Кіріспе
Балырлар реті Автоматты таксобокс
| аты = Desmids
| сурет = Micrasterias radiata.jpg
| сурет сипаттамасы = Micrasterias furcata
| таксон = Desmidiales
| автор = Bessey Desmids бір жасушалы (кейде талшықты немесе колониялық) микроскопиялық жасыл балдырлардан тұрады. Дезмидтердің жоғары симметриялық, әдемі және әртүрлі формалары болғандықтан, олар кәсіби және әуесқой микроскопияшылар үшін танымал нысан болып табылады. Көптеген жіктемелер үштен беске дейін туыс топтарды мойындайды, әдетте өздерінің Desmidiales ретіндегі тәртібінде. 6000-ға жуық түр, көбінесе, бірақ тек тұщы суларда ғана емес, кездеседі. Жалпы, десмидтер қышқыл суды (pH 4,8 мен 7,0 аралығында) жақсы көреді, сондықтан көптеген түрлерін батпақтардағы сфагнум мохының арасында табуға болады. Дезмидтер қоршаған ортаның өзгеруіне сезімтал болғандықтан, судың және мекендеу ортасының сапасын бағалау үшін биоиндикатор ретінде қолданылады.
Automatic taxobox
| name = Desmids
| image = Micrasterias radiata. jpg
| image caption = Micrasterias furcata
| taxon = Desmidiales
| authority = Bessey Desmids consist of single celled (sometimes filamentous or colonial) microscopic green algae. Because desmids are highly symmetrical, attractive, and come in a diversity of forms, they are popular subjects for microscopists, both amateur and professional. most classifications recognize three to five families, usually within their own order, Desmidiales. to 6,000 species, found mostly but not exclusively in fresh water. In general, desmids prefer acidic waters (pH between 4.8 and 7.0), so many species may be found in the fissures between patches of sphagnum moss in marshes. As desmids are sensitive to changes in their environments, they are useful as bioindicators for water and habitat quality.
Номенклатура
"Десмид" термині көбінесе Zygnematophyceae класына жататын микроскопиялық, көбінесе бір жасушалы балдырлар тобын білдіреді. Десмидтердің ішінде әдетте "сакодерма" және "плакодерма" десмидтері арасында ажырату жасалады. Zygnematales қатарындағы Mesotaeniaceae тұқымдасына сәйкес сакодерма десмидтері ортасы тарылмаған, орталық тігіс жолдары жоқ және жасуша қабырғасында шырыш бөлетін тесіктері жоқ жасушалардан тұрады. Ал Desmidiales қатарына жататын плакодерма десмидтері екі симметриялық бөлігі бар жасушалардан және жасуша қабырғасында шырыш бөлетін тесіктерден тұрады. Осы мәтінде "десмидтер" және "плакодерма десмидтері" терминдері Desmidiales-қа сілтеме жасағанда бір-бірін алмастырып қолданылады.
Морфология
Бұл балдырлардың құрылымы бір жасушалы және біліктері жоқ. Десмидтердің көпшілігі бір жасушалы болса да, кейбір тұқымдары тізбектей жасушалар құрайды, олар жіптер деп аталады. Бірнеше тұқымдас жіліксіз колониялар құрайды, мұнда жеке жасушалар жіптермен немесе аналық жасуша қабырғасының қалдықтарымен байланысқан. Десмид жасушасы көбінесе шар тәрізді ядро орналасқан тар көпір немесе аралықпен бөлінген екі симметриялық бөлікке бөлінеді. Әрбір жартылай жасушада фотосинтез үшін үлкен, көбінесе бүгілген хлоропласт болады. Бір немесе бірнеше пиреноидтар кездесуі мүмкін, олар энергияны сақтау үшін көмірсуларды түзетін болады. Жасуша қабырғасы екі жартыдан (жартылай жасуша деп аталады) тұрады, олардың кейбіреулері Closterium және Penium түрлерінде бірнеше бөліктен құралған. Ол екі ерекше қабаттан тұрады: ішкі қабаты негізінен целлюлозадан, ал сыртқы қабаты берік және қалың, көбінесе тікендермен, түйіршіктермен, қылқаншақтармен және т.б. жабдықталған. Ол целлюлозадан және басқа заттардан, соның ішінде темір қосылыстарынан тұрады, олар Closterium және Penium түрлерінде айқын байқалады және мыс оксидінің аммиак ерітіндісінде ерімейді. Десмидтер әртүрлі, өте симметриялық және әдетте тартымды пішіндерге ие, соның ішінде сопақ, жұлдыз тәрізді және дөңгелек пішіндер бар, олар оларды жіктеудің негізін құрайды. Олардың ең ірілері қанау көзбен көруге болады және үздіксіз Браун қозғалысын көрсетеді. Бұл кристалдардың функциясы толыққанды белгісіз. Көптеген десмидтер жасуша қабырғасындағы тесіктерден қорғаныш ретінде әрекет ететін мөлдір, желатинді шырышты бөліп шығарады. Бұл тесіктер Micrasterias-тағыдай жасуша қабырғасы бойынша біркелкі таралуы мүмкін, бірақ әрқашан аралық аймақта болмайды, немесе Cosmarium тұқымдастарының көптеген түрлеріндегідей, тікендердің, қылқаншақтардың және т.б. негіздерінің айналасында симметриялық түрде топталған. Қабырғаның ішкі қабатындағы тесік қарапайым канал болып табылады, бірақ сыртқы қабатында, Closterium-дан басқа, канал арнайы дифференциацияланған цилиндрлі аймақпен қоршалған, ол целлюлозадан жасалмаған және канал осы аймақ арқылы өтеді. Бұл тесік органдары деп аталады. Каналдардың барлық жағдайларда шырышты жіптермен толғаны сөзсіз. Қабырғаның ішкі бетінде олар линза немесе түйме тәрізді ісіктермен аяқталады, ал тесік органдарының сыртқы шетінен кейде нәзік сәулеленетін немесе клуб тәрізді шырышты массалар пайда болады, канал олар арқылы өтеді және олар көбінесе тұрақты сипатқа ие. Алайда, көбінесе олар жоқ немесе тек кішкентай тесіктермен ғана бейнеленеді.
Тіршілік ету ортасы және таралуы
Дезмидтер бүкіл әлемдегі тұщы сулы орталарда кездеседі, бірақ батпақтарды, сортаңдарды және басқа да қоректік заттарға кедей ылғалды жерлерді артық жақсы көреді. Сондықтан, оларды әрқайсысының өзіне тән десмид флорасы бар бірнеше аймаққа бөлуге болады. Мысалы, Индо-Малайядан Солтүстік Австралияға дейінгі аймақ Micrasterias ceratofera сияқты түрлермен ерекшеленеді, ал экваторлық Африка Allorgeia incredibilis сияқты түрлермен ерекшеленеді.
Экология
Дезмидтер өте әртүрлі, тіпті бір жерде жүздеген түрлері табылуы мүмкін, бірақ олардың қоршаған ортамен өзара әрекеттесуі жақсы зерттелмеген. Дезмидтер түрлі-түрлі паразиттерге бейім, әсіресе хитридтер деп аталатын саңырауқұлақ паразиттеріне. Сондай-ақ, оларды шағын су гетеротрофтары – қабықшалылар, ротиферлер және кірпік жалғасықтары сияқты организмдер жеп қояды.