Кіріспе

Эбботсфорд – Британдық Колумбиядағы қала, Канада-АҚШ шекарасының, Үлкен Ванкувердің және Фрейзер өзенінің жанында орналасқан. 2021 жылғы санақ бойынша 153 569 тұрғыны бар, бұл провинцияның Метрополитен Ванкуверден тыс жердегі ең ірі муниципалитеті. Бұл қала Tradex, Фрейзер аймақтық университеті және Эбботсфорд халықаралық әуежайына үйі. 2021 жылғы санақ деректері бойынша, ол Фрейзер-Вэлли аймақтық округінің ең ірі муниципалитеті және Британдық Колумбияның бесінші ірі муниципалитеті. 2021 жылғы санақ бойынша шамамен 195 726 тұрғыны бар Эбботсфорд-Миссион метрополитен аймағы Канададағы ең үлкен 23-ші метрополитен аймағы болып табылады. Statistics Canada оны тоғыз жыл қатарынан қайырымдылық көмегі көрсетуде ең жомарт қала деп атады. Бұл қала Британдық Колумбияда ауданы бойынша ең үлкен қала. Муниципалитеттің оңтүстік шекарасы – Канада-АҚШ шекарасы. Канадада ол батысында Лэнгли қалашығымен, солтүстігінде Миссия қаласымен және шығысында Чилливак қаласымен шектеседі. Эбботсфорд оңтүстікке қарай Вашингтон штатының Сумас қаласымен шектеседі. Эбботсфордтың көп бөлігінен Бейкер тауының (Вашингтонда, оңтүстік-шығыста) және Жағалау тауларының (солтүстікте) көрінісі ашылады.

Елді мекен

Бұл аймақтың алғашқы тұрғындары – Столо ұлты. Sumas First Nation Upper Sumas 6 үнді резерваты Эбботсфорд қаласының шегіндегі Килгардта орналасқан. Еуропалықтардың қоныстануы 1858 жылы Фрейзер өзені бойындағы алтын асығудың нәтижесінде Корольдік инженерлердің аймақты зерттеуінен басталды. Бұл Фрейзер алқабын байланыстырған алғашқы көлік жолы – Йель жолының (қазіргі Ескі Йель жолы) салынуына әкелді. Қоныс өсіп, 1860 жылдардың соңында сары май, сүт және темекі өндірісі басталды. 1889 жылы бұрынғы Корольдік инженер Джон Каннингэм Маклюр, кейін Эбботсфордқа айналатын жерді алу үшін патшалық грантқа өтініш берді. 33089 Оңтүстік Фрейзер жолында орналасқан Гур сикх ғибадатханасы Солтүстік Америкадағы ең көне сикх ғибадатханасы. 1908 жылы салынған және 1911 жылы ашылған ол 110 жылдан астам уақыттан бері тұр, Ванкувердегі бұрынғы 2-авеню ғибадатханасынан (1908 жылы ашылған) және өрттен қираған Алтын ғибадатханадан (1905 жылы ашылған) бұрынғысын басып өтті. Көптеген деректерде Маклюр осы жерге отбасылық досы, Канадалық Тынық мұхит темір жолының батыс суперинтенданты Генри Брейтвейт Эбботттың құрметіне "Эбботсфорд" деп ат қойғаны айтылады. Бірақ Маклюрдің ұлдары кейіннен бұл жердің аты шын мәнінде сэр Уолтер Скотттың Эбботсфорд Хаус деген үйінің атынан қойылғанын және "форд" сөзіне баса назар қойылғанын мәлімдеді. Ал Маклюр өзі кейінірек атаудың "екі идеяның бірігуі" болғанын айтқан.

Қазіргі кезең

Атауы Роберт Уордқа өтті, ол 1891 жылдың 9 шілдесінде қала құрылысын жүзеге асырды. Сондай-ақ 1891 жылы CPR аймақ арқылы Сиэтл, Лейк-Шор және Шығыс темір жолымен байланыстыратын темір жол желісін салды. Бұл бағыт 1904 жылға дейін Ванкувер мен Сиэтл арасындағы жалғыз темір жол байланысы болды. Эбботсфорд ауылы 1892 жылы құрылды. Сол кезде Роберт Уорд көптеген учаскелерді жеке инвесторларға сатты, бірақ маңызды бөлігін Ұлы Солтүстік темір жолының еншілес компаниясы – Ванкувер, Виктория және Шығыс темір жолына да сатты. 1910 жылы Британдық Колумбия электр темір жолы (BCER) келді. BCER-дің Ванкувер және Чиливакпен Эбботсфордты байланыстырған трамвайы, «Интерурбан» деп аталды, 1950 жылы тоқтатылды, бірақ BCER-дің ізбасары BC Hydro жолаушылар теміржол қызметін қайта енгізу құқығын сақтап қалды. Ванкуверге қатынайтын қызмет көршілес Мишннен Батыс жағалау экспресі арқылы іске асырылады. Эбботсфордты қатты шағылған ең ірі табиғи апат – 1948 жылғы Фрейзер өзенінің су тасқыны болды. 1984 жылдың қыркүйек айында Папа Иоанн Павел II Абботсфорд халықаралық әуежайында 200 000-нан астам адамға ашық аспан астында мисса өткізді. Эбботсфорд ауылы мен Сумас округінің Эбботсфорд округіне бірігуі 1972 жылы орын алды. Эбботсфорд округі 1995 жылы Мацкви округімен бірігіп, Эбботсфорд қаласы болды, бұл тұрғындардың санын айтарлықтай арттырды. 2013 жылдың маусым айында Эбботсфорд қаласы қаладағы баспанасыз адамдар лагеріне тауық тыңайтқышын септі. Эбботсфорд қаласының мэрі Брюс Банман оқиғаға байланысты көпшілік алдында кешірім сұрады. Баспанасыз қалғандардың бірінің атынан сотқа шағымданылып, Эбботсфорд саябақтарында түнгі уақытта кемпинг жасауға тыйым салатын ереже олардың баспана алу құқығына қайшы екені айтылды. Қалалық әкімдік баспанасыздыққа қарсы іс-қимыл жоспарын жасады және қолдау көрсетілетін тұрғын үй құрылысын мақұлдады. Эбботсфорд қаласының ұзақ тарихы бар және оның қылмыстық топтармен байланысты қылмыстар, әсіресе зорлық-зомбылық және бақыланбайтын заттардың заңсыз сатуы жиі болады. 2021 жылдың 16 қарашасында Сумас Прериде тұратын Эбботсфорд тұрғындарына эвакуация туралы бұйрық берілді, себебі Британдық Колумбияда су тасқыны болды, қала жағдайды «апатты» деп сипаттады.

Үкімет

Эбботсфорд қалалық кеңесі жергілікті басқарудың кеңес басшысы моделін құрайды. Қала әкімі мен кеңес соңғы рет 2022 жылы сайланды. Қазіргі әкім – Росс Сименс. Эбботсфордтың туы мен қалалық гербі бірдей, олар тік және диагональды кресттерді бейнелейді, Эбботсфордты "қиылысқан жолдарда" орналасқан қала ретінде көрсетеді. Ортасында жергілікті жидек өнеркәсібін символдайтын құлпынай гүлі бейнеленген. Эбботсфорд туы бастапқыда көк түсті болған. 1995 жылы Эбботсфорд ауданы мен Мацкви ауданы бірігіп, Эбботсфорд қаласын құрған кезде жасыл түске өту бастамасы болды.

Abbotsford CMA

2021 жылғы санақ бойынша санақ метрополитен аймағы (CMA) деңгейінде Эбботтсфорд-Миссия CMA-ның халқы 195 726 адамды құрады, олардың 70 648 жеке тұрғын үйінің 67 613-ында тұрды, бұл 2016 жылғы 180 518 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.

Экономика

Эбботсфорд тұрғындарының шамамен 62 пайызы Эбботсфорд қаласының өзінде жұмыс істейді. Қалған 38 пайызының көп бөлігі Мишн, Чилливак немесе Ванкуверге және оның қалаларына (атап айтқанда Суррей мен Лэнглиге) жұмысқа баруда. Эбботсфордтың жұмыс күшінің 25 пайыздан астамы басқа муниципалитеттерден Эбботсфордқа келеді. Канада Конференциялық Кеңесі жергілікті экономиканы елдегі ең әртүрлі экономикалардың бірі деп таныды. Эбботсфордтың негізгі салалары – ауыл шаруашылығы, көлік, өндіріс және бөлшек сауда. Қаланың ауыл шаруашылығы жерлерінен түсетін табысы Ниагара аймағы мен Солтүстік Оканаганнан жоғары. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының жалпы сатылымы 2010 жылы 635 миллион доллардан 2021 жылға қарай шамамен 1 миллиард долларға дейін өсті және Британдық Колумбияның тауық жұмыртқалары мен сүт өнімдерінің шамамен 50 пайызын құрайды. 2009 жылдың қазан айынан бері мұнда 3-деңгейлі биологиялық қауіпсіздік зертханасы орналасқан. Эбботсфорд аймақтық ауруханасы мен онкологиялық орталығы және қоғамдық денсаулық сақтау қызметтері Фрейзер денсаулық сақтауды қаладағы ең ірі жұмыс берушіге айналдырды, онда шамамен 2500 қызметкер жұмыс істейді. Қалада сонымен қатар үш федералды түрме бар, олардың әрқайсысында 200-ден 500-ге дейін офицерлер мен көмекші персонал жұмыс істейді. Cascade Aerospace және Conair Group Inc. басқаратын аэроғарыш индустриясы да қарқынды дамуда. 2011 жылы The Hershey Company жергілікті және жекеменшік кондитерлік компаниясы Brookside Foods-ты сатып алды. 2016 жылы ол жабылатыны туралы хабарлады.

Білім

Қырық алты мемлекеттік бастауыш, орта және жоғары мектептер Эбботсфорд мектеп округінің басқаруында. Бұл "Абботсфорд виртуалды мектебі" деп аталатын виртуалды мектепті қамтиды, ол 30-дан астам семестрлік онлайн курстарды ұсынады. Бұл мектеп студенттерге бейне ойын индустриясының салаларын, сондай-ақ математика, ағылшын тілі және ғылым сияқты көптеген басқа курстарды үйрететін ерекше анимация және модельдеу бағдарламасын ұсынады. Жеке мектептерге Дасмеш Панджаби мектебі, Сент-Джон Бребуф аймақтық жоғары мектебі, Меннонит білім беру институты және Эбботсфорд христиан мектебі жатады. Қаладағы жоғары білім беру мекемелеріне Фрейзер алқабының университеті, Колумбия Библия колледжі және Саммит Пасифик колледжі сияқты діни оқу орындары, сондай-ақ Карьергейт қоғамдық колледжі, Спротт Шоу колледжі, Ванкувер карьералық колледжі, Метис дағдылары мен жұмыспен қамту орталығы және CDI колледжі сияқты кәсіби колледждер кіреді.

Өнер, мәдениет және мұра

Эбботсфорд өнер кеңесі көптеген тегін жергілікті шараларды ұйымдастырады, оның ішінде Милл-Лейк паркіндегі музыка кештері, «Арты» сыйлықтары және соңғы кезде Рождестволық шеберлік сыйлық жәрмеңкесі. Ол «Эбботсфордтың «Бірлік» мүсіні», Эбботсфордтың Рождестволық қолөнер жәрмеңкесі, «Парктегі өнер», Эбботсфордтың өнер және мұралық бірлік фестивалі, және Тарихи қала орталығының өнер ордасы жобасы сияқты жобаларға қатысты. Сонымен қатар, Каритон өнер галереясын күтіп ұстайды, онда Төменгі материкте тұратын әртүрлі бейіндегі жергілікті суретшілердің көрмелері ұйымдастырылады. Reach Gallery мұражайында Канаданың және әлемнің түкпір-түкпірінен келген көрмелер, сондай-ақ жергілікті суретшілердің туындылары қойылған. Мұражайда мұралық мұрағат орналасқан, арнайы шаралар, бағдарламалар мен курстар өткізіледі және жергілікті өнер мен мәдениетті насихаттау мақсатында жұмыс істейді. Trethewey House Heritage Site-та 1920 жылдардың қолөнер стилінде салынған, қалпына келтірілген үй орналасқан, оны Mill Lake Park-қа атын берген ағаш және тілімделген ағаш фабрикасының иелерінің бірі – J. O. Trethewey салған. Муниципалдық мұра үйі мен оған іргелес галерея арнайы шаралар, білім беру бағдарламалары және экскурсиялар үшін жұртшылыққа ашық. 2016 жылдың қаңтар айында ашылған меннониттер мұражайында анабаптист/меннониттер қозғалысының 500 жылдық тарихы туралы, әсіресе 1930 жылдардың басында Эбботсфордқа қоныс аударған меннониттердің тарихына арналған тұрақты көрме ұйымдастырылған. Мұражайда жергілікті меннонит суретшілерінің туындыларынан тұратын галерея, дәстүрлі меннонит тағамдарын ұсынатын кофехана, кітап дүкені және меннониттер мен ауыл шаруашылығына арналған тұрақты көрмесі бар дәстүрлі меннониттер үйінің көшірмесі бар. Мұражай Британдық Колумбия меннониттер тарихи қоғамының кітапханасы мен мұрағатының да орналасқан жері. Галерея 7 Театры мен сахналық өнер 1991 жылдан бері Эбботсфордтағы жалғыз сахналық өнер ұйымдарының бірі болып табылады және меннониттік білім беру институтының ғимаратында орналасқан. Олар жыл сайын төрт негізгі қойылымды ұйымдастырады.

Көлік

Қоғамдық автобустық тасымалдауды Орталық Фрейзер аймағының көлік жүйесі қамтамасыз етеді. Ванкуверге жолаушылар теміржол қатынасы қазіргі уақытта жақын орналасқан Миссия қаласынан "Батыс жағалау экспресі" арқылы іске асырылады. Әуе байланысын Эбботсфорд халықаралық әуежайы қамтамасыз етеді. WestJet әуежайдан Ванкувердің шығыс жаққа орналасқан қалаларына жақындығы себепті, тұрақты кесте бойынша рейстерді жүзеге асырады. Әуежай жыл сайынғы Эбботсфорд халықаралық авиашоуға да үй иесі болып табылады. Эбботсфордқа бағытталған негізгі көлік артериялары – Транс-Канада тас жолы (No. 1), Эбботсфорд-Миссия тас жолы (No. 11) және Фрейзер тас жолы (No. 1A). АҚШ-қа өту Сумас-Хантингдон шекаралық өткізу пункті арқылы жүзеге асырылады.

Медиа

Ванкуверге жақындығының арқасында, Ванкувердің көптеген теле- және радиостанциялары Эбботсфорда да қолжетімді, бірақ кейбір жағдайларда аймақтың басқа да қалаларында лицензиясы бар қайта тарату станциялары бар.

Радио

Эбботсфордтан екі радиостанция таратылады: CIVL FM, Фрейзер алқабы университетінің студенттік радиостанциясы, және CKQC FM кантри музыкасы станциясы.

Хоккей

Эбботсфорд кіші хоккейі – Британдық Колумбиядағы ең ірі хоккей федерацияларының бірі, онда 5-тен 18 жасқа дейінгі 1000-нан астам ойыншы тіркелген. Бұл федерация көптеген адамдар тарапынан кіші хоккей бағдарламаларын дамытудағы үлгі және көшбасшы ретінде танылды, сондай-ақ Эбботсфордта тәрбиеленген бірнеше ойыншы осы спорттың жоғары деңгейлеріне жетті. 2005-06 жылғы хоккей маусымында Эбботсфордтың жасөсперімдер ААА командасы Батыс Канаданың жасөсперімдер чемпионатында жеңіске жетті, ал осы командадан сегіз ойыншы (ең көп көрсеткіш) 2006 жылғы WHL жасөсперімдер таңдауында іріктеліп алынды. Pacific International Junior Hockey League (жастар B деңгейі) біріншілігінде ойнайтын Abbotsford Pilots командасы 400-ден астам орындық MSA Arena мұз сарайында өнер көрсетеді, ол Эбботсфордтағы екінші ірі мұз сарайы болып табылады. 2006 жылы Chilliwack Bruins (WHL командасы) аренаны иеленгеннен кейін Chilliwack Chiefs (жастар A) командасының Эбботсфордқа көшуі мүмкін болды. Егер қала жаңа мұз сарай құрылысына қолдау көрсеткенде, Эбботсфорд Chiefs командасының үйіне айналатын еді; алайда, Chiefs командасы Лэнгли қаласына көшті. Қазір Эбботсфордта 7500 орындықтан тұратын, әлдеқайда ірі спорт және ойын-сауық орталығының құрылысы аяқталды. 2009 жылдан 2014 жылға дейін Эбботсфорд НХЛ-дің Calgary Flames клубының Америка хоккей лигасының (AHL) филиалы – Abbotsford Heat командасына төңкерілді. Үй ойындары Эбботсфорд ойын-сауық және спорт орталығында өткізілді. 2021 жылдың 6 мамырында НХЛ-дің Vancouver Canucks клубы 2021-22 маусымында AHL филиалын Abbotsford Canucks ретінде Эбботсфордқа көшіруге келісім берді.

Қылмыс

2005 жылы Эбботсфорд-Миссион қалалық аймағы Канададағы 100 000-нан 500 000-ға дейін халқы бар қалалардың арасында мүлік қылмыстары бойынша ең жоғары көрсеткішке және зорлық қылмыстары бойынша екінші жоғары көрсеткішке ие болды. Бұл қалалық аймақта екі жыл қатарынан (2008 және 2009) 100 000 тұрғынға шаққанда 5,22 адам өлтіру көрсеткіші тіркелді, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (1,81) жоғары болды. 2010 жылы бұл көрсеткіш 2,3-ке төмендеді. Эбботсфорд қаласының өз қалалық полиция күші бар, ол Британдық Колумбиядағы он бір қалалық полиция күшінің бірі. Бұл Британдық Колумбиядағы үшінші ірі қалалық полиция күші (Ванкувер мен Викториядан кейін). 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Эбботсфорд полиция департаментінде 200-ге жуық офицер және 80 азаматтық қызметкер жұмыс істеді. Эбботсфорд полиция департаменті 1995 жылы Мацки ауданы мен Эбботсфорд ауданы бірігіп, Эбботсфорд қаласын құрған кезде ресми түрде құрылды. Бірігуге дейін Мацки ауданын Мацки полициясы, ал Эбботсфорд ауданын RCMP күзеткен. Халықтың өткізген референдумында азаматтар қалалық полиция күшін сақтап қалуды жөн көрді.