Кіріспе

Педро Альмодовардың 1989 жылғы фильмі

"Мені байлап қой!" ("Маған байла!") – Педро Альмодовардың сценарийін жазып, режиссерлік еткен 1989 жылғы испандық қараңғы романтикалық комедиясы. Басты рөлдерде Виктория Абриль, Антонио Бандерас, Лолес Леон, Франсиско Рабал, Джульета Серрано, Мария Барранко және Росси де Палма ойнаған. Фильмнің сюжеті жақында психиатриялық емханадан босатылған науқастың актрисаны ұрлап алып, оған ғашық ету әрекетінен басталады. Ол оған үйлену және оның балаларының әкесі болудың тағдыры сондай деп сенеді. Фильм Испанияда сыншылар мен көрермендер тарапынан үлкен табысқа ие болды. АҚШ-тағы көрсетілімі қырқыс дауға себеп болды, нәтижесінде MPAA бұрын X рейтингісімен порнографиялық деп саналған ашық мазмұнды фильмдер үшін NC-17 жаңа рейтингтік санатын енгізді.

Сюжет

23 жастағы психиатриялық ауру Рики емделіп, психиатриялық ауруханадан шығарылды. Сол уақытқа дейін ол аурухананың директорының сүйіктісі болып жүр. Жетім, еркін және жалғыз, оның мақсаты - актриса, бұрынғы порно жұлдыз және есірткіге тәуелді болған Марина Озориомен қалыпты өмір сүру, ол бірде психиатриялық ауруханадан қашып кетіп жатқан кезде онымен бірге ұйықтаған. Рикки Маринаның қайда екенін оның келесі фильмінің басталуы туралы киножурналдан біледі. Ол студияға барады, онда Марина өзінің соңғы жұмыс күнінде түсіруде "Ортаңғы түн фантомы", Маринаның кейіпкеріне ғашық, қорқынышты түрде қиратылған, бетперделі мысық туралы еуро қорқынышты фильм. Фильмді режиссер - инсульттан кейін мүгедектер арбасына отыратын ескі кинорежиссер Максимо Эспехо түсірді. Максимо Маринаның мейірімді ақылшысы болып табылады және Маринаның алдында "порно" және "наркоман" деген сөздерді айтқан журналистті қуып жіберуге қауіп төндіреді. Оның актрисаны қорғауы мүлдем кінәсіз емес, өйткені ол Маринаға жыныстық қатынаста, оның соңғы тәжірибесі болуы мүмкін, ол әйелдің сексуалдық рөлін сомдауы мүмкін. Рикки түсірілімге келгенде, ол бірнеше қажетті заттарды, соның ішінде Маринаның пәтерінің кілттерін ұрлайды, көп ұзамай ол оның өмірінде қалмақшы адам болып шығады. Рикки оның назарын аудару үшін ұзақ шашы бар парикпен қол ұстап тұрады, бірақ Марина оны есіне түсірмей, тез арада оны жіберіп жібереді. Соңғы сахнаны түсірген соң Марина үйге барып, фотосессиядан кейінгі тойға киімін ауыстырады. Рикки оның пәтеріне дейін соңынан еріп барады. Ол есікті ашқанда, Рикки кіргізіп алады. Ол қызды ұстап алып, айқайлағанда оны үндетпеу үшін басын соққылайды, аузын таспамен жауып, арқанмен байлайды. Марина таңертең қатты тіс ауырып оянады, бірақ оған әдеттегі дәрілер көмектеспейді, өйткені ол күшті дәрілерге тәуелді. Рикки оған оны жақсырақ танып, ғашық болып, үйленіп, балалы болу үшін тұтқындағанын түсіндіреді. Марина оны ешқашан сүймейтінін мәлімдейді, ол оны қолға-қол, ауызға тығып, төсекке байлап қойғандығына ашуланады. Алайда Рики оның жүрегін иемденуге бел буады. Марина шокқа түсіп, ауырсынып жатыр, ақырында Риккиді оны дәрігерге алып баруына көндіреді, ол оған қажетті ауырсынуды басатын дәрілер береді. Рики оны дәрігермен жалғыз қалдырмайды, ал ол өзінің жағдайын айта алмайды. Олар дәріханадан дәрі-дәрмектерді ала алмайды, сондықтан Рики оларды қара базардан сатып алады. Алайда, ол көшедегі бағаны төлеудің орнына, таблеткаларды ұрлау үшін дилерге шабуыл жасайды. Маринаның әпкесі Лола "The Midnight Phantom" фильмінің режиссерінің көмекшісі болып табылады. Апасының жоғалуы туралы алаңдаушылық көбейіп, Лола Маринаның пәтеріне барып, жазба қалдырады. Рики Маринаны көршісінің бос пәтеріне көшіреді, бірақ иесі өзінің кілттерін Лолаға қалдырған, сондықтан ол жаз бойы жоқ болған кезде оның өсімдіктерін суарады. Көшеде Риккиді ол шабуылдаған дилер байқайды. Риккиді қатты ұрып-соғып, тонап, есінен танып қалады. Оның жоқтығы кезінде Марина тұтқынынан қашуға тырысады. Алайда Рикки қанға батып, жараланып оралғанда, ол оның қаншалықты адасқан болса да, оның осал екенін және өзіне деген адалдығын көреді. Ол оған қамқорлық жасайды, жараларын тазалап, стерильдейді және кенеттен ол өзінің тұтқынына ғашық болғанын түсінеді. Олар ұзақ уақыт бойы махаббат жасайды, ал Рикки өз мақсатына жетудің алдында тұр. Олар бірге оның туған ауылына сапар шегуді шешеді. Ол сапарға көлік ұрлап кетуге дайындалғанда, өзін әлі де тұтқын санайтын Марина оған қашып кетпеу үшін оны байлап тұруға кеңес береді. Алайда Рикки жоқ болған кезде Лола пәтерге қайта кіреді және Маринаны байлап, құтқарады. Марина әпкесіне өзінің ұстап алған жігітке ғашық екенін айтады. Лола Маринаның құтқарылуын қаламайтынын білгенде таңғалады, бірақ бір рет сенгеннен кейін, ол Маринаны Риккидің туған жеріне апаруға келіседі. Олар оны сол жерде, оның отбасылық үйінің қираған жерінде, бос ауылдан табады, содан кейін олар үш адам Лоланың машинасына мініп, қалаға оралады. Лола Риккиге бір апта ішінде жұмыс табамын деп уәде береді, Марина жылай бастайды, және олар бірге алысқа қарай жүреді, әдеттегідей ән айтады.

Кастинг

Мені байла! Мені байла! фильмі Альмодовардың ұзақ жылдар бойы бірге жұмыс істеген актрисасы Кармен Морамен қарым-қатынасын үзгенін көрсетеді, бұл жараны жаууына көп жылдар кетті. Қайсылай болғанда да, 44 жасында Маура басты рөлді ойнауға тым ересектеу болды, ол рөлге жас актриса қажет еді. Бұл фильм Альмодовардың бұрын "Мен мұны қалай лайық болдым?" (1984) фильміндегі Кристал рөліне де, "Жандар жүйкеден шығып бара жатыр" (1988) фильміндегі террористпен қарым-қатынастан қашқан модель Кандела рөліне де қараған Виктория Абрильмен жемісті ынтымақтастығының бастамасы болды. Ол бұрыннан танымал актриса еді және күшті әйел бейнелерімен байланысты болды. Еркек басты рөлді Бандерас ойнады, Альмодовармен бес рет серіктестік құрған және ең маңыздысы осы болды. Альмодовар "Мені байла! Мені байла!" фильміндегі арқандардың садо-мазохизммен қандай да бір байланысы бар екенін үнемі жоққа шығарып келеді. Арқан мен ауыздықтардың эротикалық күші жоқ. Риккидің мақсаты – Маринаға жақсы күйеу, балаларына жақсы әке болу. Шындығында, Марина мен Рикки арасындағы қарым-қатынас мұндай қарым-қатынастардың қалай жұмыс істейтінін пародизациялауға арналған, гетеросексуалдық (және оның салдары – неке) кейде белгілі Стокгольм синдромымен теңдей болып келеді. Қалыңдықтарды ұрлау Голливудтың "Жеті бауырға жеті қалыңдық" (1954) мюзикліндегі маңызды сюжеттік желі болып табылады.

Жанр

«Мені байла! Мені байла!» екі түрлі жанрдағы фильмдерді біріктіреді: романтикалық комедия және қорқыныш фильмдер. Кейбір қараңғы элементтеріне қарамастан, оны романтикалық комедия және режиссердің ең жарқын махаббат тарихы деп сипаттауға болады. Алмодовар бұл фильмді «романтикалық ертегі» деп атады. Рики Маринаға зорлықпен құда түсуі кезінде, 1950 жылдардың соңында Дорис Дей және әртүрлі еркек актерлермен танымал болған романтикалық фильмдер жанрының жолын қуып жетеді: Rock Hudson-мен «Жастық сөздер» (Pillow Talk, 1959), Джеймс Гарнермен «Жол бер, жаным» (Move Over, Darling, 1963) және Кэри Грантпен «Жібектей тиіс» (That Touch of Mink, 1962). «Мені байла! Мені байла!» сонымен қатар, қорқыныш фильмдер жанрының дәстүріне де негізделген. Максимоның монтаждау бөлмесінде бұл фильмнің постері ілулі тұр, ал Рики болмағанда Марина оны көреді. Алмодовар Морриконенің вестерн фильмдеріне арналған саундтректеріне қызығушылық танытқанмен, «Мені байла! Мені байла!» фильміне арналған музыканы консервативті және әсерсіз деп тапты, ол Морриконенің «Франтик» фильміне жазған музыкасына тым ұқсас болды және музыканың жартысын ғана пайдаланды. «Мені байла! Мені байла!» екі әнді ерекше атап көрсетеді. Фильм 1960 жылдардағы испандық поп-дуэті Dúo Dinámico-ның «Resistiré» («Мен қарсы тұрам») әнімен аяқталады, бұл Рикидің әдеттен тыс құдалығына Маринаның қуанышты қарсылығын көрсетеді. Торт кесу салтанатының көрінісі ұрлау көрінісінің ауырлығын жеңілдетеді. Онда Маринаның әпкесі Лола, оның рөлін Лолес Леон ойнайды, Альфредо Садель Латын Америкасында танымал еткен «Canción del Alma» әнін орындайды.

Қабылдау

Мені байла! "Маған байла!" Альмодовардың сегізінші фильмі 1989 жылдың соңында аяқталды. 1990 жылдың басында фильмнің көрсетілімі сәтті болмады. Проектор бұзылып, келесі баспасөз конференциясында Альмодовар, оның фильмдері Германияда жақсы түсінілмегендіктен, Льюис Боне "La Vanguardia" газетінде фильмді "қайғылы, әрі нәзік махаббат оқиғасы" деп атады, режиссермен келісіп, ең жақсы көрініс Риккидің бастапқыда Маринаны оның еркіне қарсы тұтқынға алғанда, кейіннен ол оны байлап қоюын сұрап, оның оянған махаббатынан қашуға құмар болмас үшін тілеген сахна екенін айтты. Фильмде есірткі сатушысының рөлін ойнаған Росси де Палма фильмдегі адам ұрлауды нақты өмірде қайталауға болмайтынын, және бұл жағдай тек "персонаждардың ерекшелігімен" ғана ақталатынын түсіндірді. АҚШ-та фильм ұзақ жыныстық қатынас сахнасы және Марина, содан кейін оның әпкесі Лола дәретханада отырып зәр тастаған екі эпизод болғандықтан, рейтинг беру агенттіктері мен жұртшылық тарапынан қарсылыққа ұшырады. Rotten Tomatoes сайтында фильм 32 сынға негізделген 69% мақұлдау көрсеткішіне ие, ал орташа бағасы 6.20/10 құрайды. Сайттың сыншыларының пікірі: "Мені байла! "Маған байла!" фильмі артықша комедиялық элементтерге толып, тиімділігін жоғалтса да, сценарийші-режиссер Педро Альмодовар және тартымды актерлік құрам оны көруге тұрарлық етеді". Фильм Metacritic-те 55 рейтинг алды.

Кассалық жинақ

Мені байла! Мені байла! Солтүстік Америка кассасында 4 087 361 доллар табыс етті.

Дау

Америка Құрама Штаттарында фильмдердің рейтингін анықтайтын Америка кино ассоциациясының (MPAA) "Маған байлап таста!" – "Маған байлап таста!" фильміне X рейтингін беру туралы шешіміне заңдық дау туды. Бұл рейтинг сол кезде порнографиямен тығыз байланысты болғандықтан, фильмнің көрсетілімін шектеді және оның кассада табысқа жету мүмкіндігін азайтты. Фильмді Солтүстік Америкада таратқан "Мирамакс" компаниясы MPAA-ға қарсы X рейтингіне шағымданып сотқа жүгінді. Бұл мәселе Нью-Йорк сотында қаралып, АҚШ-та кино, цензура және сексуалдық мәселелер бойынша кең пікірталас тудырды.

Үй бейнесі

Мені байла! Мені байла! фильмі Аймақ 1 DVD форматында испан тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен шықты. Онда фильмнің трейлері бар, бірақ басқа қосымша материалдар жоқ. Ұлыбританияда шыққан Аймақ 2 DVD-де Альмодоварды Бандераспен сұхбаттастыру, Мадридтегі премьерадан видеожазбалар, плакаттар мен суреттер галереясы және трейлерлер кірді. 2014 жылдың 19 тамызында фильм АҚШ-та The Criterion Collection тарапынан DVD және Blu-ray форматтарында қайта шығарылды. Criterion компаниясы түсірген жаңа деректі фильм қосымша материалдардың қатарына енді, соның ішінде бұрынғы шығарылымдардан алынған материалдар да бар.