Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысырдағы қала
Мысырдағы қала
City in Egypt
the city in Egypt
Этимология
Қаланың атауы Ливан араб тіліндегі құрғақ шөп (Glycyrrhiza glabra) – ың (سُوس) деген мағынаны білдіретін сөздің Фуаил түрінен шыққан.
The city's name is derived from a Fu'ail form of a Levantine Arabic word that means liquorice (سُوس).
Ахеменидтер дәуірі
Дарий Зұлқарнайынның Суэц жазулары – ежелгі парсы, элам, вавилон және мысыр тілдерінде жазылған мәтіндер. Бұл мәтіндер Уди Тумилатта Нил өзені мен Ащы көлдер арасындағы каналдың ашылуын еске алу үшін орнатылған бес ескерткіште сақталған. Каналдың ашылуы Мысыр, сол кезде Ахемен империясының сатрапиясы, және Персия (яғни, империяның басым бөлігі) арасындағы теңіз көлігін жеңілдету мақсатында жасалған.
Darius the Great's Suez Inscriptions were texts written in Old Persian, Elamite, Babylonian and Egyptian on five monuments erected in Wadi Tumilat, commemorating the opening of a canal between the Nile and the Bitter Lakes, to facilitate a shipping connection between Egypt, then a satrapy of the Achaemenid Empire, and Persia (i. e. the greater portion of the Empire itself).
Ерте ислам дәуірі
Біздің заманымыздың 7-ші ғасырында "Колзум" деп аталатын қала қазіргі Суэцтің солтүстігінде орналасқан еді және Амр ибн әл-Ас салған, Ніл өзені мен Қызыл теңізді байланыстырған каналдың шығыс ұшы ретінде қызмет етті. 770 жылы екінші Аббасид халифасы әл-Мансурдың Арабиядағы жауының Мысырдан және солтүстік жерлерден жабдықталуына бөгет қою үшін каналды жапқаннан кейін Колзум саудасы төмендеді. Дегенмен, қала Мысыр мен Арабия арасындағы саудадан пайда көре берді. 780 жылы әл-Мансурдың ізбасары әл-Махди каналдың бір бөлігін қайта жаңартылды. 971 жылы Әл Хасан әл Ассам бастаған карматтар Колзумда Джаухар әл Сиклли басқарған Фатимид әскерін жеңіп, қаланы басып алды. Сол жылдың соңында Каирде әл-Сикиллиден жеңілгеннен кейін Хасан және оның әскері Колзум арқылы Арабияға шегінді. Араб саяхатшысы әл-Мукаддасидің мәлімдемесіне сәйкес, Суэц қаласы Колзумның жанында орналасқан және 986 жылы ол келген кезде ауыз сумен қамтамасыз еткен. Мысырдың Әйюбид сұлтаны Саладин, Мысырдың шығыс шекарасын Рейнальд Шатилонның крестонос шабуылдарынан қорғау үшін Колзум мен Суэцті бекітті. 1183 және 1184 жылдар аралығында Рейнальд Қызыл теңізде кемелер орналастырып, Әюбид гарнизонының Колзумда су алуына кедергі келтірді. Жауап ретінде Саладиннің інісі әл-Адил, Хасам ад-Дин Лулуға Рейнальдтың жобасын тоқтату үшін оңтүстік Айдаб портына жүзіп барған теңіз күштерін құруды тапсырды. 16 ғасырдың басында Осман империясының Мысырды басып алуынан кейін Суэц маңызды теңіз және сауда орталығына айналды. Суэцтегі Осман флоты португалдықтармен Үнді мұхиты саудасы үшін күресте маңызды рөл атқарды.
In the 7th century AD a town named "Kolzum" stood just north of the site of present day Suez and served as eastern terminus of a canal built by Amr ibn al 'As, linking the Nile River and the Red Sea. Kolzum's trade fell following the closure of the canal in 770 by the second Abbasid caliph, al Mansur, to prevent his enemies in Arabia from accessing supplies from Egypt and the lands north of it. Nonetheless, the town benefited from the trade that remained between Egypt and Arabia. By 780 al Mansur's successor al Mahdi restored part of the canal. The Qarmatians led by al Hasan al A'sam defeated a Fatimid army headed by Jawhar al Siqilli at Kolzum in 971 and thereby captured the town. Following his defeat in Cairo by al Siqilli at the end of that year, Hasan and his forces retreated to Arabia via Kolzum. Suez was situated nearby and served as a source of drinking water for Kolzum, according to the Arab traveler al Muqaddasi, who visited in 986. The Ayyubid sultan of Egypt, Saladin, fortified both Kolzum and Suez in order to defend Egypt's eastern frontier from Crusader raids by Raynald of Chatillon. Between 1183 and 1184, Raynald had ships stationed in the Red Sea to prevent the Ayyubid garrison at Kolzum from accessing water. In response, Saladin's brother al Adil had Husam ad Din Lu'lu' build a naval fleet, which sailed to the southern port of Aidab to end Raynald's venture. Following the Ottoman conquest of Egypt at the beginning of the 16th century, Suez became both a major naval and trading station. The Ottoman fleets at Suez were instrumental in disputing control over Indian Ocean trade with the Portuguese.
Португалиялық шабуылдар
Осман флотын Қызыл теңізге шектеуге тырысу үшін, 1538 жылғы Диу шайқасынан кейін, 1541 жылы Осман флотын іздеп табу және жою мақсатымен португалдық армада жіберілді. Мысыр жағалауындағы Эль-Торды басып алғаннан кейін, командир Эстевао да Гама Суэцке шабуыл жасауға бұйрық берді, бірақ Осман флотын өртеп жібере алмады, себебі Османдықтар алдын ала шабуыл туралы хабардар болған еді. Оның орнына португалдық флот келесі 7 айды Қызыл теңізде порттан портқа қадам басып, Массавада Үндістанға муссон желдерін күтіп отырды. Неміс саяхатшысы Карстен Нибур 18 ғасырда Суэцтен Жиддаға жыл сайын 20 кемеден тұратын флот жүріп өткенін айтты, ол Мекке порты және Мысырдың Үндістанмен сауда жасау қақпасы қызметін атқарды. Дегенмен, 1798 жылы Наполеонның басып кіруі кезінде Суэц тағы да маңызсыз қалаға айналды. 1800 жылы француз бен британдық әскерлер арасындағы шайқас қаланың көп бөлігін қиратып жіберді.
In trying to limit the Ottoman fleet to the Red Sea, after the Battle of Diu in 1538, a Portuguese Armada was sent in 1541 to seek out and destroy the Ottoman fleet. After the conquest of El Tor on the Egyptian coast, the commander Estevão da Gama gave the order to attack Suez, but failed to burn the Ottoman fleet as the Ottomans had received intelligence about the incoming raid beforehand. Instead, the Portuguese fleet spent the next 7 months in the Red Sea sailing from port to port and waiting in Massawa for the monsoon to India. German explorer Carsten Niebuhr noted that in the 18th century a 20 vessel fleet sailed annually from Suez to Jeddah—which served both as Mecca's port and Egypt's gateway for trade with India. However, by 1798, during the Napoleonic invasion, Suez had once again devolved into an unimportant town. Fighting between the French and the British in 1800 left most of the town in ruins.
Қазіргі заман
Қала 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Синай түбегіндегі египеттік және израильдік әскерлер арасындағы шайқастарда дерлік толығымен қирады. 1967 жылғы Алты күндік соғыстан кейін қала тасталып қалды. Авраам Адан қаланы басып алуға тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Израиль қорғаныс күштері (ИДФ) 80 әскерін жоғалтты, 120-сы жараланды және 40 танк жойылды. Суэцтің қайта құрылысы Израильмен болған Йом Киппур соғысынан кейін Египет Суэц каналын қайта ашқаннан кейін көп ұзамай басталды. Суэц 2011 жылғы египеттік революция кезінде Хосни Мубарак үкіметіне қарсы өткен алғашқы ірі наразылықтардың ортасы болды және сол көтерілістің алғашқы құрбаны осы қалада болды. Осы себепті, ол Тунистің Сиди Бузидіне теңеп айтылады, ол шағын қаланың 2010-2011 жылғы тунистік революциядағы рөлін еске салады. 2021 жылы "Евер Гивен" контейнерлік кемесі Суэцке жақын Суэц каналында келіп қалды. Бұл оқиға 2021 жылғы Суэц каналындағы тоқырау деп белгілі болды.
The city was virtually destroyed during battles in the late 1960s and early 1970s between Egyptian and Israeli forces occupying the Sinai Peninsula. The town was deserted following the Six Day War in 1967. Avraham Adan tried to capture the city but it failed, it cost the Israeli Defence Forces (IDF) 80 troops killed, 120 wounded and 40 tanks destroyed. Reconstruction of Suez began soon after Egypt reopened the Suez Canal, following the Yom Kippur War with Israel. Suez was the first city to hold major protests against the government of Hosni Mubarak during the 2011 Egyptian revolution and was the scene of the first fatality of that uprising. On account of this, it has been called the Sidi Bouzid of Egypt, recalling that small town's role in the 2010–2011 Tunisian revolution. In 2021, the container ship Ever Given became stuck across the Suez canal near Suez. This came to be known as the 2021 Suez Canal obstruction.
Ел Арбаин ауданы
Қаланың ең көп халқы тұратын ауданы, онда көптеген мемлекеттік ғимараттар мен қоғамдық мекемелер орналасқан. Бұл ауданда қаланың басты жеміс-көкөніс базарларынан бөлек, түрлі тауарлар сататын басқа да базарлар мен дүкендер де бар.
The most populous district of the city, it has most of the government buildings and public institutions. It also has the city's main fruit and vegetable markets in addition to other markets and stores selling various commodities.
Суэц ауданы
Суэц ауданы қаланың ең әулетті аймағы болып саналады. Ондағы жылжымайтын мүлік қаланың басқа аудандарына қарағанда едәуір қымбат. Оның ғимараттары Эль-Арбаин ауданындағы ғимараттарға қарағанда көбінесе заманауи архитектуралық стильде салынған. Оған Суэц каналына тікелей қараған Порт Тауфик атты әулетті аудан да кіреді. Порт Тауфикте ағылшын отарлау дәуіріне дейінгі ескі үлгідегі үйлер сақталған. Ауданның құрамына Мысырдың ең маңызды екі мұнай өңдеу зауыты кіреді: Эль Наср мұнай компаниясы және Суэц мұнай компаниясы. Сонымен қатар, Суэц порты, Мысырдың ірі порттарының бірі, Суэц ауданының шегінде орналасқан.
Suez district is considered the most affluent area in the city. The real estate there is significantly more expensive than any other district in the city. Its buildings have more modern architectural style than those in the El Arbaeen District. It includes the affluent neighbourhood of Port Tawfik, which directly overlooks the Suez Canal. Port Tawfik includes some old style houses that date back to the era of English occupation. The district also includes two of Egypt's most important oil refineries; El Nasr Petroleum Company and Suez Petroleum Company. Also, Suez Port, one of Egypt's main ports, lies within the perimeter of Suez District.
Ел Ганайен ауданы
Бұл аудан Исмаилия облысымен шекараға дейін созылып, қаланың Азия бөлігінің барлық аумағын қамтиды. Онда қаланың барлық ауылдық жерлері орналасқан және оны қаланың "аймақтық жағы" деп санауға болады.
This district stretches all the way to the border with Ismailia Governorate and contains the entire Asian territory of the city. It has all the rural areas of the city and can be thought of as the city's "countryside".
Фейсал ауданы
Оған қаланың жаңа шағын аудандары кіреді. Фейсал ауданының көп бөлігі 1973 жылғы Йом Киппур соғысынан кейін салынды, ол қаланың кең аумақтарын қиратқан еді. Фейсал ауданындағы шағын аудандардың мысалдары: Аль-Сабба, Аль-Амал және Аль-Муши, олардың ішінде.
It includes the newer neighbourhoods of the city. Most of the areas at Faisal District were established after the 1973 Yom Kippur war, which had destroyed vast areas of the city. Examples of neighborhoods in Faisal District include Al Sabbah, Al Amal and Al Mushi, to name a few.
Атақах ауданы
Бұл аймақ көптеген өнеркәсіптік аймақтардың болуымен сипатталады. Онда тыңайтқыштар, цемент, болат, тамақ майы, ұн өнімдері, мұнай платформалары, керамикалық плиткалар, қант және тағы да көптеген өнімдерді өндіретін зауыттар мен фабрикалар бар. Сонымен қатар, Аттака электр станциясы да бар. Аймаққа Суэц шығанағына қарап тұрған, Мысырдың ең маңызды демалыс орындарының бірі – Айн Сохна да кіреді. Айн Сохнада жоғары сапалы демалыс орындары көп, және жылы ауа райының арқасында жыл бойы египеттік және шетелдік туристер көптеп келеді. Сондай-ақ, аймақта Дубай негізделген DP World компаниясы басқаратын, Мысырдың маңызды теңіз порттарының бірі – Айн Сохна теңіз порты мен қаланың басты балық өндіру порты болып табылатын Әл-Атака балық аулау порты орналасқан.
It is characterised by the existence of many industrial areas. There are plants and factories specialising in fertilisers, cement, steel, cooking oil, flour products, oil rigs, ceramic tiles, sugar, and many other products. There is also the Attaka Power Plant. The district also includes Ain Sokhna, one of Egypt's most important sea resorts, overlooking the Gulf of Suez. Ain Sokhna has numerous high class sea resorts and is frequented by many tourists, Egyptians and foreigners, all over the year due to its warm weather. The district is also home to the Ain Sokhna Sea Port, one of Egypt's main sea ports operated by the Dubai based DP World Company and the Al Ataka Fishing Port, which is the city's main fish production port.
Суэц каналы
Ежелгі заманда Нил өзенінің дельтасынан Суэц шығанағына дейін канал болған, сол кезде шығанақ қазіргіге қарағанда солтүстікке қарай созылған. Бұл канал пайдаланылмай қалды, ал қазіргі канал он тоғызыншы ғасырда салынды. Суэц каналы кемелерге Жақсы Үміт мүйісін айналып өтуге қарағанда едәуір қысқа жол ұсынады. Суэц каналын салуға аймақтың табиғи жағдайлары қолайлы болды: Жерорта теңізі мен Қызыл теңіз арасындағы салыстырмалы түрде қысқа қашықтық, көлдерге айналған көлдер немесе ойыстардың тізбегі (солтүстіктегі Манзала көлі, сондай-ақ Тимса және Ащы көлдер, маршруттың ортасындағы ойыстар) және жалпы тегіс жер бедері. Каналды салуды инженер және француз дипломаты Фердинанд де Лессепс ұсынды, ол 1854 жылы Саид-пашадан каналды салу және пайдалану құқығын 99 жылға алды. «Суэц теңіз каналының әмбебап компаниясы» құрылды. Құрылыс 11 жылға созылды және канал 1869 жылдың 17 қарашасында ашылды. Канал әлемдік саудаға бірден күшті әсер етті. 1956 жылдың шілдесінде, 1952 жылғы Египет революциясының төртінші жылдығынан кейін, президент Гамал Әбдел Насер басқаратын Египет үкіметі француздықтар басқарып, жеке меншікте болған, ал британдықтар ең ірі акционерлер болған Суэц каналы компаниясын мемлекеттік меншікке алды. Одан кейін болған Израиль-Британ-Француз әскерлерінің Египетке басып кіруі Египетте «Үшжақты агрессия» деп, ал басқа елдерде «Суэц дағдарысы» деп белгілі болды. 1967 жылғы алты күндік соғыста Израильдің Синай түбегін басып алуынан кейін канал жабылды және 1975 жылға дейін қайта ашылмады. 2021 жылдың 23 наурызында «Ever Given» атты контейнерлік кеме каналда тұрып алып, оны тоқтатты. Бүгінде канал әлемдік саудадағы маңызды буын болып табылады және Египет экономикасына үлкен үлес қосады; 2009 жылы каналдан түскен табыс Египеттің ЖІӨ-сінің 3,7%-ын құрады.
In ancient times, there was a canal from the Nile delta to the Gulf of Suez, when the gulf extended further north than it does today. This canal fell into disuse, and the present canal was built in the nineteenth century. The Suez Canal offers a significantly shorter passage for ships, as compared to passing round the Cape of Good Hope. The construction of the Suez Canal was favoured by the natural conditions of the region: the comparatively short distance between the Mediterranean and the Red Sea, the occurrence of a line of lakes or depressions which became lakes (Lake Manzala in the north, and depressions, Timsah and the Bitter Lakes, part way along the route), and the generally flat terrain. The construction of the canal was proposed by the engineer and French diplomat Ferdinand de Lesseps, who in 1854 acquired from Said Pasha the rights of constructing and operating the canal for a period of 99 years. The Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez was formed. Construction took 11 years, and the canal opened on 17 November 1869. The canal had an immediate and dramatic effect on world trade. In July 1956, just a few days after the fourth anniversary of the Egyptian Revolution of 1952, the Egyptian government under President Gamal Abdel Nasser nationalised the Suez Canal Company, which had been run by the French and owned privately, with the British as the largest shareholders. The Israeli–British–French invasion of Egypt which followed is known in Egypt as the Tripartite Aggression but elsewhere as the Suez Crisis. Following Israel's invasion and occupation of Egypt's Sinai Peninsula in the Six Day War of 1967, the Canal was closed, and did not reopen until 1975. On March 23, 2021, a container ship called the Ever Given ran aground in the canal and blocked it. Today, the Canal is a vital link in world trade, and contributes significantly to the Egyptian economy; in 2009 the income generated from the canal accounted for 3.7% of Egypt's GDP.
География
Суэц тасмуы Африка мен Азия арасындағы шекара саналады.
The Isthmus of Suez is considered the boundary between Africa and Asia.
Климат
Көппен-Гейгер климаттық жіктеу жүйесі оның климатын ыстық шөл (BWh) деп жіктейді. Ең жоғары тіркелген температура 1965 жылдың 14 маусымында, ал ең төменгі тіркелген температура 2004 жылдың 23 ақпанында болған.
Köppen Geiger climate classification system classifies its climate as a hot desert (BWh). The hottest recorded temperature was on June 14, 1965 while the coldest recorded temperature was on February 23, 2004.