Кіріспе

АҚШ әскери спутниктік жер станциясы, Австралияның Элис-Спрингс қаласы маңындағы жер станциясы

Pine Gap – АҚШ пен Австралияның бірлескен спутниктік барлау және сигналдарды бақылау базасы, сондай-ақ Австралияның жер станциясы. Ол Элис-Спрингс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. База Австралия мен АҚШ тарапынан бірлесіп басқарылады. 1988 жылдан бері ресми түрде «Пайн Гэп бірлескен қорғаныс мекемесі» (JDFPG) деп аталады, ал бұрын «Бірлескен қорғаныс ғарыш зерттеу мекемесі» деп белгілі болған. Бұл база АҚШ-тың әлемдік барлау қызметін және әскери операцияларын қолдауда маңызды рөл атқарады. Базаның қызметі Австралияда көптеген пікір қақтығыстары мен наразылықтарға себеп болды. Станцияның жұмысын АҚШ Орталық барлау агенттігі (ЦРУ), АҚШ Ұлттық қауіпсіздік агенттігі (NSA) және АҚШ Ұлттық барлау кеңсесі (NRO) бірлесіп жүзеге асырады. Бұл база NSA-ның жаһандық тыңдау/бақылау жұмысына, соның ішінде ECHELON бағдарламасына зор үлес қосады. NRO-ның Pine Gap базасы үшін құпия атауы – «Австралиялық миссиялық жер станциясы» (AMGS), ал NSA функциясы үшін ашық атауы – RAINFALL.

Негізгі

Базаның құрылымында 38 радиолокациялық дөңгелектерді қорғайтын үлкен компьютер кешені бар, онда 800-ден астам қызметкер жұмыс істейді. Бұрынғы NSA қызметкері Дэвид Розенберг өз қызметі кезінде база басшысының жоғары дәрежелі ЦРУ офицері болғанын мәлімдеді. Бұл орналасқан жер стратегиялық тұрғыдан маңызды, себебі ол АҚШ-тың тыңшылық спутниктерін Жер шарының үштен бір бөлігінен өтетін кезде – Қытай, Солтүстік Корея, Ресейдің Азия бөлігі және Таяу Шығысты – бақылайды.

Уитламның жұмыстан босатылуы

Австралияның премьер-министрі Гоф Уитлэм (1972 және 1975 жылдар аралығында) базаны жабуды қарастырған. Бұл нысанды құруға көмектескен бұрынғы ЦРУ офицері Виктор Маркетти, бұл ой "Ақ үйді ашу-шашуға салды, [және] Чилидегі төңкеріс сияқты бір нәрсе іске қосылды" деді, ЦРУ және MI6 премьер-министрден құтылу үшін бірлесіп жұмыс істеді.

Кристофер Бойстың айыптаулары

Шпионаж барысында сотталған АҚШ қорғаныс өнеркәсібінің қызметкері Кристофер Бойс Пайн-Гап базасында жиналған ақпаратқа қатысты бірнеше мәлімдеме жасады (оның ішінде ЦРУ Уитлэмді қызметтен босату ісіне қатысқан деген шағымдарды айтты). Ол АҚШ Пайн-Гаптан алынған ақпаратты Австралиямен бөлісуге келіскеніне қарамастан, АҚШ кейбір ақпаратты австралиялықтардан жасыратынын мәлімдеді. Бойс сондай-ақ Пайн-Гап Австралияға келіп-кеткен саяси мазмұндағы телефон қосылыстарын және телекс хабарламаларын бақылап отырғанын хабарлады.

Наразылықтар

1983 жылғы 11 қарашада абориген әйелдері 700 әйелді Пайн Гэп қақпасына бастап барды, онда олар Еске алу күні мен Ұлыбританиядағы Гринхэм Коммон наразылығын еске алу үшін 11 минут үнсіздік сақтады. Бұл "Амандық үшін әйелдер" ұйымының басқаруымен ұйымдастырылған екі апталық, әйелдерге арналған бейбіт лагерьдің бастауы болды. Жиын бей-зомбылықпен өтті, бірақ бірнеше әйел әскери базаға заңсыз кірді. Бір күні 111 әйел тұтқындалды және өздерін ядролық қауіпсіздікті қорғау үшін күрескен американдық ядролық қызметкер Карен Силквуд деп атады. Полицияның қатыгездік танытқаны туралы айыптаулар болды, нәтижесінде Австралияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы тергеу жүргізді. 2002 жылғы 5-7 қазанда квакерлер мен Ұлттық студенттер одағы сияқты бірнеше топ Пайн Гэп қақпаларында жиналып, базаның сол кездегі Ирак соғысында пайдаланылуына наразылық білдірді. 2005 жылғы желтоқсанда "Барлық терроризмге қарсы христиандар" тобының алты мүшесі Пайн Гэптің сыртында наразылық акциясын өткізді. Олардың төртеуі кейін нысанға заңсыз кірді және тұтқындалды. Олардың соты 2006 жылғы 3 қазанда басталды, бұл Австралияның 1952 жылғы Қорғаныс (Арнайы шаралар) заңының алғаш рет қолданылуы болды. "Пайн Гэп төртеуі" сот шешімін жою үшін шағымдануға тырысты. 2008 жылғы ақпанда төрт мүше сот шешіміне қарсы шағымданып, ақталды. 2016 жылғы 28 қыркүйекте өзін "Бейбітшілік іздеушілер" деп атаған бес адамнан тұратын топ Пайн Гэптің айналасындағы тыйым салынған аймаққа кірді, олар тұтқындалды және заңсыз кіргені үшін сотталды. 2023 жылғы 20 қазанда палестиналықтарды қолдаған наразылар Газадағы атысты тоқтатуды талап етіп, Пайн Гэпке кіру жолын жапты. 2023 жылғы қараша айының соңында наразылар нысаннан жиналған ақпарат Израиль қорғаныс күштеріне беріліп, 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысы кезінде Газадағы нысандарды анықтау үшін қолданылуы мүмкін деген алаңдауларға байланысты Пайн Гэпке апаратын басты жолды тосқан.

Танымал мәдениетте

Питер "Турбо" Титофф "Аутбак Траккерлер" сериалының 4-ші маусымының 11-ші эпизодында JDFPG-ге ауыр техниканы жеткізіп беруі көрсетіледі. Пайн-Гап австралиялық жазушы Мэтью Райлидің Джек Уэст-младший сериясының үшінші және төртінші триллерлік романдары — "Бес ең ұлы жауынгерлер" және "Төрт аңызды мемлекеттер" шығармаларында маңызды орын алады. Pine Gap 2018 жылғы Австралияның осы аттас телесериалында да көрсетілген. Сериал – саяси триллер, ол бірлескен америкалық-австралиялық барлау тобының мүшелерінің өмірін бейнелейді. Марк Фросттың "Твин Пикстің құпия тарихы" романында президент Ричард Никсон Пайн Гэптің шындығында ғарыздықтар салған жер асты нысаны екенін айтады. 1982 жылы австралиялық Midnight Oil тобы "Power and the Passion" әнін шығарды, онда Пайн Гэпке сілтеме жасалған. 2024 жылдың 6 наурызында австралиялық YouTube блогерлері Aleksa Vulović, Alex Apollonov және Jordan Shanks Vulović-тің Boy Boy арнасына видео жүктеді, онда үштік Пайн Гэпке кіруге тырысты. Үш адам қысқа мерзімге ұсталды және тексерілді. Келесі күні Сидней әуежайына келгеннен кейін, олар ұшақтан түскеннен кейін Австралия Федералдық полициясынан тағы да сұраққа тартылды. Видеода 2006 жылы Пайн Гэпке тығырықтап кіруге тырысқан "Барлық терроризмге қарсы христиандар" тобының алты мүшесінің бірі Донна Мулхернмен сұхбат берілген, сонымен қатар Уитламды қызметтен алу ісіне ЦРУ-дың қатысы туралы айыптаулар да бар.