Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан ақыны (1895–1971)
Indian poet (1895–1971)
Гуррам Жашува (Телугу: గుర్రం జాషువా; 28 қыркүйек 1895 – 24 шілде 1971) – телугу ақыны. Ол телугу әдебиетінің көрнекті тұлғасы. Өзінің терең білімімен және қастық дискриминацияға қарсы күресі арқылы Жашува өлеңдерін жалпыадамзаттық көзқараспен жазды. Ол мәңгілік поэзиясы мен әдебиеті үшін "Мыңжылдықтың ақыны" деп аталды.
Gurram Jashuva (Telugu: గుర్రం జాషువా; September 28, 1895 – July 24, 1971) was a Telugu poet. He is legendary figure in the Telugu literary world. With his immense wisdom and through the struggle he faced due to the caste based discrimination, Jashuva wrote his poetry with a universal approach. He was called the "Poet of the Millennium" for his timeless pieces of poetry and literature.
Ерте өмір
Жашува Вирайя мен Лингамманың баласы болып, Винукондада, Гунтур, Андхра-Прадеш, Үндістанда тері өңдеушілер қауымында дүниеге келген. Оның әкесі ядав кастасына, ал анасы мадига кастасына жататын. Ата-анасының кедейлігі мен түрлі касталық некелері салдарынан, оның балалық шағы қиын болды, себебі сол қоғамда кейбір касталар "қолы тигілмес" деп есептелген. Жашува мен оның інісі ата-аналары тәрбиесінде христиан дінінде өсті. Жоғары білім алу талаптарын орындау үшін, Жашува өмірінің соңында телугу және санскрит тілдеріндегі білімімен "Убая Бхаша Правеена" дипломын алды. Андхра-Прадеш далит қауымдары Жашуваны алғашқы заманауи телугу далит ақыны деп санайды және оның телугу және үнді әдебиеті тарихынан шығарылуына қарсы белсенді түрде наразылық білдіреді. 1995 жылы Андхра-Прадеш далит қауымдары Жашуваның туғанына 100 жыл толуына арналған түрлі мерекелік шараларды ұйымдастыра бастады және соңғы кезде оның әдеби еңбектерінің естелігін қайта жандандыруға күш салып жатыр.
Jashuva was born to Virayya and Lingamma in Vinukonda, Guntur, Andhra Pradesh, India to a community of leather workers. His father belonged to the Yadav caste and his mother belonged to the Madiga caste. Due to poverty and the intercaste marriage of his parents, his childhood was difficult in a society in which some castes were considered "untouchable." Jashuva and his brother were raised by his parents as Christians. In order to fulfill the requirements of higher education, Jashuva obtained the diploma Ubhaya Bhasha Praveena as a scholar of Telugu and Sanskrit languages later in his life. Dalit communities in Andhra Pradesh consider Jashuva to be the first modern Telugu Dalit poet, and actively protest his erasure from Telugu and Indian literary history. In 1995, Dalit communities in Andhra Pradesh began to organize various centennial celebrations for Jashuva's birth, and have recently begun efforts to revive the remembrance of his literary contributions.
Әдеби шығармалары
Габбилам (1941) – Джашубаның ең белгілі туындысы, ол Калидасаның «Мегадута» («Бұлт хабаршысы») шығармасына ұқсас жазылған. Бір шумағында Джашува былай деп жазады: «Ол осы дос жарғаққа, қайғыдан жаны күйген күйі өмір тарихын айта бастады. Осы ақылсыз, мақтаншыл әлемде, қарапайым құстар мен жәндіктерден басқа, кедейлердің жақын немесе көршілері бар ма, әлде жылы жастарын түсіндіретін асыл құстары бар ма?» Өлеңдегі кейіпкер өзінің жағдайының ирониясы туралы ойланады: ғибадатханаға жарғақ кіруге рұқсат алады, ал адамға рұқсат жоқ. Ол жарғаққа дін қызметкері болмағанда, хабарын Шиваға сақтықпен жеткізуін өтінеді. Жарғақ Кашидегі Шиваға барғанда, Джашува патриотизм сезімін қолданады, бұл оның туындыларындағы маңызды тақырыптардың бірі. Ол жарғақтың көзқарасынан Үндістанның әртүрлі тарихи жерлерін көрнекті бейнелейді.
Gabbilam (1941) is Jashuva's best known work, fashioned after Kālidāsa's Meghadūta (The Cloud Messenger), in which an exiled lover attempts to communicate his affections to his beloved wife. In one stanza, Jashuva writes, "To this friendly bat he began telling his life story with a heart scorched by sorrow. In this senseless and arrogant world, other than lowly birds and insects, do the poor have any intimates or neighbors, any noble swans to explain his warm tears?" The man in the poem muses at the irony of his situation, wherein a bat is allowed inside a temple, yet not a human being, requesting that the bat convey his message to Siva with caution, when the priest is not around. As the bat travelled to Lord Siva in Kasi, Jashuva utilized the feeling of patriotism, another theme significant to his work, through vivid descriptions of various historical locations throughout India from the perspective of the bat.
Марапаттар
Жашуваға 1964 жылы "Кристу Чаритра" атты еңбегі үшін Сахитья Академиясы сыйлығы табысталды. Жашува 1964 жылы Андхра Прадеш заң шығарушы кеңесіне мүше болып тағайындалды. 1970 жылы Андхра университеті Жашуваға "Кала Прапурна" құрметті докторлық дәрежесін берді. 1970 жылы Үндістан үкіметі Жашуваға "Падма Бушан" сыйлығын берді.
Jashuva was presented the Sahitya Akademi Award for his work titled Kreesthu Charitra in 1964. Jashuva was appointed to the Andhra Pradesh Legislative Council as a member in 1964. Jashuva was awarded the honorary doctorate degree of Kala Prapoorna by Andhra University in 1970. Jashuva was awarded the Padma Bhushan by the Government of India in 1970.
Санаулы зерттеулер
Ендлури Судакар Гуррам Жашуаның әдебиетін зерттеп, оның көзқарасы және әсері туралы кітап жариялады.
Endluri Sudhakar researched Gurram Jashuva's literature and published a book on his outlook and impact.
Оның есіне тағайындалған сыйлықтар
"Жашуа" әдебиет сыйлығы "Жашуа" қорымен құрылды, оның мақсаты – түрлі үнділік түбірінен шыққан ақындарды марапаттау арқылы үнді әдебиетін байытуға қосқан үлесі үшін жыл сайынғы жүлде беру. Қорының негізін қалаушы және хатшысы – Хемалатта Лаванам, ол Жашуаның қызы. 2002 жылы Ассам ақыны Нилмани Фукан бұл сыйлықтың иегері атанды. Телугу академиясының "Падма Бхушан" доктор Гуррам Жашува атындағы ғылыми-зерттеу орталығы Телугу әдебиетіне қосқан үлесі үшін ақындар мен жазушыларға үш жүлде тартады. Олар: алпыс жасқа толған немесе одан асып кеткен ер ақындарға арналған "Жашуа Живита Сафалия Пураскарам", елу жасқа толған немесе одан асып кеткен әйел ақындарға арналған "Жашуа Вишишта Махила Пурасакарам" және Далит әдебиетіне (Далита сахитиямы) үлес қосқан кез келген адамға арналған "Жашуа Сахития Вишишта Пураскарам". Бұл жүлделердің алғашқысы 2013 жылдың 28 қыркүйегінде Гуррам Жашуваның туғанына 118 жыл толуына орай табыс етілді. Әр жүлдемен бірге екі лакх рупия төленеді. Дасарадхи Рангачарья "Жашуа Живита Сафалия Пураскарам" жүлдесіне, Колакакули Сваропа Рани "Жашуа Вишишта Махила Пурасакарам" жүлдесіне, ал Калува Маллая "Жашуа Сахития Вишишта Пураскарам" жүлдесіне ие болды. Вице-министр Дамодар Ража Нарсимха, Ауылдық даму министрі Докка Маникья Вара Прасад, бұрынғы бас хатшы Каки Мадхава Рао және Медасани Мохан жүлде берумен байланысты шараларға қатысып, оларды ұйымдастырды. Шаралардың бірінде ақынға арналған естелік кітап жарық көрді.
The Jashuva Sahitya Puraskaram was established by the Jashuva Foundation to distribute an annual prize to poets from varying Indian backgrounds for enriching Indian literature with their contributions. The founder and secretary, Hemalatha Lavanam, is Jashuva's daughter. Nilmani Phukan, an Assamese poet, received the award in 2002. Padma Bhushan Dr Gurram Jashuva Research Centre of Telugu Akademi distributes three awards to poets and writers for contributions to Telugu literature. These are the "Jashuva Jeevita Saphalya Puraskaram" for male poets aged sixty or above, the "Jashuva Visishta Mahila Purasakaram" for female poets aged fifty or above, and the "Jashuva Sahitya Visishta Puraskaram" for any contributor to Dalita sahityam (Dalit literature). The first of these awards was presented on September 28, 2013, during the one hundred and eighteenth anniversary of Gurram Jashuva's birth. A payment of two lakh rupees are included with each award. Dasaradhi Rangacharya was awarded the "Jashuva Jeevita Saphalya Puraskaram" award, Kolakakuli Swaroopa Rani the "Jashuva Visishta Mahila Purasakaram" award, and Kaluva Mallaiah the "Jashuva Sahitya Visishta Puraskaram" award. Damodar Raja Narasimha, Deputy Chief Minister, Dokka Manikya Vara Prasad, Minister for Rural Development, Kaki Madhava Rao, former Chief Secretary and Medasani Mohan all either hosted or participated in various award related functions. A commemorative book on the poet was released during one of the functions.