Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Елена – Оңтүстік Атлант мұхитында, Оңтүстік Америка мен Африканың арасында шамамен ортасында орналасқан арал. Сент-Еленаның құрлық ауданы 122 шаршы шақырымды құрайды және ол Сент-Елена, Ассенсион және Тристан-да-Кунья аймағының бір бөлігі болып табылады, оған Ассенсион аралы және Тристан-да-Кунья аралдар тобы кіреді.
Saint Helena is an island in the South Atlantic Ocean, about midway between South America and Africa. St Helena has a land area of 122 square kilometres and is part of the territory of Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha which includes Ascension Island and the island group of Tristan da Cunha.
Климат
Сент-Елена аралының климаты тропикалық, теңіздік және қоңыл, Бенгела ағысы және дерлік үздірілмей соғатын пассат желдерімен жұмсатылады. Тристан-да-Кунья аралының климаты да теңіздік, қоңыл және пассат желдерімен жұмсатылған, бірақ климаты орташа белдеуге жатады. Ассенсион аралы Сент-Еленадан жылырақ және ылғалдырақ.
The climate of Saint Helena island can be described as tropical, marine and mild, tempered by the Benguela Current and trade winds which blow almost continuously. Similarly, the climate of Tristan da Cunha is marine, mild and also tempered by trade winds, although the climate is temperate in nature. Ascension Island is warmer and wetter than St Helena.
Жер бедері
Сент-Еленада тіктеу, жанартаулық жер бедері бар, шағын, сиреп орналасқан платолар мен жазықтар кездеседі. Аралдағы ең үлкен тегіс жер – шығыс шөлді аймақтағы Гүлденген шығанақ жазығы. Топтың қалған аралдары да жанартаулық текті. Аралдағы ең биік нүкте – Диана шыңы (818 метр), ал Тристан-да-Куньядағы Королева Мэри шыңы британдық аумақтардың ең биік нүктесі болып табылады (2062 м). Тристан-да-Куньядағы табиғи қауіп – белсенді жанартаулық әрекет, бірақ Сент-Еленада мұндай жағдай жоқ.
Saint Helena has a rugged, volcanic terrain, with small scattered plateaus and plains, with the largest area of level ground on the island being Prosperous Bay Plain in the eastern arid area. The other islands of the group have a volcanic origin. The highest point on the island is Diana's Peak at 818 metres (2,684 ft), though Queen Mary's Peak on Tristan da Cunha is the highest in the British territory at 2,062 m.
A natural hazard on Tristan da Cunha is active volcanism, though this is not the case on St Helena itself.
Геология
Сент-Еленаның пайда болуына Сент-Еленаның ыстық нүктесі себеп болды, ол шамамен 145 миллион жыл бұрын Атлантика орта жотасының құрылымдық пластина шетіне жақын базальтты лава шығара бастады. Африкалық тақтаның ыстық нүктеден алыстауы Камерундық вулкандық сызықпен байланысатын Сент-Елена су асты тауларының тізбегін қалдырды. Сент-Елена – тізбектегі ең оңтүстік-батыс нүктесі, пластина шетіне жақын орналасқан, бірақ соңғы жанартаулық жарылыс шамамен 7 миллион жыл бұрын болған. Сент-Еленаның геологиясы алғаш рет 1836 жылдың шілде айында Чарльз Дарвиннің "Бигль" кемесімен аралға келген кезде зерттелді. Ол "Сент-Еленадағы байқауларын аралық гипотезаны құру үшін пайдаланды (1844 жылы "Жанартаулық аралдар мен Оңтүстік Американың кейбір бөліктеріне жасалған геологиялық байқаулар" кітабында жарияланды), жанартаулар баяу, біртіндеп және эпизодтық оқиғалар арқылы көтеріледі" деген тұжырым жасады.
St. Helena exists because of the St. Helena hotspot which began to produce basaltic lava about 145 million years ago when it was near the constructive plate margin of the Mid Atlantic Ridge. The movement of the African Plate away from the hotspot has left the chain of the St. Helena seamounts, which may connect with the Cameroon Volcanic Line. St. Helena, the most south westerly point on the chain, is close to the plate margin, but the last volcanic eruptions occurred about 7 million years ago. The first investigations of St. Helena geology were made when Charles Darwin visited the island on the voyage of H. M. S. Beagle in July 1836. He "used the observations on St Helena to formulate an intermediate hypothesis (published in 1844 in his book "Geological Observations on the volcanic islands and parts of South America visited during the Voyage of H. M. S. "Beagle") volcanoes rise by slow, gradual and episodic events".
Геологиялық ерекшеліктері
Қора – нашар тау жыныстарының үстіне құйылған жас лавалардың қабаттасуы. Қораның теңізге қараған беті тік жарлардан тұрады. Ол оңтүстікке қарай Түрк Қалпасы аңғарындағы пирокласттар мен әлсіз лава ағындарын көріп тұрады. "Лот" және "Лоттың әйелі" – олардың аттары "Жаратылыс кітабындағы" Лот туралы әңгімеден алынған, бұл Санди-Бей маңындағы екі аңғардың үстіндегі екі жалғыз тас тіреулер. Бұл тіреулер фонолиттік интрузиялар, олар айналасындағы жанартаулық нысандарға қарағанда эрозияға төзімдірек, және олар уақыт өте келе эрозияға ұшыраған.
The Barn is a capping of younger lavas upon weaker rocks. The Barn features cliffs on the side that faces the sea. It overlooks the pyroclasts and weak flows of Turk's Cap Valley to the south. Taking their names from the story of Lot in the Book of Genesis, "Lot" and "Lot's Wife" are two solitary pillars of rock topping two valleys near Sandy Bay. The pillars are phonolitic intrusions, which are more resistant to erosion than surrounding volcanic features which have, in time, eroded away.
Табиғи ресурстар
Сент-Еленаның негізгі табиғи ресурсы – балық. Аралдар тобындағы жер пайдалану егістік жерге (аумағының 12,9% осыған берілген) және қалған 87,1% құрайтын басқа да мақсаттарға бөлінген. Теңіз аумағына қатысты талаптар бойынша Сент-Елена 200 теңіз шақырымына эксклюзивті балық аулау аймағына және 12 теңіз шақырымына аумақтық теңізге ие.
Saint Helena possesses fish as a main natural resource. Land use in the island group is divided between arable land (with 12.9% of the area given to this) and other uses, which occupy the remaining 87.1%. In terms of maritime claims, St Helena has an exclusive fishing zone of 200 nautical miles, and a territorial sea of twelve nautical miles.
Аралдар
Сент-Хелена аралының жағалауынан жақын жерде көптеген кішкентай аралдар орналасқан. Солтүстіктен басталып, сағат тілі бойынша айналып өтетін болсақ, олар: Шор аралы, Джордж аралы, Раф Рок аралы, Флэт Рок, Буйлар, Сэнди Бэй аралы, Блэк Хорс аралы, Уайт Бёрд аралы, Фрайтус аралы, Джар Рок, Касл Пойнт Рок, Роберт Рок, Солт Рок, Спири аралы, Флэт Рок, Недл (жіңішке тас), Төменгі және Жоғарғы Блэк Рок, Бёрд аралы, Блэк Рок, Томпсон аңғары аралы, Пик аралы, Жұмыртқа аралы, Леди Чейр, Лайтер Рок, Лонг Ледж және Ред Рок.
Just off the coast of St Helena island itself are numerous small islands. Starting from the north and running clockwise, these are: Shore Island, George Island, Rough Rock Island, Flat Rock, The Buoys, Sandy Bay Island, Black Horse Island, White Bird Island, Frightus Island, Jar Rock, Castle Point Rock, Robert Rock, Salt Rock, Speery Island, Flat Rock, The Needle, Lower and Upper Black Rock, Bird Island, Black Rock, Thompson's Valley Island, Peaked Island, Egg Island, Lady's Chair, Lighter Rock, Long Ledge, and Red Rock.
Экология
Сент-Еленада әлемнің басқа еш жерінде табылмайтын кем дегенде 40 түрлі өсімдік мекендейді, ал Ассенсион теңіз тасбақалары мен қара құйрықты шағалалардың көбею орны болып табылады.
Saint Helena harbours at least 40 species of plants unknown anywhere else in the world, and Ascension is a breeding ground for sea turtles and sooty terns.
Аудандар
Сент-Елена аралы сайлау және әкімшілік мақсаттар үшін қолданылатын 8 ауданға бөлінген.
The island of St Helena is divided into 8 districts, which are used for electoral and administrative purposes.