Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жерге жетпей бұрын буланып немесе сублимацияланатын жауын-шашынның жолақтары немесе тік түсетін ағындары.
Streak or shaft of precipitation that evaporates or sublimates before reaching the ground
Мұзыкалық термин.
the musical term
Метеорологияда, құрғақ дауыл деп те аталатын вирга – жерге жетпей бұрын буланып немесе сублимацияланатын байқалатын жауын-шашынның жолақтары немесе тік түсетін ағындары. Жерге жетпей бұрын буланып кетпеген жауын-шашын ағыны – жауын-шашын ағыны деп аталады. Биік қабаттарда жауын-шашын көбінесе мұз кристалдары түрінде түсіп, содан кейін еріп, ақырында буға айналады. Бұл көбінесе қысымның артуына байланысты қыздырудан болады, себебі ауа қысымы жерге жақындаған сайын артады. Вирга шөл және қоңыржай климатта өте көп кездеседі. Солтүстік Америкада, ол көбінесе АҚШ-тың батыс бөлігінде және Канада далаларында байқалады. Сондай-ақ, Таяу Шығыста, Австралияда және Солтүстік Африкада да жиі кездеседі. Вирга ауа райының әртүрлі әсерлерін тудыруы мүмкін, себебі жаңбыр сұйық күйден буға ауысқанда, судың жоғары булану жылуынан ауадан маңызды мөлшерде жылуды алып тастайды. Бұл салқындаған төмен ағынға түскен жауын-шашын ақырында жерге жете алады. Кейде мұндай салқын ауаның қалталары тез төмен түсіп, авиация үшін өте қауіпті болатын ылғалды немесе құрғақ микро-жарылыс тудыруы мүмкін. Керісінше, биіктікте буланып жатқан жауын-шашын төмен түскенде қысылудан қызып, жер бетінің температурасын күрт және айтарлықтай жоғарылататын күшті желді жаңбырды тудыруы мүмкін. Бұл сирек кездесетін құбылыс – жылулық жарылыс, көбінесе өте құрғақ ауамен байланысты. Вирга дауылдық ошақтарды тұқымдауға да қатысады, себебі бір бұлттан ұшқан шағын бөлшектер көршілес ауаға таралып, келесі найзағайлы бұлттың пайда болуына ядролық бөлшектер ретінде қызмет етеді.
In meteorology, a virga, also called a dry storm, is an observable streak or shaft of precipitation that evaporates or sublimates before reaching the ground. A shaft of precipitation that does not evaporate before reaching the ground is a precipitation shaft. At high altitudes, precipitation falls mainly as ice crystals before melting and finally evaporating. That is often due to compressional heating, because air pressure increases closer to the ground. Virga is very common in deserts and temperate climates. In North America, it is commonly seen in the Western United States and the Canadian Prairies. It is also very common in the Middle East, Australia, and North Africa. Virgae can cause varying weather effects because, as rain is changed from liquid to vapor form, it removes significant amounts of heat from the air due to water's high heat of vaporization. Precipitation falling into these cooling downdrafts may eventually reach the ground. In some instances these pockets of colder air can descend rapidly, creating a wet or dry microburst which can be extremely hazardous to aviation. Conversely, precipitation evaporating at high altitude can compressionally heat as it falls, and result in a gusty downburst which may substantially and rapidly warm the surface temperature. This fairly rare phenomenon, a heat burst, also tends to be of exceedingly dry air. Virgae also have a role in seeding storm cells. That is because small particles from one cloud are blown into neighboring supersaturated air and act as nucleation particles for the next thunderhead cloud to begin forming.
Этимология
Бұл сөз латын тіліндегі virga сөзінен туындаған, ол таяқ, бұтақ, шыбық, қызылша, жас өсімдік, бұтақ, көктем немесе жаңадан шыққан бұтақ деген мағына береді.
The word is derived from the Latin virga, meaning rod, sprig, staff, branch, shoot, twig, spray, sprout, switch or graft.
Жерден тыс құбылыстар
Венера атмосферасындағы күкірт қышқылы жаңбыры, жоғары температураның әсерінен жер бетіне жетпей буланып кетеді. Сол сияқты, вирга құбылысы Юпитер сияқты газды алып планеталарда да болады. 2008 жылдың қыркүйегінде НАСА-ның "Феникс" қондырғысы Марс бұлттарынан қар түрінде жауған вирганы анықтады.
Sulfuric acid rain in the atmosphere of Venus evaporates before reaching the ground due to the high heat near the surface. Similarly, virgae happen on gas giant planets such as Jupiter. In September 2008, NASA's Phoenix lander discovered a snow variety of virga falling from Martian clouds.