Кіріспе
1994 жылғы бейне ойын, түпнұсқа Killer Instinct.
the original Killer Instinct
Killer Instinct – Rare компаниясымен әзірленген, Nintendo баспасынан шығарылған және Midway компаниясы өндірген 2.5D жекпе-жек ойыны. Ол алғаш рет 1994 жылғы қазан айында аркадалар үшін шығарылды, ал келесі жылы Super Nintendo Entertainment System және Game Boy платформаларына көшірілді. Ойын сюжеті – өте қуатты корпорация ұйымдастырған жекпе-жек турнирі. Бұл оқиға шектелген комикс сериясында бейімделді, ол Acclaim Comics баспасымен, қысқа ғұмырлы болған басылым арқылы жарық көрді. Кен Лоббтың сөзіне сәйкес, Namco компаниясында жұмыс істеген кезінде Killer Instinct жобасы Namco-ның Melee (кейін Weaponlord болып өзгерген) деп аталған жекпе-жек ойынының бастапқы кезеңінде пайда болды. Killer Instinct-тің негізгі геймплей аспектілері SNK компаниясының жекпе-жек ойындарынан, атап айтқанда World Heroes және Fatal Fury серияларынан, әсіресе Ким Драгон және Ким Кафван кейіпкерлерінен әсер алды. Killer Instinct өзінің жанрындағы басқа ойындарға қарағанда егжей-тегжейлі графикаға және әртүрлі кейіпкерлерге ие болды, сонымен қатар сол кездегі жекпе-жек ойындарына тән ерекше геймплей элементтерін ұсынды. Дәстүрлі үш раундтан тұратын жекпе-жектердің орнына, әр ойыншыда екі өмірлік жолақ бар. Ойыншы қарсыласының өмірлік жолақтарын бірінші болып сарқып өтсе, жеңіске жетеді. Ойын сонымен қатар "авто-дубльдер" мүмкіндігін енгізді, бұл ойыншыларға белгілі бір түймелер тізбегін басу арқылы кейіпкерлерді қарсыластарына автоматты түрде комбо орындауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ойында комболарды тоқтатуға арналған арнайы қорғаныс әрекеттері – "комбо брейкерлер" де бар. Сынап танылған және коммерциялық сәттілікке жеткен Killer Instinct, 1996 жылғы Killer Instinct 2 аркадалық ойынынан кейін Nintendo 64 платформасы үшін Killer Instinct Gold ретінде шығарылды, ал 2013 жылы франшизаны жаңартқан ойын Xbox One-ның іске қосылатын ойыны ретінде пайда болды. 2013 жылғы ойынға түпнұсқа ойынның эмуляцияланған нұсқасы Killer Instinct Classic деген атпен қосылды. Ойынның SNES нұсқасы 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online сервисінде қайта жарық көрді. Әртүрлі басылымдардың ретроспективті тізімдері оны барлық уақыттағы ең жақсы жекпе-жек ойындарының бірі деп санайды.
Ойын процесі
Killer Instinct көптеген басқа жекпе-жек ойындары сияқты ойнайды, онда ойыншы қарсыласты бір-бірге күресте жеңу үшін кейіпкерді басқарады. Ойын Street Fighter-дың шабуылдарының жиынтығын қабылдайды және Mortal Kombat-тың аяқтау қимылдарынан да шабыт алады. Оны басқа франшизалардан ерекшелендіретін бірнеше ерекшеліктері бар:
Екі денсаулық бары: екі раунд жеңудің орнына, әр ойыншыда екі денсаулық бары болады. Қарсыластың денсаулық барын толық жойған ойыншы жекпе-жекті жеңеді, ал ойыншы қарсыласының бірінші денсаулық барын жойғаннан кейін денсаулығын қалпына келтірмейді. Автоматты комболар: Бастапқы батырмалар тізбесінен кейін көптеген комболар автоматтандырылады. Аяқтау қимылдары: Mortal Kombat-тың Fatalities-іне ұқсас (бірақ одан аз қанды), әр кейіпкердің қарсыласын жеңу үшін No Mercy (кейінірек редакцияларда Қауіпті қимыл) деп аталатын кем дегенде екі қимылы бар. Тағы бір аяқтау – бұл қарсыласты билеуге мәжбүрлейтін Қорлау. Ultra Combo: Тағы бір аяқтау, ол Ultimate Combo сияқты жұмыс істейді, бірақ бұл комбо аяқталу ретінде ұзақ соққылар тізбесін беруге мүмкіндік береді, әдетте 20 соққыдан асып түседі, кейде 80 соққыға дейін жетеді. Комбоны бұзушы: Комбоға түсіп қалған ойыншы комбоны бұзу қимылын орындау арқылы одан шыға алады. Комбо авто-жұп немесе байланыстыру сатысында бұзылуы мүмкін. Комбоны бұзғаннан кейін, бұзушының ағымдағы денсаулық барының ұшында ақ жұлдызша пайда болады, бұл әртүрлі команданы қажет ететін кейбір арнайы қимылдардың кеңейтілген нұсқаларын іске қосады.
A double health bar: instead of winning two rounds, each player has two bars of health. The player who depletes the opponent's health bar wins the bout, and a player does not recover health upon draining their opponent's first health bar. Automatic combos: Many combos are automated, after an initial button press sequence. Finishing moves: Bearing resemblance to (but being less graphic than) Mortal Kombats Fatalities, each character has at least two moves known as No Mercy (Danger Move in later revisions) to finish the opponent. Another finisher is the Humiliation, that forces the opponent to dance. Ultra Combo: Another finisher, it operates like an Ultimate Combo, though this one allows the character to deliver a long string of hits as the combo finisher instead, usually surpassing 20 hits, and can sometimes reach upwards of 80 hits. Combo Breaker: The player who is being caught in a combo may break out of it by performing a combo breaker move. A combo can be broken at either the auto double or linker stage. After performing a combo breaker, a white starburst will appear at the tip of the breaker's current health bar, enabling advanced versions of some special moves that require a different command.
Сюжет
Ultratech – өте қуатты мегакорпорация, ол Killer Instinct деп аталатын турнир ұйымдастырады. Қалыпты қатысушылармен қатар, Ultratech жасаған тәжірибелік жаратылыстар да турнирде күшін сынау үшін шайқасады. Ultratech өлшемдер арасында байланыс құру технологиясын да жасайды және екі баслы циклоп, сатирге ұқсас Айдол деген монстрді Лимбодағы өлшемдік түрмесінен босатады.
Кейіпкерлер
Ойынның босс Eyedol-ден басқа, 10 ойналатын кейіпкерлер бар: Ultratech-ті тоқтату үшін жұмыс істейтін агент Black Orchid; Басты Күн күркірі, бауырын іздеуге жіберілген түпкілікті американдық бас; Cinder, химиялық сынақ сәтсіз аяқталғаннан кейін оттан тұратын денеге ие болған қашқан сотталған; Fulgore, Ягоны тоқтату үшін Ultratech жасаған киборг; Glacius, Ultratech ұрлап әкеткен ғажайып жаратылыс; Jago, Тигр рухының жетекшілігімен жүретін тибеттік жауынгер монах; Riptor, Ultratech клондаған велоцираптор; Sabrewulf, ликантропиямен ауырған адам; Spinal, қайтыс болған жауынгердің қаңқасы; және T. J. Combo, жасанды күшпен жабдықталғаны анықталғаннан кейін титулынан айырылған ауыр салмақтағы бокс чемпионы. Game Boy нұсқасында Cinder және Riptor жоқ. GamePro журналының 2010 жылғы мәліметінше, Killer Instinct "велоцираптор, қылыш ұстаған қаңқа, мұздан жасалған жануар және тағы да көптеген есте қаларлық кейіпкерлерді қамтитын көрнекті кейіпкерлер құрамымен есте қалады". 2012 жылы Topless Robot бұл ойында "күрес ойындарында кездескен ең таңғажайып және алуан түрлі кейіпкерлердің бірі" бар екенін жазды.
Даму
Killer Instinct концепциясы 1993 жылдың басына таман пайда болды, ойын дизайны жасаушы Кен Лобб Namco компаниясында жұмыс істеген кезінде оны "Melee" деп атады. Ол өзінің ұсынысын Namco-ға жіберді, бірақ компания бұл идеяны мақұлдамады және оның орнына Weaponlord ойынын жасады. Лобб бұл концепцияны Американың Nintendo компаниясына алып барды, онда ол бас дамытушы болды. Ол Англияға ұшып, Rare компаниясына қосылды, ол Mortal Kombat ойынының табысына бәсекелес болуды жоспарлап отырды. Rare компаниясының негізін қалаушылары Тим және Крис Стампер оның ұсынысын мақұлдады. 1994 жылдың басында Nintendo, Midway компаниясының бас компаниясы WMS Industries компаниясымен лицензиялық келісімге келді, бұл Midway компаниясына Ultra 64 платформасының алғашқы аркадалық нұсқасын (кейін үй консолі болып, содан кейін Nintendo 64 деп аталды) пайдаланып ойындарды дамытуға және сатуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, бұл ойындардың Nintendo эксклюзивті үй нұсқаларын сату үшін Williams/Nintendo деп аталатын бірлескен кәсіпорын құрылды. Killer Instinct осы ойындардың біріншісі ретінде жарияланды. Бұл жаңалық Nintendo әлі де зорлық-зомбылыққа қарсы видео ойындарға қатысты белгілі бір ұстанымда болған кезде жарияланды. Killer Instinct атауындағыдай зорлыққа толы болмайды деген күдіктерді сейілту үшін Nintendo маркетинг директоры Джордж Харрисон: "Уильямс егер олардың қолы байланып қалса, бұл келісімге келіспес еді. Біз оларды ешқандай шектеуге ұшыратпаймыз" деді. Ол Nintendo үй нұсқасы шыққан кезде қолданылатын индустриялық стандарттағы рейтингтік жүйенің, олардың зорлық-зомбылыққа қарсы ұстанымын енді қажет етпейтініне сенетінін қосты. Ойынның демо-нұсқасы "1995 жылы тек Nintendo Ultra 64 үшін сіздің үйіңізде қол жетімді болады" деп жарнамалады. Ойын Солтүстік Америкада жүйемен бірге шығарылуы тиіс еді. Алайда, Nintendo 64-тің шығарылымы 1996 жылдың желтоқсанына дейін кейінге шегерілді, ал ойын 1995 жылы Super Nintendo Entertainment System және Game Boy жүйелері үшін шығарылды. Killer Instinct ойынының ROM-дарынан өзге, ішкі қатты дискіні пайдаланған алғашқы аркадалық ойын болып табылады. Бұл оған осы жанрдағы басқа ойындарға қарағанда толыққанды графикалық бейнелерді ұсынуға мүмкіндік берді, өйткені ол көп көлемдегі деректерді сақтай алатын. Ойын Silicon Graphics компьютерлерінде жасалған алдын ала көрсетілген спрайттар мен фондарды пайдаланады. Фондар "фильм" ретінде сақталады, ол ойыншылардың қозғалысына байланысты кадрларды өзгертеді. Сол кездегі көптеген аркадалық ойындардан айырмашылығы, Killer Instinct ойынының қандай нұсқасы екенін көрсетпейді. SNES портында аркадалық нұсқадағы көптеген мүмкіндіктер стандартты 16 биттік форматқа сәйкес ету үшін өзгертілді, төмендетілді немесе алынып тасталды. Графикалық егжей-тегжейлілік күрт азайтылды және кейіпкерлердің спрайттары кішірек болды. 3D панорамалық камерасы бар кезеңдер 2D панорамалық көрініске оңайлатылды, фон үшін параллель прокрульдеу және жер немесе арена үшін растр эффектісі пайдаланылды, осылайша псевдо-3D эффекті құрылды. Үлкейту және масштабтау мүмкіндіктері алынып тасталды. Кейбір кезеңдер қайта жобаланды. Жеңіске жеткен кейіпкерлерді көрсету үшін қолданылатын толық қозғалыстағы бейнелер көбінесе тұрақты суреттермен ауыстырылды. Дауыс үлгілері мен дыбыс эффектілері қысқартылды немесе алынып тасталды, ал музыканың сапасы төмендетілді. Кейіпкерлердің көптеген арнайы және қауіпті қимылдары сақталды, бірақ кейбір арнайы графикалық эффектілер алынып тасталды. Жаңа мүмкіндіктер қосылды, соның ішінде жаттығу режимі және турнир режимі (көп ойыншылар үшін қолданылады). Nintendo маркетинг вице-президенті Питер Мэннің сөзіне сүйенсек, ойынның маркетингтік бюджеті 20 миллион доллар болды.
Шығару
Еуропа, Австралия, Канада және АҚШ нұсқаларындағы SNES ойыны стандартты сұр қабық орнына қара картридж қабығымен шығарылды. Nintendo үлкен жарнамалық кампания өткізді. Game Boy-ға да порт жасалды, бірақ жүйелік шектеулерге байланысты кесімдер жасау қажет болды. Осының салдарынан, Cinder мен Riptor кейіпкерлері енгізілмеді, ал портативті құрылғының шектеулі басқаруына байланысты қозғалыстар күрт өзгертілді. Түпнұсқадан өзгеше, Game Boy нұсқасы нашар бағаланды. Ойынның Super Game Boy-ді қолдауы түстерді қосады, сондай-ақ екінші контроллерді қосу арқылы екі ойыншыға қарсы матч өткізуге мүмкіндік береді. Killer Cuts, Killer Instinct ойынының түпнұсқа музыкасын қамтитын саундтрек CD, SNES нұсқасымен бірге АҚШ-та сатылған алғашқы 100 000 данамен және Канадада сатылған алғашқы 20 000 данамен шығарылды. Саундтрек 2014 жылдың 14 қазанында Killer Instinct: Season One саундтрегімен бірге қос альбом ретінде қайта жарық көрді. Killer Instinct Classic деп аталған ойынның аркадалық нұсқасының цифрлық порты Xbox One үшін Killer Instinct-тің "Season One Ultra Edition" бөлігі ретінде қолжетімді. Бұл портты Code Mystics әзірледі және Microsoft Studios жариялады, ол жаңа оқу режимі, құлпы ашылатын кейіпкерлер галереясы және кескіндер, бірнеше визуалды сүзгілер, сондай-ақ ойынды түпнұсқа 1.4 нұсқасында және кейінірек 1.5D нұсқасында ойнау мүмкіндігі сияқты қосымша мүмкіндіктерді қамтиды. 2014 жылдың желтоқсан айының соңындағы жаңарту онлайн мультиплеер мүмкіндігін қосты. SNES нұсқасы 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online қызметінде қайта шығарылды.
Аркада
Killer Instinct коммерциялық сәттілікке жетті. АҚШ-та RePlay журналы 1995 жылдың қаңтарында оны ең танымал аркада ойындарының бірі деп хабарлады. 1995 жылдың мамырына дейін аркада ойынына шамамен 500 миллион рет ойналды. Ол 1995 жылы Америкадағы ең көп табыс әкелген бес арнайы аркада ойынының қатарына кірді. 1996 жылға қарай ойын 17 000 аркада машинасы сатты. Killer Instinct сыншылардың жоғары бағасын алды. 1995 жылдың басында Electronic Gaming Monthly журналындағы жартылай жекпе-жек ойындары туралы мақалада: «Қазірдің өзінде аркадалардағы сөзсіз король – Killer Instinct» делінген. Next Generation ойынның аркадалық нұсқасын қарап шығып, «Бұл біз күткен жаңалық емес – жаңа жанрдың жарылуы керек. Бірақ, әзірге Nintendo-ның Ultra 64 жоспарлары дұрыс бағытта дамуда» деп жазды. Entertainment Weekly ойынның аркадалық нұсқасына A+ бағасын берді.
Супер NES
SNES нұсқасы да шығу кезінде жағымды пікірлер алды және коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, 3,2 миллион дана сатылды, ал АҚШ-та шығу күнінің өзінде 150 000-нан астам дана сатылды және 1995 жылдың 23 қарашасына дейін 1 миллионнан астам дана сатылды. Ойынның 3D рендерленген модельдерді пайдалануы мақтауға ие болды. VideoGames шолушысы Тайрон Родригес ойынға 8 (Тамаша) баға берді, оны Mortal Kombat 3-тен (басқа редакторлардың қосымша бағалары 8–6–6) артық көрді. Entertainment Weekly SNES нұсқасына A бағасын берді және порттың сапасын жоғары бағалады. Сондай-ақ, ойын комбо жүйесі, саундтрегі және басқаруы үшін де мақтау алды. GamePro SNES нұсқасының аркадалық нұсқаға қарағанда төмен кадр жиілігінен зардап шегетінін және ең жақсы дыбыстары мен графикалық эффекттерінің бір бөлігінің жоқ екенін айтты, сондай-ақ комбо жүйесінің тәжірибелі ойыншыларға жаңадан келгендерді бір соққы тізбегімен жеңуді тым оңай ететініне шағымданады. Олар: «Killer ойынының бұл нұсқасы мінсіз емес, бірақ таң қалдыратын тәуелділік тудырады және ойнауға қызықты» деген қорытындыға келді. Electronic Gaming Monthly журналының төрт рецензенті екіге бөлінді, Эндрю Баран: «Super NES-те жақсы әрекет жасалған, бірақ ол аркадалық нұсқамен бірдей емес» деді, ал қалған үшеуі оны «тамаша аударма» деп жариялады, ол аркадалық нұсқаға қарағанда сапасы төмен графика мен дыбысқа ие, бірақ мазмұны, ойналатындығы және жалпы сезімі сақталған. Олар оған 10 балдық шкала бойынша 7,75 балл берді. Computer and Video Games ойынға 93% баға берді, мынаны қосты: «Rare үй нұсқасы монетамен жұмыс істейтін нұсқадан жақсы ойнайды деп жалған айтқан жоқ: ешкім олар SNES туралы айтып отырғанын түсінбеді!» Next Generation Super NES нұсқасын қарап шықты: «Nintendo және Rare бір өте әсерлі тәсілді жасады: 16 биттік Super NES-ті бірден 512 түс көрсетуге мүмкіндік берді, бұл әдеттегіден екі есе көп, бұл графикаға қосымша жылтырлық береді». Electronic Gaming Monthly журналының төрт рецензенті Game Boy нұсқасын сынады, бірауыздан оны «Game Boy-да ешқашан жасалмауы керек болған аркадалық аударма» деп қорытындылады. Олар әсіресе екі түймемен қимылдарды орындаудың қиындығына, пиксельденген графикаға және нашар дыбысқа шағымданды. Олар оған 10 балдық шкала бойынша 2,5 балл берді. GamePro, керісінше, оны портативті жекпе-жек ойындары арасында Street Fighter II-дің Game Boy нұсқасынан кейін екінші орынға ие деп мәлімдеді, екі түймелі басқару «біршама қиын, бірақ әлі де игеруге болады» және SNES нұсқасымен салыстырғанда ғана графикалық ерекшеліктері нашар екенін айтты.
Ретроспективті
Кейінге қарай қарағанда, Killer Instinct 2006 жылы Nintendo Power компаниясының кез келген Nintendo жүйесіндегі ең жақсы 148-ші ойын ретінде, ал 2009 жылы Official Nintendo Magazine ұқсас тізімінде 95-ші орынды иеленді. Платформаға арналған ретро тізімдерде ол ScrewAttack пен GamesRadar бойынша барлық уақыттағы ең жақсы SNES ойындарының 19-шы және 38-ші орындарына, ал Complex бойынша 1990-шы жылдардың ең жақсы аркада ойындарының 13-ші орынына ие болды. Killer Instinct барлық уақыттағы ең жақсы жекпе-жек ойындарының тізіміне бірнеше рет енді, оның ішінде ScrewAttack (2008 жылы 5-ші орын), GamePro (сол жылы 18-ші орын) және UGO (2010 жылы 10-шы орын). 2004 жылы GamesTM оны мүмкін "комбоға толы ең жақсы жауынгер" деп атады. 2009 жылы Virgin Media оны "өте ұзын комболарымен танылған" барлық уақыттағы ең жақсы жекпе-жек ойындарының сегізіншісі деп бағалады. 2007 жылы CraveOnline пайдаланушылары оны барлық уақыттағы ең жақсы 2D жекпе-жек ойындарының алтыншысы деп дауыс берді, ал 2013 жылы Complex оны барлық уақыттағы ең жақсы 2D жекпе-жек ойындарының алтыншысы деп таныды. IGN ойынды "Барлық уақыттың ең жақсы 100 SNES ойыны" тізімінде 82-ші орынға қойды. 2018 жылы Complex Killer Instinct-ті "Барлық уақыттағы ең жақсы Super Nintendo ойындары" тізімінде 53-ші орынға қойды. 1996 жылы GamesMaster Killer Instinct-ті "Барлық уақыттың ең жақсы 100 ойыны" тізімінде 94-ші орынға орналастырды. 1995 жылы Flux журналы оны 100 үздік видео ойынының ішінде 45-ші орынға қойды. Олар ойынды мақтап: "Графикалық тұрғыдан таң қалдырады, комбоға толы ұрыс. Қазіргі уақытта ол аркада ойындарының арасында көш бастап тұр."
Жалғасы
1996 жылы "Құтқарушы инстинкт 2" атты жалғасы шықты. Алғашқы ойын сияқты, ол үй консоліне көшірілді, бұл жолы Nintendo 64 платформасы үшін "Killer Instinct Gold" болып шықты. 2013 жылы Microsoft баспасымен шығарылған және Double Helix Games мен Iron Galaxy Studios компаниялары Rare компаниясының қатысуымен жасаған жаңа "Killer Instinct" Xbox One консолінің іске қосылуымен бірге жарық көрді. Ойынның кейбір нұсқаларына түпнұсқа аркадалық ойынның және оның жалғасы "Killer Instinct Classic" порты кіреді.