Кіріспе

Француз дипломаты (1745–1792)

Арман Марк, Монморрен де Сент-Гермен графы (13 қазан 1745 – 2 қыркүйек 1792) – француз мемлекет қайраткері. Ол Людовик XVI тұсында Сыртқы істер министрі және Әскери-теңіз күштері министрі болды.

Өмірбаян

Ол Оверньдегі ақсүйек отбасының кіші тармағынан шыққан. Людовик XVI тақ мұрагері болған кезде оның жеке кеңесшісі болды, кейін Мадридке елші болып тағайындалды. Мадридтен кенеттен Бретань губернаторы қызметіне шақырылып, 1787 жылы патша оны Вергеннен кейін Сыртқы істер министрлігіне тағайындады. Монморин Жак Некерді терең құрметтеді және оның сарайдағы беделін сақтауға көмектесті. Некер 1789 жылдың 12 шілдесінде қызметтен босатылғанда зейнетке шықты, бірақ Бастилияға шабуылдан кейін Некер қайтадан қызметке келген соң, ол өз лауазымын 1791 жылдың қазанына дейін жалғастырды. Оноре Мирабо оған 1788 жылдың желтоқсанында жаңа Генерал штатымен сарайдың саясатын жүргізу жоспарымен жүгінді; бірақ Монморин Мирабоның Некерге жасаған шабуылдарына және оның "Histoire secrete de la cour de Berlin" атты еңбегіне ренжігендіктен оны қабылдаудан бас тартты. Алайда, Франция революциясының күшеюімен оның көзқарасы өзгерді. Граф де ла Марк Мирабоны сарайға жақындастыруға тырысты, ал осы мақсатта Монмориннің көмегін алу маңызды болды. Екеуі тез арада жақын қарым-қатынасқа келді. Монморин лауазымын формалды түрде сақтап қалғанмен, Мирабо іс жүзінде министрге айналды. Монморин Мирабомен кеңеспей ешқандай шешім қабылдауға батыл болмады, бірақ Мирабо да, Ла Марк та оның мінезіне күмән келтірген жоқ. Мирабо Монмориннің "әлсіз" (фласк) және "қорқақ" (гаваш) екеніне ашуланып айтты. Ла Марк Монмориннің әлсіздігі кейде Мирабоның құштарлығын баяулатуға көмектесетінін ойлады. 1791 жылдың сәуірінде Мирабоның өлімі Монморин үшін ауыр соққы болды, ал корольдік отбасының Варенске қашуынан кейін оның жағдайы одан да қиын болды, ол бұл туралы хабарсыз болды. Ол лауазымынан кетуге мәжбүр болды, бірақ Луиге кеңес беруін жалғастырды және революционерлер "Австрия комитеті" деп атаған корольдің жақын достарының бірі болды. 1792 жылдың маусымында оның құжаттары Сыртқы істер министрлігінде тәркіленді, бірақ ешқандай айғақты дәлел табылған жоқ; шілдеде ол жария түрде айыпталды және 10 тамыздан кейін іздеуге берілді. Ол кір жуатын әйелдің үйіне тығылды, бірақ табылған соң Заң шығарушы жиналысқа жеткізіліп, Аббая түрмесіне қамалды, онда қыркүйектегі қырғын кезінде қаза тапты. Оның туысы Луи Виктор Анри, Монморин де Сен-Эрем маркизі, отбасының ересек тармағының басшысы, сондай-ақ осы қырғында қаза тапты.