1950-жылдарғы әуе шайқасы учағы – McDonnell F-101 Voodoo

Кіріспе

1950 жылдардағы реактивті ұшақтар отбасы

McDonnell F 101 Voodoo – американдық McDonnell Aircraft Corporation компаниясы жасаған және өндірген жоғары жылдамдықты реактивті ұшақ. F 101 ұшағының әзірленуі 1940 жылдардың соңында АҚШ Әуе күштерінің (USAF) Стратегиялық әуе командасы (SAC) үшін ұзақ қашықтықтағы бомбалаушыларды сүйемелдеу (кейін енуші ұшақ деп аталды) үшін басталды. Ол сондай-ақ АҚШ-тың Тактикалық әуе командасы (TAC) үшін ядролық қаруланған истребитель-бомбардировщик ретінде және осы ұшақ негізінде жасалған барлау ұшағы ретінде бейімделді. 1954 жылдың 29 қыркүйегінде алғашқы ұшуын жасады. F 101A реактивті ұшақтардың жылдамдығы бойынша бірнеше әлемдік рекордтарды орнатты, оның ішінде ең жоғары жылдамдық – 12 желтоқсан 1957 жылы сағатына 1207,6 миль (1943 км) көрсетті. 1954 жылғы жойғыш жобасындағы кешігулер уақытша жойғыш ұшақ дизайнына қажеттілікті тудырды, бұл рөлді ақырында F 101B Voodoo жеңіп алды. Бұл рөл үшін ұшақтың алғы бөлігіне үлкен радар қосу, оны басқару үшін екінші экипаж мүшесі және төрт AIM 4 Falcon зымыраны немесе екі AIR 2 Genie зымырасын жасырып, оларды іске қосуға уақыт келгенде айналмалы есікпен жабдықталған жаңа қару-жарақ бөлімі қажет болды. F 101B 1959 жылы АҚШ Әуе қорғанысы қолбасшылығымен және 1961 жылы Канада Корольдік әуе күштерімен (RCAF) қызметке түсті. Voodoo орташа табысқа жетсе де, ол 1950 жылдардағы ең сәтті батыс ұшақтарының бірі – F 4 Phantom II-ді алмастыруға қадам ретінде маңыздырақ болуы мүмкін. Phantom екі қозғалтқышты, тосқауылдау міндеттері үшін екі экипаж мүшесін және реактивті газ шығарудан жоғары және артқа орналасқан құйрықты сақтап қалды, бірақ ол F3H Demon-ның эволюциясы болды, ал Voodoo бұрынғы XF 88 Voodoo-дан жасалды. Voodoo ұшағының истребитель-бомбардировщик ретіндегі қызметі салыстырмалы түрде қысқа болды, бірақ барлау нұсқалары біраз уақыт бойы қолданылды. АҚШ Әуе күштерінің Lockheed U 2 және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Vought RF 8 Crusaders ұшақтарымен бірге, Voodoo-ның RF 101 барлау нұсқасы Куба зымыран дағдарысы кезінде маңызды рөл атқарды және Вьетнам соғысы кезінде кеңінен қолданылды. Жақсылап ұшқан нұсқалары 1982 жылға дейін Ұлттық әуе күзетінде қызмет етті, ал Канадада олар NORAD-тың алдыңғы қатарында 1980 жылдарда CF 18 Hornet-пен алмастырылғанға дейін болды. Бұл типтің барлаудағы қызметі 1979 жылға дейін жалғасты. АҚШ үлгілері USAF Әуе ұлттық гвардиясына берілді, онда олар 1982 жылға дейін пайдаланылды. RCAF Voodoo ұшақтары 1984 жылға дейін қызметте болды.

The McDonnell F 101 Voodoo is a supersonic jet fighter designed and produced by the American McDonnell Aircraft Corporation. Development of the F 101 commenced during the late 1940s as a long range bomber escort (then known as a penetration fighter) for the United States Air Force's (USAF) Strategic Air Command (SAC). It was also adapted as a nuclear armed fighter bomber for the USAF's Tactical Air Command (TAC), and as a photo reconnaissance aircraft based on the same airframe. On 29 September 1954, it performed its maiden flight. The F 101A set a number of world speed records for jet powered aircraft, including fastest airspeed, attaining 1207.6 mile (1943 km) per hour on 12 December 1957. Delays in the 1954 interceptor project led to demands for an interim interceptor aircraft design, a role that was eventually won by the F 101B Voodoo. This role required extensive modifications to add a large radar to the nose of the aircraft, a second crew member to operate it, and a new weapons bay using a rotating door that held its four AIM 4 Falcon missiles or two AIR 2 Genie rockets hidden within the airframe until it was time to be fired. The F 101B entered service with USAF Air Defense Command in 1959 and the Royal Canadian Air Force (RCAF) in 1961. While the Voodoo was a moderate success, it may have been more important as an evolutionary step towards its replacement in most roles, the F 4 Phantom II, one of the most successful Western fighter designs of the 1950s; the Phantom would retain the twin engines, twin crew for interception duties, and a tail mounted well above and behind the jet exhaust, although it was an evolution of the F3H Demon while the Voodoo was developed from the earlier XF 88 Voodoo. The Voodoo's career as a fighter bomber was relatively brief, but the reconnaissance versions served for some time. Along with the US Air Force's Lockheed U 2 and US Navy's Vought RF 8 Crusaders, the RF 101 reconnaissance variant of the Voodoo was instrumental during the Cuban Missile Crisis and saw extensive service during the Vietnam War. Interceptor versions served with the Air National Guard until 1982, and in Canadian service, they were a front line part of NORAD until their replacement with the CF 18 Hornet in the 1980s. The type was operated in the reconnaissance role until 1979. US examples were handed off to the USAF Air National Guard where they were operated until 1982. The RCAF Voodoos were in service until 1984.

Фон және XF-88

1946 жылғы маусымда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталган АҚШ Әуе күштерінің (USAAF) эскорттық истребительдер конкурсына жауап ретінде "Вуду" ұшағының алғашқы эскиздері жасала бастады. Конкурс ұзақ қашықтықты, жоғары өнімді истребительді талап етті, ол Боинг B-17 Flying Fortress және Consolidated B-24 Liberator бомбалаушыларын Солтүстік Американың P-51 Mustang истребителінің соғыс кезеңіндегі рөліне ұқсас түрде эскорттауға арналған болатын. McDonnell компаниясы конкурсқа жауап берген бірнеше компанияның бірі болды; олардың жобасы жақында басып алынған неміс зерттеулерінің нәтижелерін, жоғары жылдамдықты реактивтік ұшақтар саласындағы жетістіктерін пайдаланды. 1947 жылғы 14 ақпанда McDonnell компаниясына XF-88 Voodoo деп аталған екі прототипті жасауға келісімшарт (AC 14582) берілді. Бірінші прототип (сериялық нөмірі 46-6525), екі 3000 фунт (13,3 кН) Westinghouse XJ34-WE-13 турбореактивті қозғалтқыштарымен жабдықталған, 1948 жылғы 20 қазанда Муроктан ұшып кетті. Алдын ала сынақтар көрсеткендей, басқару және ұшу қашықтығы қанағаттанарлық болғанмен, теңіз деңгейіндегі ең жоғары жылдамдық 641 миль/сағ (1032 км/сағ) құрады, бұл көңіл көншітпеді. Екінші прототипке McDonnell компаниясы жасаған форсаждық камералар орнатылғаннан кейін, итермелеу күші 3600 фунтқа (16,1 кН) дейін артты, нәтижесінде жоғары жылдамдық, бастапқы жылдамдық және ұшып көтерілу қашықтығы жақсарды. Бірақ форсаждық камераларды пайдалану отын тұтынуды күрт арттырды, ұшу қашықтығын азайтты. XF-88 Lockheed XF-90 және North American YF-93 истребительдерімен өткізілген "ұшу" сынақтарында жеңіске жеткенімен, Кеңес Одағының алғашқы ядролық қаруын сынауы АҚШ Әуе күштерінің (1947 жылы құрылған) истребительдерге қатысты талаптарын қайта қарауға себеп болды. Интерцепторлар маңыздырақ болды, ал бомбалаушыларды эскорттаудың маңызы азайды, нәтижесінде 1950 жылы эскорттық истребительдер бағдарламасы тоқтатылды. Бағдарламаны тоқтатуға бюджеттік шектеулер де әсер етті. McDonnell компаниясының жобасы XF-88-дің үлкен және қуаттырақ нұсқасы болды және 1951 жылғы мамыр айында тендерді жеңіп алды. Жасалган өзгерістердің ауқымын көрсету үшін қайта жобаланған F-88 1951 жылғы қарашада F-101 Voodoo деп аталды.

Initial design on what would eventually become the Voodoo began in June 1946 in response to a USAAF Penetration Fighter Competition launched just after World War II. This competition called for a long range, high performance fighter to escort a new generation of bombers, similar to the wartime role of the North American P 51 Mustang in escorting the Boeing B 17 Flying Fortresses and Consolidated B 24 Liberators across contested airspace. McDonnell was amongst several companies to respond to the competition; their design benefitted from recently captured German research into high speed jet aircraft. On 14 February 1947, McDonnell was awarded a contract (AC 14582) to produce a pair of prototypes, designated XF 88 Voodoo. The first prototype (serial number 46 6525), which was powered by two 3,000 lbf (13.3 kN) Westinghouse XJ34 WE 13 turbojets, flew from Muroc on 20 October 1948. Preliminary testing revealed that while handling and range was adequate, the top speed was a disappointing 641 mph (1,032 km/h) at sea level. After fitting McDonnell designed afterburners to the second prototype, thrust was increased to 3,600 lbf (16.1 kN) with corresponding performance increases in top speed, initial rate of climb and reduced takeoff distance. Fuel consumption was greatly increased by use of the afterburners, however, reducing the range. Although the XF 88 won the "fly off" competition against the competing Lockheed XF 90 and North American YF 93, the detonation of the first nuclear weapon by the Soviet Union resulted in the United States Air Force (USAF) (created in 1947) re evaluating its fighter needs, with interceptors being more important and bomber escorts being of reduced priority, and it terminated the Penetration Fighter program in 1950. Another factor in the termination was budgetary limitations. The McDonnell design was a larger and higher powered version of the XF 88 and won the bid during May 1951. To reflect the level of changes involved, the redesigned F 88 was designated F 101 Voodoo in November 1951.

Үлкендетілген дизайн

Жаңа конструкция айтарлықтай үлкен болды, бастапқы отын жүктемесін үш есеге арттырды және үлкен, қуатты Pratt & Whitney J57 турбоүлдірмелеріне негізделген жобаланды. J57 қозғалтқыштарының үлкен өлшемдері қозғалтқыш бөлімшелеріне өзгерістер енгізуді және қозғалтқышқа көбірек ауа ағынын жіберу үшін ауа түсіру құрылғыларын өзгертуді қажет етті. Жаңа ауа түсіру құрылғылары жоғары Мах көрсеткіштерінде тиімді жұмыс істеу үшін де жасалған. Аэродинамикалық тиімділікті арттыру, конструкциялық салмақты азайту және XF 88 ұшағымен ұқсас басқару беттері конфигурациясы бар Douglas D 558-2 Skyrocket ұшағының ұшу сынақтарында жақында анықталған көтерілу құбылысын болдырмау үшін көлденең құйрық тік стабилизатордың үстіне орналастырылды, бұл F-101 ұшағына ерекше "T-тұмсық" пішін берді. 1952 жылдың соңында F-101-дің міндеті "ұсынушы истребитель" дегеннен "стратегиялық истребитель" деп өзгертілді, бұл бомбалаушыларды сүйемелдеу және ядролық қаруларды жеткізу міндеттеріне бірдей мән беруді білдірді. Жаңа "Вуду" макеты, қайта конфигурацияланған ауа түсіру құрылғыларымен, құйрық беттерімен, қону шассисімен және ядролық қарудың макетімен 1953 жылдың наурыз айында Әуе күштерінің өкілдерімен тексерілді. Жоба мақұлданды, нәтижесінде 1953 жылдың 28 мамырында 29 F-101A ұшағына алғашқы өндіріс тапсырысы берілді. F-101 XF 88-дің тікелей дамуы саналғандықтан, прототиптер қажет болмады, оның орнына Кук-Креги өндіріс саясаты таңдалды, онда бастапқы төмендетілген өндіріс жеке прототиптерді пайдаланбастан сынақтар үшін қолданылатын болады.

Өнерге кірісу

Типке тапсырыс алғанға қарамастан, 1954 жылғы 16 сәуірде МакДоннелл өндірісті тоқтату туралы бұйрық алды; бұл АҚШ Әуе күштеріне (USAF) жалпы қаржыландырудың айтарлықтай қысқартылуына байланысты болды. Компанияға 1954 жылғы 2 қарашада жағдайды жақсартатын нұсқау келгенге дейін өндіріс қайта басталмады. Осы кезде USAF МакДоннеллге 1957 жылдың басына дейін операциялық дайындық мерзімін белгіледі. Бірінші өндіріс ұшағы, F 101A сериялық нөмірі 53-2418, 1954 жылғы 29 қыркүйекте Эдвардс Әуе базасынан алғашқы рейсін жасады; бұл рейсте ол 35000 фут (10668 м) биіктікте ең жоғары жылдамдыққа жетті. Қазір жеке меншіктегі бұл ұшақ Аризона штатының Марана қаласындағы Evergreen Maintenance Center-ге көшіріліп, қалпына келтірілді және Орегон штатының Макминвилл қаласындағы Evergreen Aviation & Space Museum-да қойылған. Бұрын ол Пуэбло Вайсброд Ұшақ мұражайында экспонат ретінде көрсетілген. Корея соғысының аяқталуы және реактивтік Боинг B-52 Stratofortress ұшағының жасалуы эскорттық истребительдерге қажеттілікті жойды, ал Стратегиялық Әуе Командованиесі (SAC) бағдарламадан бас тартуды шешті. SAC-тың қызығушылығы төмендесе де, F 101A Тактикалық Әуе Командованиесінің (TAC) назарын өзіне тартты, нәтижесінде F 101 истребитель-бомбалаушы ретінде қайта жабдықталды. Осы рөлде ол әуежайлар сияқты тактикалық нысаналарға қарсы қолдану үшін бір ядролық қаруды тасымалдауға арналған. TAC ұшақтың жаңа міндеттеріне сәйкес F 101-ге көптеген өзгерістер енгізуді сұрады, оның ішінде әуеден жерге байланыс құруға арналған қосымша жабдықтар, сыртқы контейнерлерді орнату мүмкіндігі және конструкцияны нығайту. TAC-тің қолдауымен F 101-дің сынақтары жаңартылды, 1955 жылдың басында II санаттағы ұшу сынақтары басталды. Осы кезеңде бірқатар мәселелер анықталды және олардың көп бөлігі шешілді. Автопилот, гидравлика, видоискатель және басқару жүйесінде ақаулар табылды; МакДоннелл әдетте қанағаттандырмайтын бөлшектерді жаңадан жасалған нұсқаларымен ауыстырды. Бір ерекше мәселе – ұшақтың жоғары шағылыста ұшқанда күшті көтерілуге бейімділігі болды, бұл мәселені толығымен шешу мүмкін болмады. Дегенмен, USAF осындай жағдайларды болдырмау үшін белсенді тежегіш жүйені орнатудан қанағаттанды.

Despite securing an order for the type, McDonnell received a stop order for production on 16 April 1954; this was due to a substantial cutback in funding for the USAF in general. Meaningful production activity was not resumed until a favourable instruction was received by the company on 2 November 1954. At this point, the USAF gave McDonnell an operational deadline of early 1957. The first production aircraft, F 101A serial number 53 2418, performed its maiden flight on 29 September 1954 from Edwards AFB; during this flight, it attained a maximum speed of at an altitude of 35000 feet (10668 m). This aircraft, which is privately owned, has been moved to the Evergreen Maintenance Center in Marana, Arizona, restored, and now on display at the Evergreen Aviation & Space Museum in McMinnville, Oregon. It was previously on display at the Pueblo Weisbrod Aircraft Museum. The end of the Korean War and the development of the jet powered Boeing B 52 Stratofortress negated the need for fighter escort and Strategic Air Command (SAC) opted to withdraw from the program. Despite SAC's loss of interest, the F 101A had attracted the attention of Tactical Air Command (TAC), leading to the F 101 being reconfigured as a fighter bomber. In this capacity, it was intended to carry a single nuclear weapon for use against tactical targets such as airfields. TAC requested numerous alterations to the F 101 to suit the new role, including additional apparatus to permit air to ground communication, provisions to carry external pods, and structural strengthening. Through the support of TAC, testing of the F 101 was resumed, with Category II flight tests beginning in early 1955. A number of problems were identified and were mostly resolved during this phase of development. Issues were found with the autopilot, hydraulics, viewfinder, and control system; McDonnell typically replaced unsatisfactory parts with redesigned counterparts. One particular issue was the aircraft's dangerous tendency towards severe pitch up when flown at a high angle of attack; this would never be entirely rectified. However, the USAF was satisfied with the installation of an active inhibitor system to deter such instances.

F-101A / RF-101G

1957 жылдың 2 мамырында бірінші F 101A ұшағы 27-ші стратегиялық истребитель эскадрильясына жеткізілді, ол сол жылдың шілдесінде TAC-қа ауысты, бұрынғы F 84F Thunderstreak ұшақтарын алмастырды. F 101A екі Pratt & Whitney J57 P 13 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталған. Ұшаққа әуедегі және жердегі нысаналарды оқуға арналған MA 7 отты басқару радарі орнатылды, сондай-ақ ядролық қаруларды жеткізуге арналған төмен биіктікте бомбалау жүйесімен (LABS) күшейтілді, бұл бұрынғы 1,132 миль/сағ (1,811 км/сағ) рекордын, өткен жылдың наурыз айында Fairey Delta 2 ұшағымен орнатылған, артта қалдырды. Аталған рекорд 1958 жылдың мамыр айында Lockheed F 104 Starfighter ұшағымен жаңартылды. 1957 жылдың 27 қарашасында "Күн жүгірісі" операциясы барысында RF 101C Лос-Анджелес – Нью-Йорк – Лос-Анджелес маршрутын алты сағат 46 минутта, Нью-Йорк – Лос-Анджелес маршрутын үш сағат 36 минутта, ал Лос-Анджелес – Нью-Йорк маршрутын үш сағат жеті минутта жүріп өтті. Барлығы 77 F 101A ұшағы салынды, олардың тек 50-і ғана операциялық түрде пайдаланылды, ал қалғандары тәжірибелік жұмыстарға ғана қолданылды. Олар 1966 жылдан бастап Әскери-әуе күштерінің қызметінен бірте-бірте алынып тасталды. 29 ұшақ RF 101G модификациясына түрлендірілді, олардың алдыңғы бөлігі өзгертіліп, зеңбіректер мен радарлардың орнына барлау камералары орнатылды. Бұл ұшақтар 1972 жылға дейін Ұлттық гвардияда қызмет етті.

RF-101A

1953 жылдың қазан айында АҚШ Әскери-әуе күштері YRF 101A прототипі ретінде екі F 101A ұшағын жасауды сұрады. Содан кейін 35 RF 101A өндірістік ұшағы жасалды. RF 101A, F 101A ұшағының корпусын бөлісті, оның ішінде 6,33 g (62 м/с²) шегі бар, бірақ радар мен зеңбіректерді қайта жасалған мұрындағы алты камерамен алмастырды. TAC сұрауы бойынша түрлі электроникалық құралдар орнатылды. F 101 моделінің қалғандары сияқты, оның ұшу кезінде жанармай құюға арналған «ұшу бумы» және «зонд-дрог» жүйелерімен қатар, басқа ұшақтарды жанармаймен қамтамасыз ететін «достық бак» мүмкіндігі де болды. 1957 жылдың мамыр айында қызметке енгізілді. 1962 жылдың қазан айында 363-ші тактикалық барлау қанатының RF 101A ұшақтары Куба ракеталық дағдарысы кезінде Куба үстінен барлау миссияларын орындады. 1971 жылы барлық АҚШ Әскери-әуе күштерінің RF 101A ұшақтары қызметтен шығарылды. 1959 жылдың қазан айында сегіз RF 101A Тайваньға берілді, олар Қытайдың материктік бөлігінің үстінен ұшу үшін пайдаланылды. Бұл ROCAF RF 101A ұшақтары RF 101C вертикальды қанаттарымен және ауа түсіру тесігімен жаңартылды; бұл тесік соғу парашюті бөлімін салқындату үшін қолданылды және RF 101A ұшағындағы форсаждық қозғалтқыштың бес минуттық жұмыс шегін жойды. Екеуі атып түсірілгені хабарланды.

F-101B / CF-101B / EF-101B

1940 жылдардың соңында АҚШ Әскери-әуе күштері болашақ жойғыш ұшақтарды зерттеу жобасын бастады, ол 1954 жылғы жойғыш деп аталатын жетілдірілген техникалық талаптарға ие болды. Осы талаптар бойынша жасалған келісімшарттар нәтижесінде Convair F 102 Delta Dagger ұшағы таңдалды, бірақ 1952 жылы ұшақ корпусынан басқа техникалық талаптардың көп бөлігі 1954 жылға дейін дайын болмайтыны анық болды; қозғалтқыштар, қару-жарақ және отты басқару жүйелерінің қызметке енуіне көп уақыт қажет еді. Сондықтан, сол кездегі қызметтегі әртүрлі дыбыс астындағы жойғыштарды ауыстыру үшін жеделдетілген жойғыш конструкцияны жасау жұмыстары басталды және F 101 ұшақ корпусы бастапқы нүкте ретінде таңдалды. McDonnell жаңа ұшаққа F 109 белгісін ұсынды (бұл негізгі Voodoo ұшағынан едәуір ерекшеленуі керек еді), бірақ АҚШ Әскери-әуе күштері F 101B белгісін тағайындады. Ол алғаш рет 1959 жылдың 5 қаңтарында 60-шы истребитель-жойғыш эскадрильясында қызметке түсті. Бұл модельдің өндірісі 1961 жылдың наурыз айында аяқталды. Voodoo екі адамдық экипажға арналған өзгертілген кабинамен, F-102 Hughes MG 13 отты басқару радарына арналған үлкен және дөңгелек алдыңғы фюзеляжбен жабдықталған. Ол жартылай автоматты жер үстіндегі орта (SAGE) жүйесімен байланысты болды, бұл жердегі операторларға ұшақты автоматты пилот арқылы түзетулер жасау арқылы нысанаға бағыттауға мүмкіндік берді. F 101B Pratt & Whitney J57 P 55 қозғалтқыштарымен жабдықталған, бұл -13 қозғалтқыштарын пайдаланбаған жалғыз Voodoo болды. Жаңа қозғалтқыштар J57 P 13 қозғалтқыштарына қарағанда едәуір ұзын сорғышқа ие болды. Үлкен қайта конструкциядан аулақ болу үшін ұзартылған сорғыштар фюзеляждан шамамен 8 футқа (2,4 м) дейін шығарылды. Қозғалтқыштардың қуаты мен аэродинамикалық жетілдірулер жылдамдықты 1,85 Махқа дейін арттыруға мүмкіндік берді. Бірінші екі зымыран атылғаннан кейін есік ашылып, екінші жұпты көрсетті. Қаруды атудың стандартты тәсілі SARH/IR жұптарын пайдалану болды, бұл соққыға түсу мүмкіндігін арттырады. Кейінгі өндіріс үлгілерінде паллеттің бір жағында екі 1,7 килотонналық MB 1/AIR 2 Genie ядролық зымыраны, екінші жағында IR басқарылатын GAR 2A (AIM 4C) зымыраны орнатуға мүмкіндік болды. "Project Kitty Car" жобасы 1961 жылдан бастап көптеген алғашқы F 101B ұшақтарын осы стандартқа дейін жаңартуды жүзеге асырды. 1963 және 1966 жылдар аралығында F 101B ұшақтары Interceptor Improvement Program (IIP; сондай-ақ "Project Bold Journey" деп белгілі) бағдарламасы аясында жаңартылды, олар жаудың электрондық қарсы шараларына (ECM) қарсы отты басқару жүйесін жақсартумен және мұрын бөлігіндегі инфрақызыл іздеу және нысананы анықтау (IRST) жүйесімен жабдықталды, бұл ұшу кезіндегі жанармай құю зондын алмастырды. F 101B F 101A және F 101C ұшақтарынан көптеп өндірілді, өндіріс аяқталған 1961 жылға дейін барлығы 479 дана жеткізілді. F 101B 1968 және 1971 жылдар аралығында ADC қызметінен алынып тасталды, көптеген сақталған USAF ұшақтары Әуе Ұлттық гвардиясына (F 102 ұшақтарын алмастыра отырып) берілді және 1982 жылға дейін қызмет етті. АҚШ-тағы соңғы Voodoo (F 101B 105 MC, AF Ser. № 58 300) 1982 жылдың 21 қыркүйегінде Флорида штатындағы Тинделл әуе базасындағы 2-ші истребитель-жойғыш эскадрильясымен тоқтатылды.

In the late 1940s, the USAF had started a research project into future interceptor aircraft that eventually settled on an advanced specification known as the 1954 interceptor. Contracts for this specification eventually resulted in the selection of the Convair F 102 Delta Dagger, but by 1952 it was becoming clear that few parts of the specification other than the airframe would be ready by 1954; the engines, weapons, and fire control systems were all going to take too long to get into service. Thus, an effort was started to quickly produce an interim supersonic design to replace the various subsonic interceptors then in service, and the F 101 airframe was selected as a starting point. Although McDonnell proposed the designation F 109 for the new aircraft (which was to be a substantial departure from the basic Voodoo), the USAF assigned the designation F 101B. It was first deployed into service on 5 January 1959, with the 60th Fighter Interceptor Squadron. Production of this model ended in March 1961. The Voodoo featured a modified cockpit to carry a crew of two, with a larger and more rounded forward fuselage to hold the Hughes MG 13 fire control radar of the F 102. It had a data link to the Semi Automatic Ground Environment (SAGE) system, allowing ground controllers to steer the aircraft towards its targets by making adjustments through the plane's autopilot. The F 101B had more powerful Pratt & Whitney J57 P 55 engines, making it the only Voodoo not using the −13 engines. The new engines featured a substantially longer afterburner than J57 P 13s. To avoid a major redesign, the extended afterburners were simply allowed to extend out of the fuselage by almost 8 ft (2.4 m). The more powerful engines and aerodynamic refinements allowed an increased speed of Mach 1.85. After the first two missiles were fired, the door turned over to expose the second pair. Standard practice was to fire the weapons in SARH/IR pairs to increase the likelihood of a hit. Late production models had provision for two 1.7 kiloton MB 1/AIR 2 Genie nuclear rockets on one side of the pallet with IR guided GAR 2A (AIM 4C) on the other side. "Project Kitty Car" upgraded most earlier F 101Bs to this standard beginning in 1961. Between 1963 and 1966, F 101Bs were upgraded under the Interceptor Improvement Program (IIP; also known as "Project Bold Journey"), being outfitted with a fire control system enhancement against hostile ECM and an infrared sighting and tracking (IRST) system in the nose in place of the in flight refueling probe. The F 101B was produced in greater numbers than the F 101A and F 101C, with a total of 479 being delivered by the end of production in 1961. The F 101B was withdrawn from ADC service between 1968 and 1971, with many surviving USAF aircraft transferred to the Air National Guard (replacing F 102s), serving until 1982. The last Voodoo in US service (F 101B 105 MC, AF Ser. No. 58 300) was finally retired by the 2nd Fighter Weapons Squadron at Tyndall AFB, Florida on 21 September 1982.

F-101C / RF-101H

F 101A истребитель-бомбардировщик бірнеше мәселеге қарамастан TAC қызметіне қабылданды. Басқаларының ішінде, оның ұшақ корпусы жоспарланған 7.33 g (72 м/с²) емес, тек 6.33 g (62 м/с²) маневрлерге төтеп бере алатыны дәлелденді. F 101A сияқты, ол да ядролық қару тасуға арналған фюзеляж астындағы пилонмен және екі қатты тіреу нүктесімен жабдықталған, оларға жанармай бактары ілінетін еді. 78-ші тактикалық истребитель эскадрильясы Вудбриджге, ал 91-ші және 92-ші эскадрильялар Бентвотерске дислокацияланды. 81-ші TFW стратегиялық ядролық тежеу күші ретінде қызмет етті, ал «Вудудың» ұзақ қашықтығы Варшава шартының көптеген елдерін, сондай-ақ Совет Одағының 500 мильге (805 км) дейінгі тереңдігіндегі нысаналарды ұруға мүмкіндік берді. A және C үлгілерінің екеуі де 81-ші TFW-ге берілді және үш эскадрильяда алмастырылып қолданылды. Қызметтегі F 101A/C ұшақтары негізгі міндеті – ядролық қаруды өте төмен биіктікте жеткізу үшін Төмен Бұрышты Дрогтік Жеткізу (LADD) және Төмен Биіктіктегі Бомбалау Жүйесі (LABS) жабдықтарымен жаңартылды. Ұшқыштар совет немесе Шығыс блогының аумағына жоғары жылдамдықты, төмен деңгейдегі миссияларға дайындалды, олардың басты нысаналары әуежайлар болды. Бұл миссиялар бір реттік деп есептелді, сондықтан ұшқыштардың совет тылында парашютпен секіріп қалуға дайын болуы керек еді.

RF-101C

F 101C-дің күшейтілген конструкциясын пайдаланып, RF 101C алғаш рет 1957 жылғы 12 шілдеде ұшты. Ол қарусыз ұшуға арналғандықтан, әртүрлі пассивті қорғаныс жүйелері, соның ішінде AN/APS 54 радарлық ескерту қабылдағышы енгізілді. АҚШ Әуе күштері оған жоспарланған AN/APN 82 электрондық навигациялық жүйесін алып тастауды шешкендіктен, ол толыққанды әртүрлі ауа райында жұмыс істеуге қабілетсіз болды. Барлығы 166 RF 101C құрастырылды, оның 96-сы бастапқыда F 101C истребитель-бомбардировщиктері болуы тиіс еді. Осы операциялар кезінде ұшақтардың түнгі барлау жүргізу қажеттілігі анықталды, бірақ ол бастапқыда мұндай тапсырмаларға жабдықталмаған еді. 1964 жылғы "Toy Tiger" жобасы RF 101C-ге жаңа камера жиынтығымен және фотофлэш картридждері үшін орталық консольмен жабдықталды. Кейбіреулері Mod 1181 бағдарламасы бойынша камераларды автоматты басқару жүйесімен жаңартылды. Бірқатар шенеуніктер RF 101C-нің түнгі фотосуретке түсіру мүмкіндігіне толық қанағаттанбады. RF 101C F 100 бомбалаушыларының алғашқы шабуылдары кезінде бағыт көрсетушілердің ролін атқарды. Қақтығыс барысында RF 101C ұшақтары жойылды, жаудың жерден атуынан алғашқы жойылған ұшақ 1964 жылғы қарашада тіркелді, бірақ одан бұрын 1962 жылғы 14 тамызда да қауіпті жағдайлар болған; Солтүстік Вьетнамның әуе қорғаныс жүйесі уақыт өте келе тиімділігін арттырды. 1965 жылдан 1970 жылғы қарашаға дейін оның қызметін RF-4C Phantom II ұшағы біртіндеп алмастырды. Шамамен 35 000 ұшу сағатында 39 ұшақ жойылды, оның 33-і ұрыс кезінде, бес SAM-ға, біреуі әуе базасына жасалған шабуылда, ал 1967 жылғы қыркүйекте МиГ-21 истребителімен болған әуе шайқасында жойылды. RF 101C-нің жоғары жылдамдығы оны МиГ-тердің ұстауынан сақтады. Соғыста жойылған 27 ұшақ Солтүстік Вьетнамдағы барлау миссияларында жойылды. 1967 жылғы сәуірде SAM-дардан қорғану үшін ALQ 71 ЭКМ (электрондық қарсы шаралар) контейнерлері орнатылды. "Voodoo" қайтадан орташа биіктікте ұша алса да, арттырылған кедергі мен салмақ RF 101-дің жылдамдығын төмендетіп, оны маневрлік (және пулеметпен жабдықталған) МиГ-терге осал етіп, эскорт ұшағын қажет етті. Вьетнамнан шығарылғаннан кейін RF 101C 1979 жылға дейін АҚШ Әуе күштерінің бөлімдерінде қызметін жалғастырды. Қызмет барысында RF 101C "Ұзын құс" деген лақап атын алды; ол Voodoo ұшақтарының арасында жауынгерлік қимылдарға қатысқан жалғыз түрі болды.

Using the reinforced airframe of the F 101C, the RF 101C first flew on 12 July 1957, As it was intended to be flown unarmed, various passive defensive systems were incorporated, including the AN/APS 54 radar warning receiver. It lacked a true all weather capability due to the USAF choosing to eliminate the AN/APN 82 electronic navigation system planned for it. 166 RF 101Cs were built, including 96 originally scheduled to be F 101C fighter bombers. Operations in this theatre quickly exposed the need for nighttime reconnaissance, for which the aircraft was not originally equipped to perform. The 1964 Project "Toy Tiger" fitted some RF 101C with a new camera package and a centerline pod for photo flash cartridges. Some were further upgraded under the Mod 1181 program with automatic control for the cameras. Some officials remained dissatisfied with the RF 101C's nighttime photographic capability. The RF 101C acted as pathfinders for F 100 bombers during early strikes in the theatre. The RF 101C sustained losses during the conflict, the first loss to enemy ground fire was recorded in November 1964, although close calls occurred as early as 14 August 1962; North Vietnamese air defenses became increasingly effective over time. From 1965 through November 1970, its role was gradually taken over by the RF 4C Phantom II. In some 35,000 sorties, 39 aircraft were lost, 33 in combat, including five to SAMs, one to an airfield attack, and one in air combat to a MiG 21 in September 1967. The RF 101C's speed made it largely immune to MiG interception. 27 of the combat losses occurred on reconnaissance missions over North Vietnam. In April 1967, ALQ 71 ECM pods were fitted to provide some protection against SAMs. Although the Voodoo could again operate at medium altitudes, the added drag and weight decreased the RF 101's speed enough to be vulnerable to the maneuverable (and cannon equipped) MiGs and thus require fighter escort. After its withdrawal from Vietnam, the RF 101C continued to serve with USAF units through 1979. In service, the RF 101C was nicknamed the "Long Bird"; it was the only version of the Voodoo to see combat.

TF-101B / F-101F / CF-101F

Кейбір F 101B ұшақтары бастапқыда TF 101B деп аталған, екі басқару пульті бар жаттығу ұшақтары ретінде аяқталды, бірақ кейін F 101F деп қайта аталды. 79 жаңа F 101F ұшағы жасалды, ал тағы 152 ұшақ екі басқару пультімен жаңартылды. Олардың он данасы CF 101F белгісімен Канадаға жіберілді. Кейіннен 1971 жылы олар 10 жаңартылған ұшаққа алмастырылды.

RF-101B

1970 жылдардың басында 22 бұрынғы RCAF CF 101B ұшақтары АҚШ Әскери-әуе күштеріне жеткізіліп, RF 101B барлау ұшақтарына айналдырылды. Әрбір ұшақтың радары мен қарулық бөлімі үш KS 87B камерасы және екі AXQ 2 телекамерасымен алмастырылды. Сондай-ақ, ұшу кезінде жанармай құю мүмкіндігі үшін арнайы қабылдағыш орнатылды. Бұл ұшақтар 1975 жылға дейін Невада Ұлттық әуе күзетінің 192-ші тактикалық барлау эскадрильясында қызмет етті. Олардың пайдалануы мен күтіп ұстауы салыстырмалы түрде қымбатқа түсті және қызмет мерзімі қысқа болды.

Көрмеге қойылған ұшақтар

Түрі қолданыстан шығарылғаннан кейін көптеген F-101 ұшақтары музейлерде немесе қақпа күзетшілері ретінде көрсетіліп сақталады.