Кіріспе
Белсенді галактикалық ядроның түрі – BL Lacertae объектісі немесе BL Lac объектісі, бұл белсенді галактикалық ядроның (AGN) түрі немесе мұндай AGN-ға ие галактика. Ол прототипі BL Lacertae атымен аталады. Басқа белсенді галактикалық ядролармен салыстырғанда, BL Lac объектілерінің ағынының жылдам және үлкен амплитудалы өзгеруі және маңызды оптикалық поляризациясы бар. Осы қасиеттеріне байланысты, кластың прототипі (BL Lac) бастапқыда өзгермелі жұлдыз деп есептелген. Квазарлармен, күшті эмиссиялық сызықтары бар жарқын активті ядролармен салыстырғанда, BL Lac объектілерінің спектрлерінде бүкіл электромагниттік диапазон бойынша салыстырмалы түрде ерекшеліктері жоқ, жылулық емес сәуле шығару континуумы басым. Спектрлік сызықтардың болмауы бұл нысандардың табиғатын және қашықтығын анықтауды қиындатты. Блазарлар санатына көрерменге релятивистік жылдамдықпен бағытталған қанаты бар барлық квазарлар кіреді, бұл оларға ерекше радиоэмиссиялық спектр береді. Бұл BL Lac объектілерін және оптикалық түрде өте өзгермелі (OVV) квазарларды қамтиды. Дегенмен, практикада "Блазар" және "BL Lac объектісі" терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады. OVV квазарлары әдетте BL Lac объектілерінен гөрі жарқырақ және күшті эмиссиялық сызықтарға ие. BL Lac объектілерінің мысалдары: BL Lacertae, OJ 287, AP Librae, PKS 2155 304, PKS 0521 365, Markarian 421, 3C 371, W Comae Berenices, ON 325 және Markarian 501.
A BL Lacertae object or BL Lac object is a type of active galactic nucleus (AGN) or a galaxy with such an AGN, named after its prototype, BL Lacertae. In contrast to other types of active galactic nuclei, BL Lacs are characterized by rapid and large amplitude flux variability and significant optical polarization. Because of these properties, the prototype of the class (BL Lac) was originally thought to be a variable star. When compared to the more luminous active nuclei (quasars) with strong emission lines, BL Lac objects have spectra dominated by a relatively featureless non thermal emission continuum over the entire electromagnetic range. This lack of spectral lines historically hindered identification of the nature and distance of such objects. The blazar category encompasses all quasars oriented with the relativistic jet directed at the observer giving a unique radio emission spectrum. This includes BL Lacs as well as optically violent variable (OVV) quasars, however in general practice, "Blazar" and "BL Lac Object" are often used interchangeably. OVV quasars are generally more luminous and have stronger emission lines than BL Lac objects. Some examples of BL Lac objects are BL Lacertae itself, OJ 287, AP Librae, PKS 2155 304, PKS 0521 365, Markarian 421, 3C 371, W Comae Berenices, ON 325 and Markarian 501.
Үйші галактикалар
Бұл ерекше нысандар тобы табылғаннан кейін көп ұзамай, көздер әлсіз тұмандықпен қоршалған екені байқалды. 1970 жылдардың аяғында заманауи детекторларды (мысалы, CCD) пайдалану бақылаушыларға тұмандықтың табиғатын жақсырақ зерттеуге мүмкіндік берді. 1974 жылы Майкл Джон Диснейдің BL Lac объектісі PKS 0548 322-нің әртүрлі сүзгілердегі алғашқы суреттері, оның жарқын ядросы бар алып эллипстік галактикадан тұратынын көрсетті. 2000 жылы Хаббл ғарыш телескопымен жүргізілген 132 BL Lac объектісінің, радио, рентген және оптикалық сұрыптамалардың жеті толық жиынтығын қамтитын кең ауқымды зерттеулер, BL Lac қабылдаушы галактикаларының морфологиясын зерттеді. Алынған деректерге сәйкес, түсірілген BLL суреттерінің үштен екісінде (z < 0.5 қызыл жылжуымен) қабылдаушы галактикалар анықталды, соның ішінде дерлік барлығында z < 0.5 болды. BL Lac нысандарының жарық қуаты жеткілікті болғандықтан, z > 0.5 түсірілген суреттердің тек төрттен бірі (6/22) салыстырмалы түрде қысқа экспозиция уақытына байланысты ажыратылды. 72 ажыратылған қабылдаушы галактиканың 58-і үшін ~99% сенімділікпен едәуір артықшылықты жарқырау профилі байқалды. Бұл зерттеудің нәтижелері BL Lac нысандарындағы диск жүйелерінің саны 8%-ға дейін шектеледі, демек, BL Lac қабылдаушы галактикаларының барлығы эллипстік болуы мүмкін деген болжаммен сәйкес келеді. Бұл эллипстік галактикалар өте жарқын, орташа абсолютті K магнитудасы (rms шашырауы) шамасында. Бұл ең жарқын галактикалар шоғырымен салыстыруға болады.
Тарих
Джон Л. Шмитт 1968 жылы BL Lac-ті VRO 42.22.01 радиообъектісімен салыстырғанда оның ерекше екенін алғаш байқады. Бір жылдың ішінде басқалар радио сәулесінің өзгеретінін және жарықтың поляризацияланғанын анықтады. Питер Альберт Стриттматер 1972 жылы осы сияқты объектілер класын ұсынды және тағы төрт объектіні қосты. 1976 жылға қарай 30 нысан белгілі болды. 2017 жылы IceCube жобасы BL Lac TXS 0506+056 объектісінен келген деп саналатын өте жоғары энергиялы нейтриноны тіркеді.