Кіріспе

Педро Альмодовардың 1999 жылғы "Анам туралы" (All About My Mother) фильмі – Педро Альмодовардың сценарийін жазған және режиссерлік еткен, Сесилия Рот, Мариса Паредес, Кандела Пенья, Антония Сан-Хуан, Пенелопа Круз, Роза Мария Сарда және Фернандо Фернан Гомес түскен 1999 жылғы комедиялық драма. Сюжет Альмодовардың 1995 жылғы "Менің құпия гүлім" фильмінен бастау алады, онда медицина студенттері қайғыдан күңкейген туыстарды мүшелерді трансплантацияға беруге көндіруді үйренеді, әсіресе жол апатында қаза тапқан жасөспірімнің анасына назар аударады. "Анам туралы" фильмінде СПИД, гендерлік идентичность, гомосексуализм, дін және экзистенциализм сияқты күрделі мәселелер көтеріледі. Фильм халықаралық аренада коммерциялық және сын тұрғысынан сәтті болды, "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын, "Алтын глобус" сыйлығын және "Ағылшыз тілінде емес үздік фильм" және "Ең үздік режиссер" (Альмодовар) номинациялары бойынша BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар фильм "Үздік фильм", "Үздік режиссер" (Альмодовар) және "Үздік әйел актриса" (Рот) номинациялары бойынша алты "Гойя" сыйлығына ие болды.

Сюжет

Мануэла – аргентиналық медбике, Мадридтегі Рамон и Кахал ауруханасында донорлық мүшелерді трансплантациялауды қадағалайды. Ол сонымен қатар жазушы болуға ниеттенген Эстебанның жалғыз анасы. Эстебанның 17 жасқа толған күні, актриса Хума Роходан "Желание трамвайы" спектаклінен кейін автограф сұрап, оны қуалап келе жатып, көлік қағып өлтіреді. Мануэла ұлының жүрегін А Коруньядағы бір адамға трансплантациялауға рұқсат береді. Алушыны тапқаннан кейін Мануэла жұмысынан кетіп, Барселонаға Эстебанның әкесі Лоланың ізбен барады. Лола – Мануэла ұлынан жасырған, сондай-ақ Лолаға ұлы туралы ешқашан айтпаған трансгендер әйел. Барселонада Мануэла ескі досы Аградомен қайта кездеседі, ол жылы және әзілқой трансгендер секс-жұмыскері. Ол сондай-ақ бірнеше жаңа дос табады: Роза, ВИЧ-позитивті жас монах, зорлық көрген секс-жұмыскерлеріне арналған баспанада жұмыс істейді және Лоланың баласына жүкті; Хума Рохо, ұлы құрмет тұтқан актриса; және Нина Круз, Хуманың серігі және сүйіктісі, есірткіге тәуелділікпен күресіп жатыр. Мануэланың өмірі Розаның жүктілігіне күтім жасағанда, Хуманың жеке көмекшісі болып жұмыс істегенде немесе Нинаның есірткіге тәуелділік дағдарысы кезінде сахнада оның орнын басатын кезде олардың өмірімен байланысады. Ауруханаға бара жатқанда Роза таксиден саябақта тоқтауын сұрайды, онда ол әкесінің иті Сапикті, содан кейін Альцгеймер ауруынан зардап шегетін өз әкесін көреді. Әкесі Розаны танымай, оның жасы мен бойы туралы сұрайды, бірақ Сапик оны таниды. Роза ұл туғанда қайтыс болады; оның жерлеу рәсімінде Мануэла ақыры Лоламен қайта қосылады. Лола (бұрынғы аты Эстебан) СПИД-тен қайтыс болып жатыр және ол әрқашан ұл бала тілегенін айтады. Мануэла оған өз ұлы Эстебан мен оның қайғылы оқиғасы туралы айтады. Мануэла Розаның ұлы Эстебанды асырап алады және Розаның ата-анасының үйінде оған күтім жасайды. Әкесі Мануэланың кім екенін түсінбейді, ал Розаның анасы оны жаңа аспазшы ретінде таныстырады, ол ұлымен бірге тұрады. Розаның әкесі Мануэладан жасы мен бойы туралы сұрайды. Мануэла Розаның ұлы Эстебанды Лоламен таныстырады және оған өз Эстебанының суретін береді. Розаның анасы оларды көшеден көріп, Мануэлага бейтаныс адамдарға сәбиді көрсетуге рұқсат беруіне наразылық білдіреді. Мануэла оған Лола Эстебанның әкесі екенін айтады, бірақ Розаның анасы ашуланып: "Ол менің қызымды өлтірген монстр!" дейді. Мануэла Эстебанмен бірге Мадридке қашып кетеді, өйткені ол Розаның үйінде тұруды жалғастыра алмайды. Әже сәбиден ВИЧ жұқтырудан қорқады. Мануэла Хума мен Аградоға хат жазып, кетіп бара жатқанын айтады және жылдар бұрынғыдай қоштаспағаны үшін кешірім сұрайды. Екі жылдан кейін Мануэла Эстебанмен бірге СПИД-ке қарсы конгреске келеді. Ол қазір сахналық шоуды жүргізіп жатқан Хума мен Аградоға Эстебанның ВИЧ-тан құтылуы керемет болғанын айтады. Мануэла кейін Эстебанның ата-анасымен бірге тұруға баратынын айтады. Мануэла Хумадан Нина туралы сұрағанда, Хума қайғырып, кетеді. Аградо Мануэлага Нинаның өз қаласына оралып, үйленгенін және семіз, келмейтін ұл туғанын айтады. Хума киім ауыстыратын бөлмеден шығып, сахнаға шығады.

Өндіріс

Алмодовар өзінің фильмін «актриса рөлін сомдаған барлық актрисаларға, актерлік өнермен айналысатын барлық әйелдерге, әйелге айналатын еркектерге, ана болуді қалайтындарға және анама» арнайды. Алмодовар Джон Кассаветтің 1977 жылғы «Ашылу түні» фильмінен апат сахнасын драмалық қақтығыстың ортасы ретінде қайта жасайды. Фильм көбінесе Барселонада түсірілді. Саундтрекке Дино Салуццидің «Gorrión» және «Coral para mi pequeño y lejano pueblo» (Салуцци, Марк Джонсон және Хосе Салуцци орындаған) әндері, сондай-ақ Исмаэль Лоның «Tajabone» әні кірді. Фильмнің постерін Мадрид суретшісі Оскар Марине жасады. Бұл постер сұлулық, қарапайымдық және әйелдіктің символы болу үшін жасалған. Постерде қызыл, ақ және көк түстер қара акценттермен және сары түстің жарқырауымен ерекше атап көрсетілген.

Шығару

Фильмнің премьерасы Испанияда 1999 жылдың 8 сәуірінде болды және 16 сәуірде кең экранға шықты. Ол Канн кинофестивалінде, Карловы Вары кинофестивалінде, Окленд кинофестивалінде, Остин кинофестивалінде, Салоники халықаралық кинофестивалінде және Нью-Йорк кинофестивалінде көрсетілді, содан кейін АҚШ-та шектеулі прокатқа шықты. Нәтижесінде, Испанияда €9,962,047 ($12,595,016), АҚШ-та $8,272,296 және шетелдік нарықтарда $59,600,000 табыс етіп, әлемдік кассалық жиынтығы $67,872,296 құрады.

Сыни жауап

Джанет Маслин, The New York Times газеті, оны Альмодовардың «көрерменге ең ұнайтын фильмі» деп атап, «сол кезеңдегі Джордж Кукордың сезімталдығымен және Серк Дугластың көзді жаулап алатын қарқындылығымен әйелдік мелодраманы ұсынады» деді. Ол былай қосты: «Бұл туған талант иесінің, әрқашан жоғары деңгейдегі әңгімешінің мансабындағы жаңа кезең. Hollywood, ол келді!». Роджер Эберт, Chicago Sun-Times газеті: «All About My Mother» фильмін тамашалағанда, өзіңізді қалай ұстау керектігін білмейсіз, және осының өзі фильмінің тартымдылығының бір бөлігі. Кейіпкерлер сияқты оны қабылдайсыз ба, әлде жарқын түстер мен әсем декорацияларға, Теннесси Уильямс пен «Все о Еве» фильміне жасалған қуанышты сілтемелерге назар аударып, оны пародиయా ретінде көресіз бе? Альмодовардың бұрынғы фильмдері кейде кейіпкерлерді жаттығу үшін қолданып жатқандай көрінетін. Мұнда сюжет, кездейсоқтықтарды, жаңалықтарды және мелодраманы пайдалануға құштарлықпен өте шапшаң. Бірақ кейіпкерлердің салмағы мен шынайылығы бар, Альмодовар соңғы рет оларға аянып, олардың тағдыры абсурдты болғанымен, олардың ауыруы мүмкін екенін түсінгендей». Сан-Франциско Хроникасынан Боб Грэм: «Осындай фильмдерді түсіретін басқа ешкім жоқ» деді және «басқа режиссерлердің қолында бұл кейіпкерлер «Джерри Спрингер шоуында» мойындаулар мен төбелес іздеушілерге айналуы мүмкін, бірақ мұнда оларға ең жоғары деңгейдегі сыйластықпен қарастырылады. Оқиғаның ешқайсысы да жаман немесе әдепсіз болып көрсетілмейді. Бұл фильм әдемі, жарқын және сәнді журнал сияқты тартымды. «Анам туралы» фильмінің эмоционалдық тоны, сериалдардағыдай, жүрекке жақын, бірақ ол толығымен шынайы және ешқандай мақтан тудырмайды». San Francisco Examiner газетінің жазушысы Уэсли Моррис фильмді «All About Eve, Теннесси Уильямс, Трумэн Капоте, Федерико Гарсиа Лорка және Альфред Хичкокке жасалған романтикалық лабиринт сияқты құрмет, фасадтардың мәнін әдемі бағалайды» деп атады. Альмодовар өзінің «Арлекин» романы мен Marvel комикстерінің мелодрамаларын біріктіреді, бұл көзді жыпылықтатқаннан гөрі әлдеқайда көп нәрсе береді және таң қалдырады. Оның экспрессионизмі мен сценарий жазу өнері әрқашан бірге жақсы үйлесетін, бірақ қазір «Тыным заңы» және «Кика» сияқты секс-комедиялары күлген сенім мен руханилыққа толы. Онда көптеген жаңалықтар бар: ол түсірген шын мәнінде қозғалтатын көріністердің бірі, ол жазған ең әдемі диалог, оның ең жанды кейіпкерлерінің ең жанды орындалуы және, мүмкін, оның ең динамикалық түсірілімдері мен әсем декорациялары». Variety журналынан Джонатан Холланд фильмді «эмоционалды түрде қанағаттандырарлық және керемет ойнатылған» деп атады және «Эмоционалдық тон көбінесе қараңғы және қарама-қарсылыққа толы. Бірақ, жүрекке жылы тиетін және шынайы әзіл-қалжыңға толы сценарийдің арқасында фильм көңілділікке толы, кейіпкерлердің мықтылығы мен жақсы көңіл-күйіне баса назар аударады». Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильм 95 шолу негізінде 98% мақұлдау рейтингіне ие, орташа салмақты рейтингі 8.10/10. Сайттың сын пікірі: «Альмодовар махаббат, жоғалту және жанашырлық туралы осы әсерлі әңгімесінде әйелдіктің керемет матасын театр мен кино классикасына сүйіспеншілікпен тоғыстырады». Metacritic-те фильм 34 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 87 балға ие, бұл «барлық тараптан мақтауға» ие екенін көрсетеді. 2018 жылы фильм BBC-нің «100 ең үздік шетел тіліндегі фильмдер» тізімінде 32-орынға ие болды. Британдық кино институты фильмді «1990-шы жылдардың 90 ең үздік фильмі» тізімінде 69-орынға қойды.