Кіріспе
Дэвид Джон Лодж (ағылш. David John Lodge, CBE; 28 қаңтар 1935 жылы туған) – ағылшын жазушысы және сыншысы. 1987 жылға дейін Бирмингем университетінде әдебиет профессоры болды, оның романдарының кейбіреуі академиялық өмірді сатиралық тұрғыдан бейнелейді, әсіресе "Кампус трилогиясы" – "Ауыспалы орындар: Екі кампустың әңгімесі" (1975), "Кішкентай әлем: Академиялық романс" (1984) және "Жақсы жұмыс" (1988). Соңғы екеуі Букер сыйлығының тізіміне енді. Оның туындыларында Рим католиктігі тақырыбы да жиі кездеседі, бұл тақырып алғаш рет 1960 жылы жарық көрген "The Picturegoers" романынан бастау алады. Лодж теледидар сценарийлері мен үш сахналық пьесаның авторы. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін де әдеби сынды жариялауын жалғастырды. Оның 1972 жылы жарық көрген "20 ғасыр әдеби сын" жинағында Т.С. Элиот сияқты 20 ғасырдың жазушылары туралы зерттеулер бар. 1992 жылы ол "Раман өнері" атты әдеби техникаға арналған очерктер жинағын шығарды, онда Генри Джеймстің "Көзқарас нүктесі", Виргиния Вульфтың "Сана ағыны" және Джеймс Джойстың "Ішкі монолог" сияқты көрнекті авторлардың мысалдары келтірілген, ал кіріспесінен бастап қорытындысына дейін жазылған.
David John Lodge CBE (born 28 January 1935) is an English author and critic. A literature professor at the University of Birmingham until 1987, some of his novels satirise academic life, notably the "Campus Trilogy" – Changing Places: A Tale of Two Campuses (1975), Small World: An Academic Romance (1984) and Nice Work (1988). The second two were shortlisted for the Booker Prize. Another theme is Roman Catholicism, beginning from his first published novel The Picturegoers (1960). Lodge has also written television screenplays and three stage plays. After retiring, he continued to publish literary criticism. His edition of Twentieth Century Literary Criticism (1972) includes essays on 20th century writers such as T. S. Eliot. In 1992, he published The Art of Fiction, a collection of essays on literary techniques with illustrative examples from great authors, such as Point of View (Henry James), The Stream of Consciousness (Virginia Woolf) and Interior Monologue (James Joyce), beginning with Beginning and ending with Ending.
Өмірбаян
Дэвид Лодж Лондонның оңтүстік-шығысындағы Броклиде дүниеге келген. Оның отбасылық үйі 1959 жылға дейін 81 Миллмарк Гроув болды, Брокли Кросс пен Барридейлдің арасындағы 1930 жылдардағы террасалық үйлерден тұратын тұрғын үй көшесі. Оның әкесі, скрипкашы, Лондонның оңтүстігіндегі кинотеатрларда үнсіз фильмдерге сүйемелдеу оркестрінде ойнады. Лодждің алғашқы жарық көрген романы "The Picturegoers" (1960) "Бриклидегі" (Броклиге негізделген) және балалық шағындағы үйіне байланысты ерте тәжірибелерге негізделген, ол кейін "Терапия" (1995), "Соңғы үкім" (2008) және "Туғанға жақсы уақыт: естеліктер" (2015) романдарында да тағы да келіп суреттеледі. Екінші дүниежүзілік соғыс Лодж бен оның анасын Суррей мен Корнуоллға эвакуациялауға мәжбүр етті. Ол Блэкхиттегі католиктік Сент-Джозеф академиясына оқуға түсті.
Университет оқулары
1952 жылы Лодж Лондон университетінің колледжіне қабылданды және 1955 жылы бірінші сыныпты гуманитарлық ғылымдар бакалавры (Bachelor of Arts) дәрежесін алды.
Отбасы және ерте мансап
1959 жылы Лодж мен Джейкоб 24 жасында үйленді. Кейін Лодж: «Қазір ойлап қарасам, бұл керемет сияқты. Менде перспектива да, жұмыс та, көп ақша да болған жоқ, бірақ мені ол мазаламады. Біз балалы болуды жоспарламаған едік, бірақ олар келгенде жағдайға бейімделдік» деді. 1960 және 1963 жылдары олардың ұлы мен қызы дүниеге келді, ал 1966 жылы Даун синдромымен туған екінші ұлдары Кристофер дүниеге келді. 1963 жылы Лодж Брэдберимен және тағы бір студент, Джеймс Дакеттпен бірлесіп Бірмингем репертуарлық театры үшін «Төрт қабырғаның арасында» атты сатирикалық қойылым жасады, ол 1963 жылдың күзінде қойылды. Қойылымға Джули Кристи де қатысты. Сценада радио қосылғандағы бір көрініс кезінде Лодж пен көрермендер Джон Ф. Кеннединің қазасы туралы хабарды естіді: «Кейбір көрермендер сөздерді ұстап алып, оны дәмсіз әзіл деп қабылдап, мазасыз күлді. Түскі үзілісте барлығы қорқынышты шындықты білді, ал қойылымның екінші бөлігі өте әсерсіз болды». 1964 жылдың тамызында Лодж отбасымен Харкнесс Комонвелті стипендиясы бойынша АҚШ-қа барды. Бұл Лодждың АҚШ-та он екі айдың кем дегенде үш айын, донор ұсынған көлікпен саяхаттауын талап етті. Отбасы алғаш Род-Айленд штатының Провиденс қаласында тұрды, онда Дэвид Лодж Браун университетінде американ әдебиеті курсын оқыды. Осы кезеңде оқытушылық міндеттерінен босатылған Лодж үшінші романын, «Британ мұражайы құлап жатыр» атты кітабын аяқтауға мүмкіндік алды. 1965 жылдың наурыз айында отбасы ел бойынша саяхат жасап, ақырында Сан-Францискоға көшіп келді.
Тарату және қабылдау
Лоджтың еңбегі алғаш рет 1975 жылы Ұлыбританияда, «Орындарды ауыстыру» үшін Хоторден сыйлығын жеңіп алғанда кеңінен танылды. 1980 жылы «How Far Can You Go?» кітабы үшін Whitbread Book of the Year сыйлығын жеңіп алды, ал 1988 жылы «Жұмыс жақсы» үшін «Жылдың жексенбілік экспресс кітабы» атағын иеленді. Осы кезеңде оның екі ерте романы қайта басылып шықты («Ginger You're Barmy», 1962/1982 және «The British Museum is Falling Down», 1965/1981). Оның романдары 1960 жылдары Pan және Panther Books баспаларында, 1980 жылдан бастап Penguin Books, ал 2011 жылдан бастап Vintage Publishing (Random House Group) баспасында жарық көрді. Vintage оның көптеген бұрынғы еңбектерін қайта басып шығарды. Лодж «Шағын әлем» және «Жұмыс жақсы» романдары үшін екі рет Букер сыйлығына үміткер болды, ал 1989 жылы Букер сыйлығының төрешілер алқасын басқарды. Оның 1970 жылғы «Қауіпсіздіктен тыс» романы 2010 жылы «Жоғалған Букер» сыйлығының ұзақ тізіміне енді. Энтони Берджес Лоджды «өзінің буынының ең жақсы романистерінің бірі» деп атады. Пьеса 1990 жылдың 13 мамырында Бирмингем репертуарлық театрында қойылып, үш апта бойы сахнада тұрды. 1991 жылдың наурыз айында Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Американдық репертуарлық театрда американдық қойылым өтті. Кейін Лодж пьесаны теледидарға бейімдеді. Ол 1996 жылдың 18 ақпанында Channel 4 арнасында көрсетіліп, 1,2 миллион көрерменнің назарына ілікті. «Шындықтар үйі» 1998 жылы Бирмингемдегі репертуарлық театрда қойылды. Оқиғаның негізгі бағыты – сарказмға толы бейнелерімен танымал журналист Фанни Таррантпен сұхбаттасқан, жартылай зейнеткерлікке шыққан жазушы Адриан Ладлоу. Кейін Лодж оны сол атпен новелла ретінде қайта жазды. Лодж өзінің «Ойлар» романын екі кейіпкерлік пьеса – «Күпір ойлар» деп атап, 2011 жылдың 12 мамырында Болтон қаласындағы Октагон театрында сахнаға қойды. «The Stage» журналы оны «өте әдемі, өткір, зиялы пьеса, ең тартымды екі кісілік қойылымдардың бірі» деп сипаттады. «The Guardian» журналы «Лоджтың романы ақыл-ойының мәні туралы зиялы және эротикалық диалогқа айналады» деген пікір білдірді, бірақ «Лодж мидың кейбір тартыстары романда жақсырақ орын алады деген сезімді толығымен жоя алмайды» деп қосты. «Күпір ойлар» Манчестер театр сыйлығында «Ең жақсы жаңа пьеса» номинациясын жеңіп алды, бұл «көргендердің барлығын таң қалдырған, батыл және амбициялық қойылым» деп бағаланды.