Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық химик (1837–1898)
British chemist (1837–1898)
Джон Александр Рейна Ньюлендс (26 қараша 1837 – 29 шілде 1898) – элементтердің периодтық жүйесін зерттеген британдық химик.
John Alexander Reina Newlands (26 November 1837 – 29 July 1898) was a British chemist who worked concerning the periodicity of elements.
Өмірбаян
Ньюлендс Англияның Лондон қаласында, Саутварк ауданындағы Вест-скверде шотландтық пресвитериан пасторы мен оның итальяндық әйелінің ұлы болып дүниеге келді. Ньюлендс әкесінен үйренді, кейіннен Лондонның Императорлық колледжінің құрамына кіретін Корольдік химия колледжінде білім алды. Ол әлеуметтік реформаларға қызығушылық танытты және 1860 жылы Джузеппе Гарибальдидің Италияны біріктіру жөніндегі әскери науқанында ерікті болып қызмет етті. Лондонға оралғаннан кейін Ньюлендс 1864 жылы талдаушы химик ретінде танылды. 1868 жылы ол Джеймс Дунканның лондондық қант зауытының бас химигі болды, онда өндіріс процесін жақсартуға бірнеше үлес қосты. Кейін ол зауыттан кетіп, ағасы Бенжаминмен бірге талдаушы болып қайта жұмыс істеді. Ньюлендс 1863 жылғы ақпанда «Chemical News» журналында жарияланған, атомдық массалары бойынша реттелген химиялық элементтердің периодтық кестесін жасаған алғашқы адам болды. Иоганн Вольфганг Дёберейнердің триадалар жөніндегі және Жан Батист Дюманың ұқсас элементтер отбасылары жөніндегі еңбегін жалғастыра отырып, 1865 жылы ол «Октавалар заңы» деп аталатын заңын жариялады, онда «кез келген элемент кестедегі одан кейінгі сегізінші элементке ұқсас қасиеттерді көрсетеді» делінген. Ньюлендс барлық белгілі элементтерді, сутегіден бастап торийге дейін (атомдық салмағы 232), сегіз топқа, әрқайсысы жеті элементтен тұратын етіп бөліп, оларды музыкадағы октаваларға теңеді. Ньюлендс кестесінде элементтер сол кезде белгілі болған атомдық салмақтары бойынша реттелген және олардың ретін көрсету үшін тізбекпен нөмірленген. Топтар кестеде қатар орналасқан, ал периодтар төмен қарай бағытталған – бұл қазіргі периодтық кестенің түріне кері. Кестедегі толық еместік жаңа, әлі ашылмаған элементтердің болу мүмкіндігін көрсетеді. Алайда, «Октавалар заңы» Ньюлендстің замандастарының бірінен сықақ болды, ал Химия қоғамы оның еңбегін жариялаудан бас тартты. Дмитрий Менделеев пен Лотар Майер 1882 жылы периодтық кестені «ашқандары» үшін Корольдік қоғамнан Дэви медалін алғаннан кейін, Ньюлендс өзінің бұрынғы еңбегін мойындау үшін күресті және, ақырында, 1887 жылы Дэви медалін алды. Джон Ньюлендс Миддлсекстің Лоуэр Клэптон қаласындағы үйінде операциядан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды және Батыс Норвуд зиратында жерленді. Оның бизнесін оның өлімінен кейін кіші інісі Бенжамин жалғастырды.
Newlands was born in London in England, at West Square in Southwark, the son of a Scottish Presbyterian minister and his Italian wife. Newlands was home schooled by his father, and later studied at the Royal College of Chemistry, now part of Imperial College London. He was interested in social reform and during 1860 served as a volunteer with Giuseppe Garibaldi in his military campaign to unify Italy. Returning to London, Newlands established himself as an analytical chemist in 1864. In 1868 he became chief chemist of James Duncan's London sugar refinery, where he introduced a number of improvements in processing. Later he quit the refinery and again became an analyst with his brother, Benjamin. Newlands was the first person to devise a periodic table of chemical elements arranged in order of their relative atomic masses published in Chemical News in February 1863. Continuing Johann Wolfgang Döbereiner's work with triads and Jean Baptiste Dumas' families of similar elements, he published in 1865 his "Law of Octaves", which stated that "any given element will exhibit analogous behaviour to the eighth element following it in the table." Newlands arranged all of the known elements, starting with hydrogen and ending with thorium (atomic weight 232), into eight groups of seven, which he likened to octaves of music. In Newlands' table, the elements were ordered by the atomic weights that were known at the time and were numbered sequentially to show their order. Groups were shown going across the table, with periods going down – the opposite from the modern form of the periodic table. The incompleteness of the table alluded to the possible existence of additional, undiscovered elements. However, the Law of Octaves was ridiculed by some of Newlands' contemporaries, and the Society of Chemists did not accept his work for publication. After Dmitri Mendeleev and Lothar Meyer received the Davy Medal from the Royal Society for their later 'discovery' of the periodic table in 1882, Newlands fought for recognition of his earlier work and eventually received the Davy Medal in 1887. John Newlands died due to complications of surgery at his home in Lower Clapton, Middlesex and was buried at West Norwood Cemetery. His businesses was continued after his death by his younger brother, Benjamin.