Кіріспе

Американдық зерттеуші, кәсіпкер, тарихшы және өздігінен әрекет етуші Натаниел Питт Лэнгфорд (9 тамыз 1832 – 18 қазан 1911) – Миннесота штатының Сент-Пол қаласынан шыққан американдық зерттеуші, кәсіпкер, бюрократ, өздігінен әрекет етуші және тарихшы. Ол Монтана алтын кендерінің алғашқы жылдарында, аумақтық үкіметте және Йеллоустоун ұлттық паркін құруда маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Лэнгфорд Нью-Йорк штатының солтүстігінде дүниеге келді және 1854 жылы Сент-Пол қаласына көшіп келді. 1858 жылы ол Миннесота штаты банкінің кассирі болды, бұл штаттың жаңа еркін банк заңы бойынша ашылған алғашқы банк еді. Банк келесі жылы жабылды. Ол Сент-Энтони паркі ауданына инвестиция салумен айналысты.

Монтана алтын кен орындары

1862 жылғы 16 маусымда Лэнгфорд, капитан Джеймс Л. Фисктің басқаруымен жүргізілген Солтүстік құрлық арқылы өтетін экспедицияның мүшесі және офицері ретінде, Форт Бентон арқылы Роки тауларындағы Салмон өзенінің кен аймақтарына керуен жолын салу үшін Сент-Пол қаласынан аттанды. Экспедиция жақын арада Монтана штатының Баннак деп аталатын аймағындағы Грассоппер-Крик алтын кендеріне жетті. Сол жерде Лэнгфорд және оның серіктестері жүк тасымалдау компанияларын, ағаш кесетін тіс машинасы мен басқа да кәсіпорындарды құрды.

Қауіпсіздік

Лэнгфорд сонымен қатар 1863-64 жылдары Вирджиния қаласы мен Монтана штатының Баннак қаласындағы тәртіпсіздікпен күрескен, жаман атқа ие Монтана қалыңдықтарының өздік қозғалысының құрамында болды.

Аумақтық салық жинаушы

1864 жылы, Монтана территориясы 1864 жылғы 28 мамырда құрылғаннан кейін көп ұзамай, Лэнгфорд ішкі кірістерді жинаушы және Ұлттық банктерді тексеруші болып тағайындалды. Ол Монтана территориялық үкіметінде бес жыл қызмет етті.

Йеллоустондағы барлау және құру

[[Файл:Ұлттық паркLangfordSignature. JPG|right|thumb|Лэнгфордтың «Йеллоустоун паркінің ашылуы» (1870) еңбегінен алынған қолтаңбасы. Маунт Лэнгфорд, биіктігі 10623 фут (3238 м), Абсарока тауларында, Йеллоустоун көлінен 7.5 миль (12 км) шығысқа қарай орналасқан. Бұл шыңды Лэнгфорд пен Дуан экспедиция барысында бағындырып, оның құрметіне атады. Уошберн экспедициясына қатысқаннан кейін Лэнгфорд парктің бірінші басқарушысы болып тағайындалды. Оның әріптері N.P. болғандықтан, ол тез арада «Ұлттық парк Лэнгфорд» деген лақап атқа ие болды. Бұл жаңа қызметі үшін оған жалақы төлеуге қаражат болмады, сондықтан ол өзге жерде тамақ табуға мәжбүр болды. Бұл Лэнгфордқа паркті басқаруға уақыт қалдырмады, ол бес жылдық басқару кезеңінде паркеге тек екі рет кірді. Біріншісі 1872 жылы екінші Хейден экспедициясында қонақ ретінде, ал екіншісі 1874 жылы Мэтью МакГирк есімді адамды қуу үшін болды. МакГирк парктегі қайнап жатқан өзеннің – емдік қасиеттері бар деген қамытқа ие болған парктің бірінші жылы бұлағының иесімін деп мәлімдеді. Лэнгфордтың жалақысы, паркті қаржыландыру қаражаты және оның жануарлар дүниесі мен геологиялық ерекшеліктерін қорғаудың заңдық жолы болмады. Лэнгфордты немқұрайлылыққа айыптау арқылы саяси қысым көрсетіліп, 1877 жылы Йеллоустоунның бірінші басқарушысы қызметтен алынды. Оның орнына Филет У. Норрис тағайындалды. 1905 жылы Лэнгфорд экспедицияның жан-жақты инсайдерлік көрінісі ретінде 1870 жылы Йеллоустондағы және Firehole-дегі Washburn экспедициясының күнделігін жариялады.]]

Тарихшы

Йеллоустондағы тәжірибесінен кейін Лэнгфорд Миннесота штатына, өзі туған жеріне оралып, Батыс тарихшысы мамандығымен айналыса бастады. Дүниеден өткенге дейін ол Миннесота тарихи қоғамының президенті және директорлар кеңесінің мүшесі болды.