Кіріспе
Сұйықтыққа батырылғанда жұмыс істеуге арналған сорғы. Су астына батылатын сорғы (немесе электрлік су астына батылатын сорғы (ESP)) – сорғы корпусына герметикалық түрде жабысқан қозғалтқышы бар құрылғы. Тұтас жиынтық сорғыланатын сұйықтыққа толығымен батырылады. Осы сорғының басты артықшылығы – ол сорғының кавитациясын болдырмайды, бұл сорғы мен сұйықтық беті арасындағы үлкен биіктік айырмашылығымен байланысты. Су астына батылатын сорғылар сұйықтықты жер бетіне итеріп шығарады, ал реактивтік сорғылар вакуум жасап, атмосфералық қысымға тәуелді болады. Су астына батылатын сорғылар электр қозғалтқышының орнына гидравликалық қозғалтқышты іске қосу үшін жер астына қысыммен сұйықтық жібереді және ауыр май өңдеуде қыздырылған су қозғалтқыш сұйықтығы ретінде қолданылады.
A submersible pump (or electric submersible pump (ESP) is a device which has a hermetically sealed motor close coupled to the pump body. The whole assembly is submerged in the fluid to be pumped. The main advantage of this type of pump is that it prevents pump cavitation, a problem associated with a high elevation difference between the pump and the fluid surface. Submersible pumps push fluid to the surface, rather than jet pumps, which create a vacuum and rely upon atmospheric pressure. Submersibles use pressurized fluid from the surface to drive a hydraulic motor downhole, rather than an electric motor, and are used in heavy oil applications with heated water as the motive fluid.
Тарих
1928 жылы армян мұнай жеткізу жүйесінің инженеры және өнертапқышы Армаис Арутунов мұнай кенішінде алғашқы суасты мұнай сорғысын сәтті орнатты. 1929 жылы Pleuger Pumps (қазіргі Pleuger Industries) суасты турбиналық сорғының дизайнын жасады, ол қазіргі заманғы көп сатылы суасты сорғысының алдағысы болды.
Жұмыс принципі
Электрлік суға батырылатын сорғылар – тік күйде жұмыс істейтін көп сатылы центробегтік сорғылар. Импеллермен жылдамдатылған сұйықтықтар диффузорда кинетикалық энергиясын жоғалтады, онда кинетикалық энергия қысым энергиясына айналады. Бұл радиалды және аралас ағынды сорғылардың негізгі жұмыс механизмі. HSP-де қозғалтқыш электрлік емес, гидравликалық қозғалтқыш болып табылады және жабық циклда (жүргізу сұйықтығын өндірілген сұйықтықтан бөлек ұстау) немесе ашық циклда (жүргізу сұйықтығын өндірілген сұйықтықпен араластыру, ал ажырату жер үстінде жүзеге асырылады) жұмыс істей алады. Сорғы білігі газ ажыратқышына немесе қорғағышқа сорғының төменгі бөлігіндегі механикалық байланыс арқылы қосылады. Сұйықтықтар сорғыға сіңіру экраны арқылы кіреді және сорғы сатыларымен көтеріледі. Басқа бөліктеріне білік бойымен орналасқан радиалды подшипниктер (втулкалар) кіреді, олар сорғы білігіне радиалды қолдау көрсетеді. Қосымша итермелеу подшипнигі сорғыда туындайтын осьтік күштердің бір бөлігін қабылдайды, бірақ осы күштердің көп бөлігі қорғағыштың итермелеу подшипнигімен жұтылады. Сонымен қатар, бұрандалы типтегі суға батырылатын сорғылар да бар, оларда жұмыс элементі ретінде болат бұранда қолданылады. Бұранда сорғыға құмдылығы жоғары және басқа да механикалық қоспалары бар суда жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
enter the pump through an intake screen and are lifted by the pump stages. Other parts include the radial bearings (bushings) distributed along the length of the shaft, providing radial support to the pump shaft. An optional thrust bearing takes up part of the axial forces arising in the pump, but most of those forces are absorbed by the protector's thrust bearing. There are also screw type submersible pumps, there is a steel screw which is used as a working element in them. The screw allows the pump to work in water with a high sand content and other mechanical impurities.
Қолданбалар
Су астына түсірілетін сорғылар көптеген қолданыстарда қолданылады. Бір сатылы сорғылар дренажға, кәріз суларын қағуға, жалпы өнеркәсіптік және шламды сорғылауға пайдаланылады. Олар көл сүзгілерінде де жиі қолданылады. Көп сатылы су асты сорғылары көбінесе ұңғымаға түсіріледі және әдетте тұрғын үйлерде, коммерциялық, мемлекеттік және өнеркәсіптік суды алуда (абстракциялауда), су ұңғымаларында және мұнай ұңғымаларында қолданылады. Су асты сорғыларының басқа да қолданыстары: сарқырамаларды тазарту станциялары, теңіз суын өңдеу, өрт сөндіру (өйткені олардың кабелі отқа төзімді), су және терең ұңғымаларды бұрғылау, теңіздегі бұрғылау платформалары, жасанды лифттер, кен орындарын сусыздандыру және суару жүйелері. Жануға қабілетті сұйықтықтарды немесе жануға қабілетті сұйықтықтармен ластанған суды қолдануға арналған, электр қаупі бар жерлердегі сорғылар сұйықтықты немесе буды тұтандырмайтын етіп жасалуы керек.