның Мейнр есімді бір қарындасы бар. Ол Ланнелли ұлдар гимназиясында білім алды. 1978 жылы Оксфордтың Гертфорд колледжіне түсуге өтініш берді, бірақ қабылданбады. 1983 жылы Кардифф университетін француз тілі мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді. Алғашқы дипломнан кейін Кардифф университетінде ортағасырлық француз тілі бойынша аспирантурада оқыды, содан кейін жергілікті радиостанция Swansea Sound-та тілші болып жұмыс істеді, одан кейін BBC-ге қосылды. 2018 жылы Эдвардс Уэльс Тринити Сент-Дэвид университетінен Ланнелли мен Лондондағы уэльс діншілдерінің шіркеулері тақырыбындағы диссертациясы үшін философия докторы (PhD) дәрежесін алды. Оның докторлық диссертациясы "O Dinopolis i Fetropolis: arolwg o lanw a thrai achosion Ymneilltuol Cymraeg yn Llanelli a Llundain, 1714–2014" ("Тинполистен Метрополиске дейін: Ланнелли мен Лондондағы уэльс діншілдерінің қозғалысының өркендеуі мен құлдырауына шолу, 1714–2014") деп аталады. Ол: "Мұнда маған құрметті стипендия тапсырылғанына 12 жыл болды, ол керемет күн болды, бірақ бүгін одан да маңыздырақ, өйткені мен 18 ғасырдағы уэльс шіркеулерінің тарихы бойынша 7 жылдық қажырлы еңбектен кейін докторлық диссертациямды алып отырмын".
BBC жаңалықтары
Эдвардс 1984 жылы BBC-ге жаңалықтар стажері ретінде қосылғанға дейін коммерциялық радиостанцияда қысқа уақыт жұмыс тәжірибесінен өтті. 1986 жылы ол BBC Wales телеарнасының парламенттік тілшісі болды. 1994 жылдан 2003 жылдың қаңтарына дейін Эдвардс BBC Six O'Clock News бағдарламасын жүргізді. Осы кезеңде бұл бағдарлама Ұлыбританиядағы ең көп тамашаланған жаңалықтар бағдарламасы болды. 2003 жылдың қаңтарында Эдвардс BBC One телеарнасының сағат 10-дағы жаңалықтарының бас жүргізушісі атанды, бұл корпорацияның маңызды жаңалықтар хабарламасы болды. Ол сонымен қатар Еске алу фестивалі сияқты түрлі арнайы бағдарламаларды ұсынды және команда тікелей эфирдегі ең жақсы оқиға үшін BAFTA сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылдың мамырында Эдвардс Дэвид Димблбиден жергілікті сайлаулар туралы хабарлауды қабылдады. 2013 жылдың желтоқсанында ол Нельсон Манделаның қазасына байланысты BBC арнасында арнайы репортаж жасады. Эдвардс 2015 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлаулардың жаңалықтарын Димблбимен бөлісті және 2016 жылғы Ұлыбританияның Еуропалық одақтан шығу туралы референдумды жабуға үлес қосты. 2018 жылдың мамырында ол Принц Гарри мен Меган Марклдың тойы туралы BBC хабарламасын бірлесіп жүргізді. 2019 жылы ол Дэвид Димблбиден кейін BBC сайлау түнінің жүргізушісі болды және 2019 жылдың 12 және 13 желтоқсанында Ұлыбританиядағы жалпы сайлаулар туралы хабарламаның бас жүргізушісі атанды. 2021 жылдың сәуірінде ол Принц Филипптің қазасынан кейін BBC One, BBC Two, BBC News Channel және BBC World News телеарналарындағы үздіксіз хабарлауды жүргізді, сондай-ақ 17 сәуірдегі жерлеу рәсімін көрсетті. 2021 жылдың тамызында Эдвардс өзінің болашағы туралы ойлап жүргенін айтты: "Енді маңызды кезеңге жеттім, 60 жасқа толдым, ер адам үшін 'Мен осы жұмысты тағы бес жыл жалғастырамын ба, әлде басқаша істегім келе ме?' деп ойлау табиғи", - деді ол BBC Radio Cymru радиосына берген сұхбатында. "20 жылдан кейін түнгі жаңалықтармен айналысу қиын, бірақ мен әлі де жұмысымды ұнатамын. Бірақ мен мұны ұзаққа дейін істей алмаймын деп ойлаймын, себебі менің ойымша, көрермендерге жаңалықтарды әртүрлі жүргізушілерден көру әділ болар еді". 2022 жылдың 8 қыркүйегінде Эдвардс Елизавета II-нің қазасын хабарлады, бұл туралы Букингем сарайынан жасалған мәлімдемеден кейін шамамен сағат 14:00-де BST уақытымен хабарлады. Кейін ол 19 қыркүйекте оның мемлекеттік жерлеу рәсімі туралы BBC-дің хабарларын ұсынды.
Би-би-сидің басқа бағдарламалары мен көріністері
Эдвардс негізінен жаңалықтар журналисі болғанымен, теледидар мен радиода кең ауқымды бағдарламаларды ұсынды, соның ішінде классикалық музыка, дін және валлий тілі (оның ана тілі – валлий тілі) туралы деректі фильмдерді, сондай-ақ BAFTA Cymru марапаттау рәсімдері сияқты түрлі шараларды жүргізді. Ол тарихқа ерекше қызығушылық танытады және Оуэйн Глиндүр, Оңтүстік Уэльс аңғарлары, Гладстон және Дизраэли, сондай-ақ Уэльстің ежелгі және тарихи ескерткіштері жөніндегі Корольдік комиссияның жұмысы сияқты көптеген тарихи тақырыптар бойынша деректі фильмдер ұсынды. Ол Хью Эдвардспен бірлесе "Жұмақтың наны" (Bread of Heaven) атты деректі фильмін ұсынды, ол Уэльстегі діннің ықпалы туралы айтады және 2005 жылы "Ең жақсы деректі фильм" номинациясында BAFTA Cymru сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ тағы төрт номинацияға ие болды. 2008 жылдың қыркүйегінде BBC Trust Эдвардстың Уэльс саясаты тақырыбындағы деректі фильмі ұйымның редакциялық ережелерін бұзғанын мәлімдеді. "Уэльс: Билік және халық – Келешекке оралу" (Wales: Power and the People – Back to the Future) атты бағдарламада Уэльс Ассамблеясы тақырыбы көтерілді, онда Эдвардс: "Оның толық потенциалын іске асыру үшін Уэльс халқына бұрынғыдан да көп қолдау қажет. Қанша адам қатысса, Уэльстегі демократиямыз соншалықты күшті және салауатты болады" деді. Шағымнан кейін басқарушы орган Эдвардстың сөздері объективті емес және тақырыпқа қатысты екенін, "BBC жүргізушілерінің міндеті – аудиторияны белгілі бір жағдайларда дауыс беруге шақыру емес" деген қорытындыға келді. Сондай-ақ, деректі фильмнің тұтастай алғанда Консервативтік партияға қарсы бағытталғаны анықталды. 2010 жылы Эдвардс "Принц және заговоршы" (The Prince and the Plotter) атты бағдарламаны ұсынды, ол Уэльс принцінің тағына отыруы және Mudiad Amddiffyn Cymru ("Уэльс қозғалысын қорғау") атты ұйымның атқарған рөлі туралы айтады. 2012 жылдың ақпанында ол BBC Wales жасаған "Уэльстің тарихы" (The Story of Wales) атты тарихи деректі фильмдер сериясын бастады. Сол 2012 жылы Эдвардс 23-ші Джеймс Бонд фильмі – "Skyfall" фильмінде эпизодтық рөлде өзін-өзі бейнеледі, онда британдық барлау қызметі MI6-қа жасалған шабуыл туралы BBC News хабарын ұсынды. 2015 жылы ол колонияның құрылғанына 150 жыл толуына орай, Патагониядағы Уэльс колониясының тарихы туралы ағылшын және валлий тілдерінде бағдарлама ұсынды. 2018 жылдың желтоқсанында Эдвардс BBC One арнасының "Мэри Берридің Рождестволық кешінде" (Mary Berry's Christmas Party) Мэри Берридің қонағы болды. 2022 жылдың желтоқсанында Эдвардс BBC Four арнасының "Орган тоқтату: Аспаптардың патшасын құтқару" (Organ Stops: Saving the King of Instruments) бағдарламасының баяндаушысы болды.
BBC жалақысы
Эдвардс бірнеше жыл бойы BBC-де хабар жүргізуші ретінде 550 000 – 599 999 фунт стерлинг табыс тапты. BBC ішіндегі гендерлік жалақы айырмашылықтары анықталғаннан кейін оның жалақысы өз еркімен төмендетілді. Press Gazette 2018 жылдың шілде айынан бастап оның жаңа жалақысы 520 000 – 529 999 фунт стерлинг екенін хабарлады, ал 2023 жылдың шілде айында одан да төмендеп 435 000 – 439 999 фунт стерлингке дейін түсті.
Тоқтату және қызметтен кету
2023 жылдың 7 шілдесінде The Sun басылымы белгілі BBC жүргізушісінің 17 жасынан бастап бір жасөспірімге суреттері үшін 35 000 фунт стерлингтен астам ақша төлегенін хабарлады, бұл олардың анасы мен әкесінің мәлімдемесіне негізделген. Жасөспірімнің адвокаты ешқандай заңсыз немесе орынсыз әрекет болмағанын, сондай-ақ оның анасымен қарым-қатынасының үзілгенін мәлімдеді. 12 шілдеде Эдвардстың әйелі, Вики Флинд, оны кінәлі деп атап, депрессиядан ауруханада емделіп жатқанын айтты. 2024 жылдың қаңтарында Эдвардстың BBC-дегі жұмысы туралы әңгімелесуге денсаулығының нашар екені хабарланды. Эдвардстың есімі аталмас бұрын, полиция қылмыстық құқық бұзушылықтың белгілерін таппағанын және одан әрі тергеу жүргізбейтінін мәлімдеді. The Sun газеті Эдвардстың қылмыстық әрекет жасады деп айыптамағанын, ал The Guardian газеті бұл бастапқы мәлімдемелерінен бас тарту деп сипаттады. The Sun сонымен қатар BBC-нің ішкі тергеуіне қатысатынын және жаңа айыптауларды жарияламайтынын мәлімдеді. Эдвардсқа BBC-нің тергеу нәтижелері 2023 жылдың қараша айында немесе одан бұрын жеткізілді, бірақ ол қайтадан жұмысқа орналастырылмады. BBC-нің уақытша төрағасы, Элан Клос Стивенс, парламенттік комитетке Эдвардстан ақша алған деп айыпталған адамның "жас жігіт" екенін айтты. The Sun газетінің редакторы Виктория Ньютон: "Біз жас адамның жынысын ешқашан анықтаған жоқпыз, ал BBC бірнеше рет анықтады", - деді. 2024 жылдың 22 сәуірінде Эдвардс медициналық кеңес бойынша BBC-ден кетті. Кейіннен 2021 және 2022 жылдары BBC менеджерлері әйелдің өтініші бойынша Эдвардсқа бір әйелге хабарласуын тоқтату туралы ескерткені белгілі болды.
Басқа қызмет түрлері
2011 жылдың наурызында Эдвардс Университет кітапханасында "Хоффи Коффи" кафесін ашты, ол оның әкесі, университетте ғылыми мансабын өткізген Хувел Тейфи атындағы Академияның мақсаттарын қолдау үшін құрылған. Ол Уэльс тілінде сөз сөйлеп, университеттегі Уэльс тілі профессоры және өткен жылғы Ұлттық Эстеддфодта бас жүлде иегері Тюдур Халламның өлеңінен жасалған қабырға суретін таныстырды; Эдвардс оны 2010 жылдың қаңтар айында қайтыс болған әкесіне деген құрметті сый деп атады. 2003 жылы Эдвардс Уэльс университетінің мүшесі болды, ал 2007 жылы Кардифф университетінің журналистика саласының құрметті профессоры атанды. 2005 жылы ол Ұлттық музыка колледжінің демеушісі болып тағайындалды, ал 2008 жылдың қазанында Лондон Уэльс орталығын басқаратын Лондон Уэльс қорының президенті болды. 2009 жылдың сәуір айында ол Кардифф университетінің вице-президенті, кейіннен проканцлері болып сайланды. Ол 2005 жылдан 2016 жылға дейін Лондонның Gwalia ерлер хорының құрметті президенті болды және Ұлттық шіркеулер қорының вице-президенті. 2020 жылы Эдвардс The Times газетінде уэльс тілін қолдануды ескермейтін мақала жариялағаны үшін сынады. Ол ғалым Майкл Пеппердің The Times газетінде жазған пікірлеріне жауап берді, онда оның қайтыс болған әріптесі Джон Мюриг Томас басқалар оларды оқымауы үшін уэльс тілінде жазбалар қалдырды делінген; Эдвардс уэльс тілінде сөйлейтін адамдар "күнделікті өмірінде басқаларды тоқтату үшін ғана ана тілін қолданбайды" деді. 2021 жылы ол бұрынғы журналист Макс Хейстингсті уэльс тілінің "маргиналды құндылығы" бар екенін және Уэльс тәуелсіз ел ретінде сәтті бола алмайтынын, өйткені ол "ағылшынның кеңдігіне тәуелді" деген пікірі үшін сынады. 2019 жылдың 5 шілдесінде Эдвардс Корольдік Уэльс музыка және драма колледжінің стипендиясын алды. 2022 жылы Бах хорының вице-президенті болып тағайындалды. Ол сондай-ақ әуесқой органшы, ол Лланнеллидегі шіркеуде ойнауға үйренген, және кейде Лондонның солтүстігіндегі Клеркенвеллдегі Jewin Welsh Presbyterian Chapel шіркеуінде ойнайды.
Жеке өмір
Эдвардс теледидар продюсері Вики Флиндке үйленген, ол "This Week" және "Peston" бағдарламаларын монтаждаған. Олар Лондонның Дулич ауданында тұрады. Эдвардс – христиан және әдетте апта сайын шіркеуге қатысады. Ол 2002 жылдан бері уақыт-уақыт депрессияға түсетінін айтқан.