Кіріспе

Бұрынғы баскетбол лигасы

Американдық баскетбол лигасы бір толық маусым, 1961–1962 жылдар, және келесі маусымның шамамен үштен бір бөлігін ойнады, 1962 жылдың 31 желтоқсанында лига таратылғанға дейін. ABL – алыстан тасталған доптар үшін үш ұпайлық лақтыруды енгізген алғашқы баскетбол лигасы болды. Лиганы Ұлттық баскетбол қауымдастығынан (NBA) ерекшелендіретін басқа ережелер де болды: 24 секундқа қарағанда 30 секундтық ойын сағаты және НБА-ның сол кездегі стандартты 12 футынан кеңірек, 18 футтық еркін лақтыру аймағы.

Құрылу

Лига құрылды, себебі Гарлем Глобтроттерс клубының иесі Эйб Саперштейнге уәде етілген Лос-Анджелес Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) франшизасы берілмеді. Ол көп жылдар бойы танымал Trotters командасымен екі ойыннан тұратын матчтар ұйымдастырып NBA-ны қолдағандығы үшін оған франшиза беріледі деп ойлаған. Миннеаполис Лейкерс клубының иесі Боб Шортқа Лейкерсті Лос-Анджелеске көшіруге рұқсат берілген соң, Саперштейн Ұлттық баскетбол лигаларының (NABL) командасының иесі Пол Коэнге (Так Таперс) және Аматорлық спорт одағының (AAU) Ұлттық чемпионы Кливленд Пайперс клубының иесі Джордж Штайнбреннерге NABL және AAU командалары мен ойыншыларын алып, қарсы лига құруға көндірді. Саперштейн 1959 жылдан бері жаңа лиганы құпия жоспарлап келген, бірақ егер оған NBA франшизасы берілгенде бұл жоспарларынан бас тартар ма, жоқ па белгісіз. Шындығында, Саперштейн мен Коэн басқа қалалардағы жергілікті промоутерлермен құпия келісімдер жасап, олардың командаларын қаржыландыруға уағдаласты, соның арқасында сегіз командадан тұратын лига құрылды. Саперштейн "Лос-Анджелес Жетс" командасын көшірілген "Лейкерс" клубына қарсы қойды. Ол Билл Шарманды бас жаттықтырушы етіп тағайындады және командаға бірден бедел беру үшін бұрынғы NBA ойыншылары Ларри Френд пен Джордж Ярдлиді шартқа алды. Бірақ бұл идея күткен нәтижені бермеді; "Джетс" командасы маусымды аяқтаған жоқ.

Джордж Штайнбрнер

Кливлендте Штайнбреннердің жаттықтырушысы Джон МакЛендон болды, ол маңызды кәсіби баскетбол командасының алғашқы афроамерикандық жаттықтырушысы атанды. Ол «Пайперс» командасының бас менеджері Майк Клири, кейіннен Ұлттық колледж спорты директорлары қауымдастығының атқарушы директоры болып жұмысқа алынды. МакЛендонның Теннесси штатынан Джон Барнхилл және Бен Уорли сияқты бірнеше жұлдызды ойыншылары болды, сондай-ақ бұрынғы «Акрон Уингфутс» командасынан Джонни Кокс және Джимми Дарроу болды, олар бір жыл бұрын AAU ұлттық чемпионатын жеңіп алған еді. Гавайи «Чифс» командасына қарсы өткен ойында Штайнбреннер ойыншы Грейди Макколлумды ойынның бірінші жартысынан кейін «Чифс» командасына сатты. МакЛендон Штайнбреннердің араласуына наразы болып, команда Гавайиден оралғаннан кейін маусымның ортасында жұмысын тастады. Штайнбрэннер бірден жақында таратылған «Джетс» командасынан Шарманды жаттықтырушы етіп тағайындады, ал «Пайперс» лиганың қысқа ғана тарихындағы жалғыз ABL титулын жеңіп алды.

Джерри Лукас

Штайнбрэннер америкалық Джерри Лукаспен 40 мың долларлық келісімшартқа қол қойды. Лукастың келісімшартқа қол қоюымен, Штайнбреннер НБА комиссары Морис Подоловпен құпия келісім жасады. «Пайперс» командасы «Канзас Сити Стирс» командасымен бірігіп, НБА-ға қосылатын болды. 1963–64 жылғы НБА маусымының кестесі басылып шықты, онда «Пайперс» алғашқы ойында «Нью-Йорк Никс» командасымен ойнауға тиіс болды. Бұл тәсіл сәтті аяқталды, бірақ ABL бұл қадамды тоқтатуға сот арқылы тырысты, нәтижесінде Штайнбреннерде команда болды, бірақ лига болмады. ABL-ге оралудың орнына Штайнбреннер ісін тоқтатты. Бұл алаяқтық ABL-дің басқа да амалдарын жасырып тұрды.

Көшіру

Гавайи басшылары жақсы ойын көрсетті, бірақ басқа командалар үшін әуе сапарының құны тым жоғары болды, нәтижесінде Шығыс командалары барлық ойындарын Гавайиде 5-6 күн ішінде, ал Батыс командалары өздерінің ойындарын Батыста ойнады. Бірінші маусымнан кейін «Чифс» Калифорнияның Лонг-Бич қаласына көшті. Сан-Франциско Сэйнтс жаңадан көшірілген Сан-Франциско Уорриорс командасымен тікелей бәсекеден қашу үшін Оклендке көшті. Питтсбург командасының құпия иесі, сонымен қатар «Тейперс» командасының ресми иесі болған Пол Коэн «Тейперс» командасын Нью-Йорк қаласынан, олар жылдар бойы NABL-де күшті болған, Филадельфияға көшірді, онда ол Уилт Чемберленмен бірге «Уорриорс» командасының Филадельфиядан Сан-Францискоға көшуінен туған бос орынды толтыруға үміттенді. Радикалды өзгерістер, теңдессіз көрермендер жиналуы (мысалы, Канзас-Сити Стирс сияқты кейбір командалар жақсы тартса да) және жаңа иелерінен жаңа капиталдың түспеуі Саперштейн мен Коэнды 1962 жылдың 31 желтоқсанында жабылуға мәжбүр етті. Үш ұпайлық лақтыру мен кеңейтілген құқық бұзу сызығын (екеуі де кейіннен баскетбол әлемі қабылдаған) енгізген лига осылай жойылды. ABL тарағаннан кейін Штайнбреннер 125 000 доллар қарызға батып, 2 миллион доллар жеке шығынға ұшырады.

Қайта тууы

Филадельфия Таперс, Канзас Сити Стирс, Гавайи Чифс, Кливленд Пайперс және Лос-Анджелес Джетс ақырында NABL лигасына қайта оралды, қазір олар AAU Elite командалары ретінде өнер көрсетуде.