1960-жылдар АҚШ жастарының контрмәдени саяси қозғалысы

Кіріспе

1960 жылдардағы американдық жастарға бағытталған қарсы мәдени саяси партия – Жастар халықаралық партиясы (YIP), мүшелері көбінесе Yippies деп аталатын, 1960 жылдардың соңындағы еркін сөз және соғысқа қарсы қозғалыстардың радикалды және қарсы мәдени революциялық тармағы болды. Ол 1967 жылдың 31 желтоқсанында құрылған. Олар әлеуметтік жағдайды паш ету үшін театрлық қимылдарды пайдаланды, мысалы, 1968 жылы АҚШ президенттігіне кандидат ретінде шошқаны ("Өлмес Пигасус") ұсынды. Олар жоғары театралды, авторитарлыққа қарсы және анархистік жастар қозғалысы ретінде сипатталды, «символдық саясат» ұстанымын қолданды. Көше театрымен танымал болғандықтан, АҚШ-та марихуананы қылмыстық етуге қарсы наразылық білдіріп, темекі тарту акцияларын және саяси әзілдер жасағандықтарынан, көптеген «ескі мектептің» саяси солшылдары оларды назарға алмады немесе айыптады. ABC News хабарлағандай, «топ көше театрының әрекеттерімен танымал болды және бір кезде «Гручо Марксистер» деп аталды».

Өмірбаян

Иппилердің ресми мүшелігі немесе иерархиясы болған жоқ. Ұйымды Эбби және Анита Хоффман, Джерри Рубин, Нэнси Куршан және Пол Красснер 1967 жылғы 31 желтоқсанда Хоффманның Нью-Йорктегі пәтерінде өткен кездесуде құрды. Өзінің айтуынша, осы атауды Красснер ойлап тапқан. «Егер баспасөз «хиппи» деген сөзді ойлап тапса, онда біз бесеуіміз «иппи» деген сөзді ойлап таба алмаймыз ба?» – деп жазды Эбби Хоффман. Иппилермен байланысты басқа да белсенділерге Стью Альберт, Джуди Гамбо, Эд Сандерс, Робин Морган, Фил Окс, Роберт М. Оккен, Уильям Кунстлер, Джона Раскин, Стив Конлифф, Джером Вашингтон, Джон Синклер, Джим Ретэрфорд, Дана Биал, Бетти (Зария) Эндрю, Джоани Фридом, Дэнни Бойл, Бен Масел, Том Форкад, Пол Уотсон, Дэвид Пил, Уэви Грейви, Арон Кей, Тули Купферберг, Джилл Джонстон, Дейзи Дэдхед, Леатрис Урбанович, Боб Фасс, Мейер Вишнер, Элис Торбуш, Патрик К. Крупа, Джуди Лампе, Стив ДеАнджело, Дин Такерман, Джим Фор, Стив Уэссинг, Пит Вагнер және Брентон Ленгел жатады. Иппилердің туын соғысқа қарсы демонстрацияларда жиі көруге болады. Тудың қара түсті фонында ортасында бес бұрышты қызыл жұлдыз және оның үстінде жасыл марихуана жапырағы бейнеленген. Иппи туы туралы сұраққа жауап берген анонимді иппи, өзін тек «Жунг» деп таныстырып, The New York Times газетіне: «Қара түс – анархияны білдіреді. Қызыл жұлдыз – біздің бес тармақты бағдарламамызды көрсетеді. Ал жапырақ – марихуананы білдіреді, ол қоршаған ортаны ластамай, экологиялық тұрғыдан «сархош» болуға мүмкіндік береді», – деді. Бұл ту Хоффманның «Осы кітапты ұрла» кітабында да еске алынған. Эбби Хоффман мен Джерри Рубин 1969 жылғы Чикагодағы «жетілік» ісінің бес айлық сот процесіне байланысты жариялылықтың арқасында ең танымал иппилерге және бестселлер авторларына айналды. Олар екеуі де «идеология – мидың ауруы» деген сөз тіркесін қолданып, иппилерді ережелерге сәйкес ойын ойнайтын негізгі саяси партиялардан бөліп көрсетті. Хоффман мен Рубин 1968 жылдың тамызында Демократиялық ұлттық конвенцияда қылмыстық құлық жасады және тәртіпсіздікке итермеледі деген айыппен сотқа тартылған жеті күдіктінің ішіндегі ең ерекшелері болды. Хоффман мен Рубин сот процесін иппилердің әзіл-қалжыңдарына арналған алаң ретінде пайдаланды. Бір кезде олар сотқа судья киімінде келді.

The Yippies had no formal membership or hierarchy. The organization was founded by Abbie and Anita Hoffman, Jerry Rubin, Nancy Kurshan, and Paul Krassner, at a meeting in the Hoffmans' New York apartment on December 31, 1967. According to his own account, Krassner coined the name. "If the press had created 'hippie,' could not we five hatch the 'yippie'?" Abbie Hoffman wrote. Other activists associated with the Yippies include Stew Albert, Judy Gumbo, Ed Sanders, Robin Morgan, Phil Ochs, Robert M. Ockene, William Kunstler, Jonah Raskin, Steve Conliff, Jerome Washington, John Sinclair, Jim Retherford, Dana Beal, Betty (Zaria) Andrew, Joanee Freedom, Danny Boyle, Ben Masel, Tom Forcade, Paul Watson, David Peel, Wavy Gravy, Aron Kay, Tuli Kupferberg, Jill Johnston, Daisy Deadhead, Leatrice Urbanowicz, Bob Fass, Mayer Vishner, Alice Torbush, Patrick K. Kroupa, Judy Lampe, Steve DeAngelo, Dean Tuckerman, Jim Fouratt, Steve Wessing, Pete Wagner and Brenton Lengel. A Yippie flag was often seen at anti war demonstrations. The flag had a black background with a five pointed red star in the center, and a green cannabis leaf superimposed over it. When asked about the Yippie flag, an anonymous Yippie identified only as "Jung" told The New York Times that "The black is for anarchy. The red star is for our five point program. And the leaf is for marijuana, which is for getting ecologically stoned without polluting the environment." This flag is also mentioned in Hoffman's Steal This Book. Abbie Hoffman and Jerry Rubin became the most famous Yippies—and bestselling authors—in part due to publicity surrounding the five month Chicago Seven Conspiracy trial of 1969. They both used the phrase "ideology is a brain disease" to separate the Yippies from mainstream political parties that played the game by the rules. Hoffman and Rubin were arguably the most colorful of the seven defendants accused of criminal conspiracy and inciting to riot at the August 1968 Democratic National Convention. Hoffman and Rubin used the trial as a platform for Yippie antics—at one point, they showed up in court attired in judicial robes.

Шығу тегі

Иппи термині Красснер, сондай-ақ Эбби және Анита Хоффман 1967 жылғы Жаңа жыл қарсаңында ойлап тапты. Пол Краснер 2007 жылғы қаңтарда Los Angeles Times газетінде былай жазды: "Бізге хиппилердің радикалданғанын білдіретін атау қажет болды, мен "Иппи" дегенді бұрыннан бар құбылысты белгілеу үшін ойлап таптым, ол психоделикалық хиппилер мен саяси белсенділердің табиғи коалициясы еді. Соғысқа қарсы демонстрациялардағы өзара әрекеттесулер нәтижесінде біз балаларды осы елде марихуана шеккені үшін түрмеге отырғызу мен планетаның екінші жағында напалммен өртеу арасындағы тікелей байланысты түсіндік. Анита Хоффманға бұл сөз ұнады, бірақ The New York Times және басқа "қатаң адамдарға" қозғалысты қабылдау үшін ресми атау қажет деп ойлады. Сол түні ол "Жастар халықаралық партиясы" дегенді ұсынды, себебі ол қозғалысты символдайтын және әдемі тіркес құрайтын еді. "Жастар халықаралық партиясы" деген атаумен қатар, ұйымды жай ғана "Иппи!" деп атады, қуанышпен айқайлағандай (көтеріңкілік сезімін білдіру үшін леп белгісімен). "Yippie! дегеніміз не?" – деп жазды Эбби Хоффман. "Энергия – қызық – күш – леп белгісі!"

Бірінші баспасөз конференциясы

Yippies 1968 жылдың 17 наурызында Нью-Йорктегі Американа қонақ үйінде, Чикагодағы 1968 жылғы тамыздағы Демократиялық ұлттық конвенциядан бес ай бұрын алғашқы баспасөз конференциясын өткізді. Джуди Коллинс баспасөз конференциясында ән орындады. "Чикаго Сан Таймс" газеті бұл туралы "Ии-ии-и! Иппилер келе жатыр!" деген тақырыппен мақала жариялады. Сан-Франциско мим труппасы, Қуанышты шалаңқырлар/Өлі бас, Шошқа фермасы, Көкжұлдыз отбасы, Есален институты, Бейбітшілік және еркіндік партиясы, Ақ пантералар партиясы және Ферма қатысты. Бұл топтар мен Yippies арасында көптеген байланыстар, әлеуметтік өзара әрекеттесу және идея алмасу болды, сондықтан көптеген мүшелер бірнеше ұйымға мүше болды, сондай-ақ олардың ықпалы мен мақсаттары ұқсас болды. "Біз халықпыз. Біз жаңа ұлтпыз", - делінген YIP-тің Жаңа Ұлт мәлімдемесінде. "Біз әркімнің өз өмірін өзі басқаруын және бір-біріне қамқорлық жасауын қалаймыз. Өмірді жоюға, пайда табуға бағытталған көзқарастарға, институттарға және машиналарға төзбейміз". Мақсаты - шекарасыз хиппи қарсы мәдениеті мен оның қоғамдық құндылықтарына негізделген орталықтандырылмаған, ұжымдық, анархистік ұлт құру еді. Эбби Хоффман былай жазды:

"Біз саяси партия құру арқылы Американы жеңе алмаймыз. Біз марихуана жапырағындай берік жаңа ұлт құру арқылы оны жеңеміз". "Жаңа ұлттың" туы қара фонда ортасында бес бұрышты қызыл жұлдыз және оның үстінде жасыл марихуана жапырағы бейнеленген (YIP туымен бірдей). Чикаго тарих мұражайында жаңа ұлттың басқа туы көрсетілген. Бұл марихуана жапырағы емес. Онда доллар банкнотының артқы жағындағы пирамидадағы "барлық нәрсені көретін көз" сияқты бір нәрсеге ұқсайтын суреттің астында "ҚАЗИР" деген сөз жазылған.

Иппилер қозғалысы

Жастар халықаралық партиясы Рубин, Хоффман және басқа негіздеушілерден әлдеқайда жылдам тарады. YIP бүкіл АҚШ-та және басқа елдерде бөлімшелерге ие болды, әсіресе Нью-Йорк, Ванкувер, Вашингтон, округ Колумбия, Детройт, Милуоки, Лос-Анджелес, Тусон, Хьюстон, Остин, Колумбус, Дейтон, Чикаго, Беркли, Сан-Франциско және Мэдисон қалаларындағы топтар ерекше белсенділік танытты. 1970 жылдар бойы YIP конференциялары өткізілді, алғашқысы 1971 жылы Висконсин штатының Мэдисон қаласында өткен «Жаңа Ұлт конференциясы» болды. 1971 жылдың 4 сәуірінде Мэдисон конференциясының соңғы күні жүздеген тәртіп сақшылары жергілікті иппилер ұйымдастырған көшелік кешті таратып, шараны аяқтады, нәтижесінде иппилер мен полиция арасында қақтығыс болды.

Темекі шегу

Иппилер 1970 және 1980 жылдары Солтүстік Америкада марихуана "түтінді кездесулерді" ұйымдастырды. 1970 жылғы 4 шілдеде Вашингтонда өткен алғашқы YIP түтінді кездесуіне 25 000 адам қатысты. Көптеген хиппи наразылары Билли Грэм мен Боб Хоуппен бірге жақын жердегі "Американы құрметтеу күні" тойына бірден барып, мәдениеттер арасында қақтығыс туды. 1971 жылғы 7 тамызда Ванкувердегі иппилердің түтінді кездесуіне полиция шабуыл жасады, нәтижесінде Гастаун көтерілісі болды, бұл Канада тарихындағы ең әйгілі наразылықтардың бірі. Жыл сайынғы 4 шілдеде Вашингтондағы иппилердің түтінді кездесуі қарсы мәдениеттің дәстүріне айналды.

Балама мәдениет

Иппилер өздерінің қарсы мәдениет қауымдастықтарында баламалы институттарды ұйымдастырды. Тусон қаласында иппилер тегін дүкен ашты; Ванкуверде иппилер жиі мазақталған хиппи қауымына заңдық көмек көрсету үшін Халықты қорғау қорын құрды; Милуокиде иппилер қаланың алғашқы азық-түлік кооперативін іске қосуға көмектесті. Көптеген иппилер жасырын баспасөзбен байланысты болды. Кейбіреулері ірі жасырын газеттердің немесе баламалы журналдардың редакторы болды, соның ішінде Иппи Абе Пек («Чикаго Сид»), Джефф Шеро Найтбёрд («Нью-Йорктің Тышқан» және «Остин Күн»), Пол Красснер («Реалист»), Робин Морган («Ms. magazine»), Стив Конлифф («Purple Berries, Sour Grapes» және «Columbus Free Press»), Боб Мерсер («The Georgia Straight» және «Yellow Journal»), Генри Вайсборн («ULTRA»), Джеймс Ретерфорд («The Rag»), Мейер Вишнер («LA Weekly»), Мэтью Лэнди Стин және Стью Альберт («Беркли Барб» және «Беркли тайпасы»), Том Форкад («Жер асты баспасөз синдикаты» және «High Times») және Габриэль Шенг («Альтернативті медиа»). Нью-Йорк иппи Кока Кристалл танымал кабельдік телеарнада «Егер мен билемесем, революцияңды өзіңде сақтай бер» бағдарламасын жүргізді. Иппилер баламалы музыка мен кино саласында белсенді болды. Әнші-ақындар Фил Окс және Дэвид Пил – иппилер. «Мен партияны жобалауға, 1968 жылдың басында Иппи нені білдіретіні туралы идеяны қалыптастыруға көмектестім», - деді Окс Чикаго сегіздігінің процесінде. Том Форкадтың жартылай қаржыландырған ерекше, аңызға айналған фильм «Medicine Ball Caravan» сол дәуірдің Иппилердің өмірінен кетушілері мен басқа да қызықты және динамикалық тұлғаларын көрсетеді. Кейін фильмнің атауы «Біз сіздің қыздарыңыз үшін келдік» деп өзгертілді. Радикалды музыканттар көбінесе Иппилер ұйымдастырған іс-шараларда ынталы тыңдарман табады және жиі ойнауға ұсыныс жасайтын. YIP-ке байланысты Джон Синклер 1968 жылы Демократиялық Ұлттық Конвенттегі наразылықтар кезінде Линкольн паркінде өнер көрсеткен «MC5» Детройт прото-панк тобының менеджері болды. 1970 жылы Пит Сигер Ванкувердегі Иппи митингісінде Иерихон жағажайлық паркі арқылы тас жол салуға қарсы сөз сөйледі. Әйгілі және ықпалды прото-панк тобы «Нью-Йорк қуыршақтарының» алғашқы концерті 1970 жылдары Дана Билдің марихуана тұтқындалғандарының бірі үшін заңдық шығындарды жинау мақсатында өткізілген Иппилердің қайырымдылық шарасы болды. Жастар халықаралық партиясы 1979 жылы «Расизмге қарсы рок» қозғалысының АҚШ бөлімшесін құрды. «Rock Against Racism USA» кейіннен 1983 жылы сыншылардың жоғары бағасын алған, Иппилер ұйымдастырған, кеңінен танылған ұлттық «Rock Against Reagan» турнесіне айналды. Турнедегі танымал топтар: Мишель Шок, «Dead Kennedys», «Crucifucks», «MDC», «Cause for Alarm», «Toxic Reasons» және «Static Disruptors». Жасы Вупи Голдберг (Уилл Дёрст сияқты) Сан-Францискодағы R A R шоуында стендап комедиясын орындады. Ванкувер иппилері Кен Лестер мен Дэвид Спаннер Канаданың ең әйгілі екі саяси панк-тобының менеджерлері болды: «D.O.A.» (Лестер) және «The Subhumans» (Спаннер). Нью-Йорк Иппи/«High Times» баспагері Том Форкад панк-рок туралы алғашқы фильмдердің бірін, «D.O.A.» фильмін қаржылады, онда «Sex Pistols» тобының 1978 жылғы Америка турнесінің кадрлары көрсетілген. Батыльмондағы әйгілі Иппи Джон Уотерс танымал тәуелсіз кинорежиссер («Pink Flamingos», «Polyester», «Hairspray») атанды, бір сұхбатында Иппилер оның әдепсіз стильіне әсер еткенін айтты: «Мен Иппи агитаторы болдым және Кішкентай Ричард сияқты болуды қаладым. Мен сол кезде хиппинің суффирі сияқты киінгенмін, өйткені панк әлі пайда болған жоқ».

Yippies organized alternative institutions in their counterculture communities. In Tucson, Yippies operated a free store; in Vancouver, Yippies established the People's Defense Fund to provide legal help for the often harassed hippie community; in Milwaukee, Yippies helped launch the city's first food co op. Many Yippies were involved in the underground press. Some were the editors of major underground newspapers or alternative magazines, including Yippies Abe Peck (Chicago Seed), Jeff Shero Nightbyrd (New York's Rat and Austin Sun), Paul Krassner (The Realist), Robin Morgan (Ms. magazine), Steve Conliff (Purple Berries, Sour Grapes and Columbus Free Press), Bob Mercer (The Georgia Straight and Yellow Journal), Henry Weissborn (ULTRA), James Retherford (The Rag), Mayer Vishner (LA Weekly), Matthew Landy Steen and Stew Albert (Berkeley Barb and Berkeley Tribe), Tom Forcade (Underground Press Syndicate and High Times) and Gabrielle Schang (Alternative Media). New York Yippie Coca Crystal hosted the popular cable TV program If I Can't Dance You Can Keep Your Revolution. Yippies were active in alternative music and movies. Singer songwriters Phil Ochs and David Peel were Yippies. "I helped design the party, formulate the idea of what Yippie was going to be, in the early part of 1968," Ochs testified at the Chicago Eight trial. The strange, legendary cult film Medicine Ball Caravan (partly financed by Tom Forcade), chronicled Yippie drop outs and a variety of other fascinating and dynamic characters of the era. The movie title was later controversially changed to "We Have Come for your Daughters". Radical musicians usually found enthusiastic audiences at Yippie sponsored events and frequently offered to play. YIP affiliated John Sinclair managed Detroit's proto punk band the MC5, who played in Lincoln Park during protests at the 1968 Democratic National Convention. In 1970, Pete Seeger played a Vancouver Yippie rally against construction of a highway through Jericho Beach Park. The first ever concert by the influential and iconic proto punk band the New York Dolls, was a Yippie benefit to raise funds to pay legal fees for one of Dana Beal's marijuana arrests in the 1970s. The Youth International Party founded the US branch of the Rock Against Racism movement in 1979. Rock Against Racism USA later morphed into the critically acclaimed, Yippie organized, widely recognized national Rock Against Reagan tour in 1983. Well known bands on the tour included Michelle Shocked, the Dead Kennedys, the Crucifucks, MDC, Cause for Alarm, Toxic Reasons and Static Disruptors. A young Whoopi Goldberg performed stand up comedy (as did Will Durst) at the San Francisco R A R show. Vancouver Yippies Ken Lester and David Spaner were the managers of Canada's two most notorious political punk bands, D. O. A. (Lester) and The Subhumans (Spaner). New York Yippie/High Times publisher Tom Forcade financed one of the first movies about punk rock, D. O. A., featuring footage of the Sex Pistols' 1978 tour of America. Infamous Baltimore Yippie John Waters became a renowned independent filmmaker (Pink Flamingos, Polyester, Hairspray), once claiming in an interview that the Yippies influenced his irreverent sense of style: "I was a Yippie agitator, and I wanted to look like Little Richard. I dressed like a hippie pimp back then, because punk wasn't around yet."