Кіріспе

Қаржылық криптография – хабарламалар жүйесіне қол сұғып, қаржылық зиян келтіру мүмкіндігі бар қолданбаларда криптографияны пайдалану. Қаржылық криптография дәстүрлі криптографиядан соңғы жазба тарихының көп бөлігінде криптография негізінен әскери және дипломатиялық мақсаттар үшін қолданылғандығымен ерекшеленеді. Қаржылық криптография жаңа ақша түрлерін жасаумен қатар, қаржылық операцияларды қорғауға қажетті механизмдер мен алгоритмдерді қамтиды. Жұмысқа дәлелдеме және түрлі аукцион протоколдары қаржылық криптография аясына жатады. Hashcash спамды шектеу үшін қолданылады. Қаржылық криптографияның қолданылу саласы өте кең. Иан Григг қаржылық криптографияны жеті деңгейде қарастырады, ол жеті бөлек саланың үйлесімі: криптография, бағдарламалық жасақтама инженериясы, құқықтар, есептеу, басқару, құндылық және қаржылық қолданбалар. Кәсіпкерліктердің сәтсіздігіне көбінесе осы салалардың бірінің немесе бірнешеуінің жоқтығы немесе оларды тиімсіз пайдалану себеп болады. Осы тұрғыдан алғанда, қаржылық криптографияны тиісті салааралық пән ретінде қарастыруға болады. Расында да, қаржы мен криптографияның әрқайсысы бірнеше салаға негізделгенін ескерсек, бұл заңды.

Тарих

Криптографтар бұл сала доктор Дэвид Шоумның жұмысынан бастау алды деп санайды. Ол соқыр қолтаңбаны ойлап тапқан. Соқыр қолтаңба – виртуалды монеталарға қол қоюға мүмкіндік беретін криптографиялық қолтаңбаның ерекше түрі. Ол іздеуге болмайтын цифрлық ақша түрін жасауға мүмкіндік берді. Бұл түр кейде цифрлық валюта деп аталады. Қазіргі заманғы блокчейн технологияларында осыған ұқсас ұғымдар қолданылуда. 1970-1990 жылдары кеңінен қолданылған және бұрын жасалған криптографиялық механизм – деректерді шифрлау стандарты, ол негізінен электрондық төлемдерді қорғау үшін пайдаланылды. Алайда, шифрланған хабарламалардың нақты қаржы құралы ретіндегі әлеуеті криптография қауымдастығын қызықтырған – Дэвид Шоумның еңбегі болды. Бизнес-модельдің бір бөлігі ретінде қаржылық криптография криптографияның қағидаларын ұстанды және тек ең қарапайым идеялар қабылданды. SSL қорғауымен жұмыс істейтін PayPal және e-gold сияқты шот ақша жүйелері салыстырмалы түрде табысты болды. 2001 жылы PayPal 3,1 миллиард долларлық төлемдерді өңдеді, күніне орташа 189 000 транзакция жасалды, жалпы сомасы 9,6 миллион долларға жетті. Бірақ, соқыр монетаны қоса алғанда, инновациялық механизмдерге қол жеткізу қиын болды. Дэвид Шоумның 1989 жылы ашылған DigiCash компаниясы 1998 жылдың қарашасында банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Екі бәсекелес компания да өмір сүруге қабілетті болмады. First Virtual Holdings 1998 жылдың тамызында қызметін тоқтатты. CyberCash 1999 жылдың басында "CyberCoin" жобасын тоқтатты.

Қауымдастықтар

Қаржылық криптография шамалы деңгейде Халықаралық қаржылық криптография қауымдастығының жылдық мәжілісі төңірегінде құрылған, ол әр жыл сайын әртүрлі жерде өтіледі.