Кіріспе

ұқсас аттас ұйымдар

Жаңа Қара пантералар партиясы (ЖҚПП) – 1989 жылы Техас штатының Даллас қаласында құрылған американдық қара нәсілшіл ұлтшыл ұйым. Атымен қарамастан, ЖҚПП – Қара пантералар партиясының ресми мұрагері емес. Алғашқы Қара пантералар партиясының мүшелері жаңа партияның заңдылығы жоқ екенін және «Жаңа Қара пантералар партиясы жоқ» деп мәлімдеді, сондай-ақ ұйым мен оның басшыларын расизм мен антисемитизмде айыптады.

ЖҚПП-ны қазіргі уақытта Кристал Мұхаммед басқарады. Бұл қадам ұйым ішінде жік тудырды. Дауыс беру өтті және Кристал Мұхаммед ұйым жетекшісі болып сайланды. Алайда, Нзингаға адал жандар «Жаңа Қара пантералар өзін-өзі қорғау партиясы» немесе «ЖҚПП ӨҚП» деп аталатын бөлінген топ құрды.

Тарих

1987 жылы Милуокиде әкімдік мүшесі Майкл МакГи егер қара нәсілділер үшін жұмыс орындары жеткіліксіз болса, қала бойынша ақ нәсілділердің барлық іс-шараларын тоқтатып тастаймын деп мәлімдеді. 1990 жылы ол қалалық әкімдікте «ішкі қаланың жағдайы» тақырыбында баспасөз мәслихатын өткізіп, «Қара пантералар» әскери ұйымының құрылғанын жариялады. Уақыт өте келе МакГи ұйымға деген ықпалын жоғалтты, ал Майклздің беделі артты. Ақырында Аарон Майклз пантералар тобының басшылығын өз қолына алды және олар «Жаңа Қара пантера партиясы» деген туды қабылдады. 1998 жылы Халид Абдул Мұхаммед ұйымды жалпыұлттық деңгейде танымал етті. Ол NBPP мүшелерінен құралған қарулы топты Джеймс Бёрдтің отбасына қарулы күзет ретінде жіберді. Бёрд Техас штатының Джаспер қаласында үш ақ нәсілшілдің қолынан қаза тапқан болатын. Оқиға NBPP мен Ку-Клукс-Клан арасында қақтығысқа ұласты. Осы кезеңде Мұхаммед пен NBPP Луи Терудың «Ерекше демалыс күндері» бағдарламасында «Қара ұлтшылдығы» деген тақырыпта көрсетілді. Халид Мұхаммед 2001 жылдың 17 ақпанында ми аневризмасынан қайтыс болды. Оның орнын Мұхаммедтің шәкірті және жеке адвокаты Малик Зулу Шабазз басты. Мұхаммед сияқты Шабазз да NBPP-ді антисемиттік және нәсілдік сегрегациялық бағытқа қарай итеруді жалғастырды. NBPP капитализмді әлемдегі басты проблема деп, ал революцияны оның шешімі деп санайды. Алайда, жаңа партия алғашқы партия сияқты марксизм мен маоизмнен емес, Маулана Каренганың Кавайда теориясынан ықпал алады. Бұл теория қара халықтың біртүтастығын, ұжымдық әрекеттерді және кооперативтік экономиканы қамтиды. NBPP қара және қоңыр терілі адамдардың қысымшылығына қарсы күреседі және оның мүшелері әлемдегі қара қауымдастықтарының алдында тұрған мәселелерді жақсы біледі. Сондай-ақ, ұйымның барлық мүшелері Ислам Ұлтының мүшелері емес екенін, бірақ ұйым ішінде рухани құндылықтарға ортақ екенін атап өтеді. Уақыт өте келе, радикализмнің әртүрлі деңгейлерін ұстанатын көптеген ұйымдар, әсіресе АҚШ-тағы қара нәсілділер үшін «өзін-өзі анықтау құқығын» талап етті. NBPP-тің сыншылары ұйымның саясаты қара ұлтшылдығының бастапқы мақсатынан қауіпті түрде алшақтағанын айтады. Атап айтқанда, олардың ақ нәсілге деген жек көрушілігі және антисемитизмі айқын. Бұл ұйым 11 қыркүйектегі терактілерді еврейлерге талады. Оңтүстік кедейлік заң орталығы NBPP-ні қара нәсілді сепаратистік жек көруші ұйым деп санайды.

Қатысушылар саны

2009 жылға қарай NBPP 45 тарауда ұйымдасқан бірнеше мың мүшесі бар екенін мәлімдеді, бірақ Антидеформациялық лиганың тәуелсіз бағалаулары бойынша, бұл топтың мүшелері әлдеқайда аз, алайда жергілікті маңызы бар нақты мәселелерге баса назар аудара отырып, өз шараларына көптеген мүше емес адамдарды тартуға қабілетті.

Француздық қанаты

2010 жылдың сәуірінде Малик Зулу Шабаз француздық қара басшысы Кеми Себаны Франциядағы қозғалыстың өкілі етіп тағайындады. Бірақ Себа 2011 жылы бұл лауазымнан бас тартты.

2013 жылғы шика

2013 жылдың қазан айында Малик Зулу Шабаз ұйым басшысы қызметінен кететінін жариялады. Ол Хашим Нзинганы өзінің басты ізбасары етіп тағайындауға тырысты. Бірақ бұл әрекет топтың бір бөлігін жинала келуге итермеледі, онда олар Кристал Мұхаммедті жаңа төраға етіп сайлады. Осы оқиғалар ұйымның екі қарсыласатын фракцияға бөлінуіне әкеп соқты. Мұхаммедтің фракциясы "Жаңа Қара Пантер партиясы" атауын сақтап қалды, ал Нзинга фракциясы өздерін "Жаңа Қара Пантер партиясы – Өзін-өзі қорғау үшін" немесе "NBPP SD" деп атады. Екі топтың арасында қарым-қатынас шиеленісіп тұр, олардың әрқайсысы "Жаңа пантерлер" деген атаудың танымалдылығын бағындыруға тырысады.

Даулар

Жаңа Қара пантер партиясы Конгрессмен Синтия МакКиннидің штаб-пәтерінің жанындағы қақтығысқа қатысты, ол демократиялық партияның алғашқы сайлауында қарсыласы Хэнк Джонсоннан жеңілгеннен кейін. NBPP штаб бастығы Хашим Нзинга МакКиннидің күзетшісі ретінде қызмет етіп, журналистерге физикалық шабуыл жасады, оларды еврейлер деп атады және олардың назарын МакКинниге емес, Хэнк Джонсонға аударуын талап етті, себебі Джонсон, оның сөзіне сүйенсек, "құмалақ" болған. Кейіннен Fox News Channel бағдарламасы Hannity & Colmes бағдарламасында Нзинга бұл әрекеттерін қорғады. Ол сұхбаттасушыларды африкалық американдықтарды және Жаңа Қара пантерлерді жамандауға бағытталған "ционистік" медиа кешеннің бір бөлігі деп айыптады. 2006 жылы Жаңа Қара пантер партиясы 2006 жылғы Дьюк университетінің лакросс командасының жанжалына араласып, Дьюк университетінің жанында шерулер ұйымдастырды және сол кездегі аудандық прокурор Майк Нифонг ұйымдастырған қазылар алқасының айыпталушы лакросс ойыншыларын кінәлі деп тануын талап ету үшін көптеген БАҚ-та пайда болды. 2007 жылдың 12 сәуірінде Нифонгтың қозғалған ісі құлап, Дьюк лакросс ойыншылары ақталғаннан кейін Малик Зулу Шабазз The O'Reilly Factor бағдарламасында сұхбат берді. Ол Дьюк университетінің лакросс командасының зорлау дауына дейін жасаған әрекеттері үшін кешірім сұраудан бас тартты, жас айыптаушыға бірдеңе болды ма, болмады ма, білмейтінін айтты. Ол Дьюктің бай ақ отбасылары тергеуге саяси қысым көрсетіп, айыптауды түсіруге мәжбүр еткеніне сендірді. Мейман қонақ Мишель Малкиннің сұрағына ол оны саяси жезөкше және еркек, шовинистік, расистік Билл О'Райлидің өкілі деп атады. Малкин: "Бұл екіге бөлінген экранда тек бір ғана жезөкше бар және ол сізсіз, мырза Шабаз" деді. Шабаз: "Әйелдерге ешқандай құрметі жоқ Билл О'Райлиді қорғағаныңыз үшін өзіңізден ұялуыңыз керек" деп жауап берді. NBPP-ны экстремистік деп айыптағандар Гарлемдегі Мұхаммедтің Миллион жас шеруін мысалға келтірді, ол Миллион адам шеруінің жастарға арналған нұсқасы болды, онда полицияның қатыгездігіне қарсы наразылық акцияларында ақ Оңтүстік Африкалықтарды жоюға шақырған спикерлер болды. Шеру Нью-Йорк полициясымен қақтығысқа ұласты, Мұхаммед көрермендерді қару-жарақтарын тәркілеуге тырысқан офицерлерге шабуыл жасауға шақырды. Полицияға орындықтар мен бөтелкелер лақтырылды, бірақ қақтығыста небары бірнеше адам ғана жарақат алды. Миллион жас шеруі кейіннен жыл сайынғы іс-шара деп жарияланды. Самир Шабаз, бұрынғы Ислам Ұлтының мүшесі және Жаңа Қара пантер партиясының Филадельфия бөлімшесінің басшысы, ұрыс-керіспен өтетін нәсілшіл мінез-құлқымен ұзақ уақыттан бері таныс. Ол нәсілдік бөлінуді жақтады және Филадельфия көшелерінде және БАҚ-та полицияға қарсы хабарларды тарату арқылы өрттөс нәсілдік мәлімдемелер жасады. Ол ашық түрде: "Мен ақ адамдарды жек көремін. Барлығын да". Ол ақ нәрестелерді өлтіруді де ұсынды. Шабаз 2013 жылдың маусымында лицензиясыз қару ұстағаны үшін тұтқындалды. Партия оның тұтқындалуын "Жаңа Қара пантер партиясына қарсы шабуылдардың" бір бөлігі деп мәлімдеді.

Филадельфияда сайлаушыларды қорқытуға қатысты

2008 жылғы президент сайлауы кезінде сайлау бақылаушылары Филадельфиядағы сайлау учаскесінің сыртында екі «Жаңа Қара пантера» ұйымының мүшесінің нәсілдік ұрандарды айқайлап жатқанын анықтады. Олардың бірі аккредиттелген сайлау бақылаушысы болса, екіншісі – полиция стиліндегі таяқша алып келген «Жаңа Қара пантера» мүшесі еді. Пенсильвания университетінің студенті Стивен Роберт Морс, Джон Маккейннің президенттік науқаны атынан жергілікті Республикалық партия тарапынан оқиғаны түсіру үшін жалданып алынған. Оның түсірген видеосы ел бойынша бірнеше жаңалықтар арнасында көрсетілді. Республикалық сайлау бақылаушысы Крис Хилл сайлаушылардың қорқыту туралы шағымданып жатқанын мәлімдеді, ал округтік прокурордың кеңсесі ешқандай сайлаушының оларға жүгінгенін хабарламады. Таяқшасы бар «Жаңа Қара пантера» мүшесі полициямен алып кетілді. 2009 жылдың 7 қаңтарында АҚШ Әділет министрлігі (DOJ) Филадельфиядағы сайлау учаскесінде болған оқиғаға байланысты 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңның бұзылуына қатысты «Жаңа Қара пантера» партиясы мен оның үш мүшесіне қарсы азаматтық іс қозғады. Іс бойынша King Samir Shabazz және Jerry Jackson мүшелері өзін-өзі қорғау үшін «Жаңа Қара пантера» партиясының формасын киіп, сайлау учаскесінің сыртында болды және Shabazz полиция стиліндегі таяқшаны бірнеше рет көрсеткені айтылды. Сотта дауыс беру құқығын бұзудың алдын алуға бағытталған бұйрық талап етілді. Сотталушылар сотқа келмегендіктен, сот шешімі шығарылмады. 2009 жылдың 29 мамырында Әділет министрлігі таяқшаны алып жүрген мүшеге қатысты тыйым салу туралы өтініш білдіріп, қабылдады, бірақ бұл іс бойынша жұмыс істеген прокурорлардың кеңесіне қарамастан, министрліктің жоғары лауазымды қызметкерлері қалған мүшелерге қатысты істі тоқтатуға бұйрық берді. 2010 жылдың 6 шілдесінде Әділет министрлігінің бұрынғы адвокаты Дж. Кристиан Адамс Азаматтық құқық жөніндегі комиссия алдында куәлік беріп, «біз бұзушылыққа көмектесіп, заңға бағынушы азаматтарды тастап кеттік» деп мәлімдеді, осының салдарынан іс тоқтатылған. Азаматтық құқық бөлімінің Дауыс беру бөлімінің бұрынғы басшысы Кристофер Коутс 2010 жылдың 24 қыркүйегінде: «Бүгін мен Әділет министрлігінің «Жаңа Қара пантера» партиясы ісі бойынша соңғы шешімі және Азаматтық құқық бөлімі мен Дауыс беру бөлімінің кейбір федералдық дауыс беру заңдарын тең қолдануға деген қарсылығы туралы куәлік беру үшін келдім» деді. (7-бет, 22-25-беттер; 8-бет, 1-2-беттер) Комиссияның республикалық тағайындалған төрағасының орынбасары Абигейл Тернстром, «Пантералардың 2008 жылдың қараша айындағы әрекеттері үшін Дауыс беру құқығы туралы заңтың 11(b) бабы бойынша қудалануға түсуі керек пе еді» деген мәселені көтеріп, бірақ сайлаушыларды қорқытуды дәлелдеу үшін қажетті құқықтық стандарттар өте жоғары екенін айтты. Сондай-ақ, «оқиға Филадельфиядағы қара нәсілділер көп тұратын бір ғана сайлау учаскесінде екі пантераның қатысуымен болды. Бірнеше айлық тыңдаулар, куәліктер мен тергеулерден кейін ешкім сайлаушылардың дауыс беруден қорқып қалғанын көрсететін нақты дәлел ұсынған жоқ». 2010 жылдың 23 сәуірінде «Жаңа Қара пантера» партиясының баспасөз хабарламасына сәйкес, таяқша оқиғасына қатысқан Филадельфия мүшесі 2010 жылдың қаңтарына дейін қызметтен шеттетілді. «Жаңа Қара пантера партиясы сайлаушыларды қорқытуты қолдамайтынын қазір де, бұрын да мәлімдеді. Ұйымның және төрағаның барлығына қатысты айыптар алынып тасталды. Бір адамның әрекетін бүкіл ұйымға жатқызуға болмайды, сияқты Католик шіркеуінің әрбір мүшесінің әрекеті Ватиканға таңылмайды».

Джордж Циммерманды тұтқындағаны үшін сыйақы

2012 жылы тағы бір дау туындады, NBPP Траевон Мартинды өлтірген Джордж Циммерманды жеке тұлға ретінде ұстаған азаматқа 10 000 доллар сыйақы жариялады. Бұл топ сондай-ақ "көз үшін көзге" принципін қолдайтынын мәлімдеді. Бұл сыйақы ұсынысын Мартин отбасы және басқалар, оның ішінде пастор Джесси Джексон сынға алды және жоққа шығарды. NBPP ұйымдастырушысы Михаил Мохаммед АҚШ Конституциясының азаматтық ұстауға құқық беретінін айтты.

Канадаға кіруге тыйым салынған

2007 жылдың мамыр айында төраға Шабазз Black Youth Taking Action (BYTA) ұйымы тарапынан Торонтодағы Queen's Park саябағындағы митингіге шақырылды және Канаданың Онтарио штатындағы Райерсон университетінің студенттеріне лекция оқуға баруы тиіс болды. Райерсон студенттік одағы (RSU) бұл шараны қолдады, себебі ол афро-канадтықтар мен афро-америкалықтардың тарихи еңбегін мойындау үшін мектеп бағдарламаларын жаңартуды және Онтарио штатының Брамптон қаласындағы үлкен түрме жобасын тоқтатуды талап етті. Кейіннен RSU өкілі «Шабазз спикер екенін білмей тұрып, қолдау көрсетілгенін» мәлімдеді. Онтарио премьер-министрі Далтон МакГинти Шабаззға қатысты алаңдаушылық білдірді. Шабазз Нью-Йорк штатының Буффало қаласына ұшып келді және көлікпен шекараны өтуге тырысты, бірақ шекара қызметкерлері оны тоқтатты және тағы да Канадаға кіруіне кедергі келтірді. Университет әкімшілігі RSU-ға шараны күштеп бұзу туралы қауіпті электрондық хаттар түскенін хабарлады. RSU қауіпсіздік мақсатында Шабазздың лекциясын жойды. RSU-ның білім вице-президенті Хизер Кере: «Біз оның пікірлеріне қатысты сын бар екенін жақсы түсінеміз» және «біз жеке спикерді емес, науқанның мақсаттарын қолдадық» деді. Кере былай қосты: «Ол науқанның негізгі мәселесінен назарды аударды. Біз әлі де бұл науқанға берік сенеміз». Шабазз кейін «Канада Малик ескертуінде» және «B'nai Brith осы жолы жеңіске жетті, мен Канададағы еврей лоббисінің күшін толық көріп тұрмын. Канада еркін ел деп ойладым. Бұл Канададағы қара нәсілді адамдардың қысымға ұшырағанын көрсетеді деп ойлаймын» деді. Техас штатының Хьюстон қаласындағы NBPP жетекшісі Куанэлл X Джонсонның бірнеше жыл бұрын шамамен алты айға созылған осы қалалық бөлімнің мүшесі болғанын айтты. Ол сондай-ақ Джонсонға қауіпті риторика қолданғаны және ұйымның «басшылық тізбегін» бұзғаны үшін ұйымнан кетуі сұралыпты, сондай-ақ Джонсон NBPP тактикасына күмән келтіріп, неліктен олар көбірек қару-жарақ пен оқ-дәрі сатып алмағанын сұрапты. NBPP жазбаша мәлімдемесінде Джонсон ұйымның мүшесі емес екенін және «әлеуметтік желідегі жай ғана «ұнату» мүшелікті, байланысты немесе қолдауды білдірмейді. Бұл жай ғана парақшадағы «ұнату» ғана». Black Panther Party-нің негізін қалаушылардың бірі Боби Сил де New Black Panther Party-ге қарсы сөйледі. 2010 жылғы сұхбатында ол топтың сөздерін ксенофобиялық деп атады және олардың басшыларының пікірлерін «абсурдты, нәсілшілдік және категориялық» деп сипаттады. «Біз ешқашан, ешқашан расистік ойлауға төмендеп, адамның терісінің түсі немесе ұлты үшін оны жек көруге көшпейміз. Біз олай істемейміз. Бұл мақсат емес. Мақсат – адамзатты азат ету. Мақсат – гуманизмнің кең ауқымды қоғамдық ынтымақтастығы. Мақсат – институционалдық нәсілшілдікті жою». Бұл оқиға Black Panthers-тің алғашқы мүшесі Элберт «Биг Мэн» Говардты топты «реакционерлер» және «бандиттер» деп айыптауға себеп болды.