Кіріспе
Американдық педагог, автор, бизнесмен және мотивациялық спикер Стивен Ричардс Кови (24 қазан 1932 – 16 шілде 2012) – американдық педагог, автор, бизнесмен және спикер болған. Оның ең танымал кітабы – «Жоғары тиімді адамдардың 7 әдеті». Оның басқа кітаптары: «Бірінші нәрселер бірінші», «Принцип орталықтағы көшбасшылық», «Жоғары тиімді отбасылардың 7 әдеті», «Сегізінші әдет» және «Мендегі көшбасшы: әлемдегі мектептер мен ата-аналар қалай бір уақытта бір балаға шабыттандырып, ұлылыққа жетелейді». 1996 жылы «Time» журналы оны ең ықпалды 25 адамның бірі деп атады. Ол қайтыс болған кезде Юта мемлекеттік университетінің (USU) Джон М. Хантсман бизнес мектебінде профессор қызметін атқарған.
Stephen Richards Covey (October 24, 1932 – July 16, 2012) was an American educator, author, businessman, and speaker. His most popular book is The 7 Habits of Highly Effective People. His other books include First Things First, Principle Centered Leadership, The 7 Habits of Highly Effective Families, The 8th Habit, and The Leader In Me: How Schools and Parents Around the World Are Inspiring Greatness, One Child at a Time. In 1996, Time magazine named him one of the 25 most influential people. He was a professor at the Jon M. Huntsman School of Business at Utah State University (USU) at the time of his death.
Ерте өмір және білім
Кови 1932 жылғы 24 қазанда Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында Стивен Гленн Кови мен Айрин Луиза Ричардс Ковидің отбасында дүниеге келді. Луиза – Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі Киелілер шіркеуінің (СДК шіркеуі) Бірінші президенттігіндегі елші және кеңесші болған Стивен Л. Ричардстың қызы, Дэвид О. МакКей оның басшысы болды. Кови Вайоминг штатының Гренджер қаласының жанында алғашқы «Кішкентай Америка Вайоминг» құрылтайшысы Стивен Мак Ковидің немересі еді. Ол жастық шағында спортқа бейім болған, бірақ орта мектепте фемор эпифизінің сығуынан (жамбас сүйегінің эпифизінің ауысуынан) зардап шегіп, оқуға және дебат командасына қатысуға көшті, соның нәтижесінде орта мектепті мерзімінен бұрын бітірді.
Философиялық негіздері
Кови Питер Друкер мен Карл Роджерспен күшті ықпалда болды. Оның ой-өрісіне зор әсер еткен нәрсе – докторлық диссертациясы үшін жүргізген американдық өзін-өзі жетілдіру кітаптарының зерттеуі. Ковиге тағы бір маңызды ықпал еткені – ЛДС шіркеуімен байланысы. Клейтон Кристенсеннің сөзінше, "Жеті әдет" – соңғы күнгі қасиеттілердің құндылықтарының діни емес түйіндісі.
Жетістікке жететін адамдардың 7 әдеті
Ковидің ең танымал кітабы "Жоғары нәтижелі адамдардың 7 әдеті" 1989 жылы алғаш рет жарық көргеннен бері әлем бойынша 20 миллионнан астам данасы сатылды. Аудио нұсқасы АҚШ баспа тарихында бір миллионнан астам дана сатылған алғашқы беллетристика емес аудио кітап атанды. Кови "Жеке тұлға этикасы" деп атаған нәрсеге қарсы шығады, оны көптеген қазіргі заманғы өзін-өзі жетілдіру кітаптарында кең таралған деп санайды. Ол "Мінез этикасын" жақтайды: адамның құндылықтарын "әмбебап және уақыттан тыс" қағидалармен үйлестіру. Кови қағидалар мен құндылықтарды шатастырудан қатаң бас тартады; ол қағидаларды сыртқы табиғи заңдар деп есептейді, ал құндылықтар ішкі және субъективті болып қалады. Кови құндылықтар адамның әрекеттерін бағыттайды, бірақ қағидалар нәтижелерін анықтайды деп мәлімдейді. Кови өз ілімін тәуелділіктен тәуелсіздікке, содан кейін өзара тәуелділікке қадам сайын өркендеп дамыған әдеттер тізбегі арқылы ұсынады.
Сегізінші әдет
Ковидің 2004 жылғы "The 8th Habit: From Effectiveness to Greatness" кітабы Simon & Schuster баспасының Free Press таңбасымен жарық көрді. Бұл "Жеті әдеттің" жалғасы болып табылады. Кови "Білімді еңбек ғасыры" деп атаған заманда тиімділік жеткіліксіз екенін айтады. Оның пікірінше, "қазіргі кездегі қиындықтар мен күрделіліктер мүлдем басқа деңгейде". Сегізінші әдет негізінен былай шақырады: "Өз дауысыңды тап және басқаларды өз дауыстарын табуға шабыстаңдар".
Менің бойымдағы көшбасшы
Кови 2008 жылдың қараша айында "Мендегі көшбасшы: әлемдегі мектептер мен ата-аналар қалай бір баладан бастап ұлылыққа шабыттандырады" атты кітабын жариялады. Онда "кейбір мектептер, ата-аналар және бизнес лидерлері келесі ұрпақты 21 ғасырдың үлкен сынақтары мен мүмкіндіктеріне қалай дайындап жатқаны" баяндалған. Кітапта Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы бір бастауыш мектептің "Жоғары тиімді адамдардың 7 әдеті" және басқа да негізгі көшбасшылық дағдыларын ерекше және шығармашылық жолмен оқу бағдарламасына қалай енгізгені көрсетілген. А. Б. Комбс бастауыш мектебінің директоры М. Саммерс және оның ұстаздары мен қызметкерлерінің жетістігіне шабыттанған басқа мектептер мен ата-аналар да осы тәсілді қабылдап, керемет нәтижелерге қол жеткізді.
Академия
Кови бірнеше жыл бойы BYU-дағы Marriott School of Management мектебінде профессор болып жұмыс істеді, содан кейін MBA бағдарламасына біріктірілген Ұйымдық мінез-құлық магистрі бағдарламасын құруға көмектесті. Брай университетінде жұмыс істеген кезінде ол университет президентінің көмекшісі қызметін атқарды. Өмірінің соңғы жылдары Кови USU-дың Huntsman School of Business мектебінде профессор болып қайтадан академиялық қызметке оралды және Huntsman Presidential Chair қызметін иеленді.
Білім
Кови өзінің 2008 жылғы "Мендегі көшбасшы" кітабын білім беру саласындағы бірнеше жобаға дамытты. 2010 жылдың 20 сәуірінде ол "Біздің балаларымыз және білім берудегі дағдарыс" деген тақырыптағы білім беру блогында алғашқы жазбасын жариялады, ол Huffington Post жаңалықтар мен блогтар жинағында қолжетімді. FranklinCovey сондай-ақ "Мендегі көшбасшы" тұжырымдамасына арналған жеке веб-сайт құрды және "Мендегі көшбасшы" процесін мектептерінің академиялық ортасына енгізуді көздейтін бастауыш мектеп басшыларын даярлау үшін кезеңдік конференциялар мен семинарлар өткізеді.
Отбасы
Кови әйелі Сандра Мерил Ковимен және олардың отбасымен Юта штатының Прово қаласында тұрды, онда БЮУ орналасқан. Кови өзінің ең көп сатылған кітабы жарыққа шығар алдында осы университете сабақ берген. Тоғыз баланың әкесі және елу бесеудің әжесі Стивен Кови 2003 жылы Ұлттық Әкелік Қорынан Әкелік сыйлығын алды. Ковидің немересі Британия Юта университетінде, оның бітірген орнында колледж футболында ойнады және 2022 жылғы NFL драфтынан кейін «Филадельфия Иглз» клубымен драфттан тыс еркін агент ретінде келісім жасады.
Жарақат алу және өлім
2012 жылдың сәуірінде Кови Юта штатының Прово қаласындағы Рок-Каньон паркінде велосипед теуіп бара жатып, басқаруын жоғалтып құлап кетті. Ол қауіпсіздік кезбесін (шлем) киген, бірақ қызының айтуынша, кезбе сырғанап, басы асфальтқа тиген. Ол Ковидің "көктемдік жотадан тым жылдам төмен түсіп, велосипедпен алға қарай аударылып кеткенін" айтты. Басының үстінде үлкен шишек пайда болды. Кови қабырғаларын сынып, өкпесінің бір бөлігі құлап қалған. Кови 2012 жылдың 16 шілдесінде Айдахо штатының Айдахо Фолс қаласындағы Шығыс Айдахо аймақтық медициналық орталығында велосипед апатынан туындаған асқынулар салдарынан 79 жасында қайтыс болды.