Кіріспе

Ирландияның соңғы тұрғындарының мифтік атасы Ирландияның түпнұсқа мифтерінде Míl Espáine немесе Míl Espáne (кейін латын тілінде Milesius деп аталған) – Ирландияның соңғы тұрғындарының, "Милдің ұлдары" немесе милестердің, ирланд гаэлдерінің басым көпшілігін құрайтын мифтік атасы. Оның әкесі – Биль, Бреоганның ұлы. Қазіргі тарихшылар оның ортағасырлық ирланд христиан жазушыларының туындысы екенін айтады.

Атауы мен шығу тегі

Марк Уильямс Míl Espáine атауын латын тіліндегі mīles Hispaniae сөзінен аударылған "этимологиялық құрастырма" деп сипаттайды, бұл "Испания сарбазы" деген мағынаны білдіреді. Бұл 9 ғасырдағы Неннийдің "Британия тарихы" (Historia Brittonum) еңбегінде (§ 13) расталған. А. Г. ван Хамельдің пікірінше, Иберияның бастау тегі ретіндегі мәртебесі Севильский Исидорға дейін жетеді, ол готтар, вандалдар және суэбтер тарихының кіріспесінде Иберия/Испанияны "барлық тайпалардың анасы" деп атаған. Ирландияның Ибериядан келгені туралы айтылуының тағы бір себебі – Ирландияның латынша атауы Гибернияның Ибериядан/Хибериядан шыққан деген жаңылыс түсінік болды.

Британ тарихы

Бұл кейіпкердің ең ерте кездескен айғағы 9 ғасырдағы Historia Brittonum (Британия тарихы) еңбегінде кездеседі. Онда Ирландияға Иберия түбегінен үш топ адам қоныс аударғаны айтылады. Бірінші топ – Партолон халқы, олардың барлығы обадан қайтыс болды. Екінші топ – Немед халқы, олар соңынан Иберияға қайтып оралды. Үшінші топты Испания сарбазының үш ұлы (tres filii militis Hispaniae) бастап келеді, олар әрқайсысында отыз әйелмен жүктелген отыз кемемен Ирландияға бет алады. Олар теңіздің ортасында шыныдан тұрғызылған мұнараны көреді, оның үстінде адамдар тұр, бірақ олардың шақыруларына жауап бермейді. Милесиялықтар мұнараны жаулауға шығады, бірақ оған жеткенде, бір кемесінен басқа барлық кемелері зор толқынның құрбаны болады. Тек бір кеме ғана құтқарылады, ал оның жолаушылары – барлық ирландтардың ата-тегі. Лебор Габалада теңіз жағасындағы мұнараны басып алуға тырысқанда суға батып кеткендер – Немед халқы.

Лебор Габала Эрен

Ирландияның Lebor Gabála Érenn (Ирландияны бағындыру кітабы) кітабының ең алғашқы нұсқасы 11 ғасырда жазылған. Онда Ирландияға алты топ адам қоныстанғандығы айтылады: Цесаир халқы, Партолон халқы, Немед халқы, Фир Болг, құдайлар Туата Де Дананн және соңында Миль Эспайн ұлдары, бұл латын тіліндегі mīles Hispaniae сөзінің ирландшаға аудармасы. Джон О'Харттың 1876 жылғы "Ирландиялық тектік ағаштар" еңбегінде айтылғандай, Милесий жас кезінде Африкада саяхаттап жүргенде үш арыстанды өлтірген, содан кейін үш арыстанды өзінің символы ретінде таңдаған. Оның әрбір ұрпағы әртүрлі арыстанды белгісі ретінде тасыған: Хебер Фионн мен Херемон (сондай-ақ олардың ұрпақтары) тиісінше алтын және қызыл арыстандарды, ал оның немересі Хебер мак Ир көк арыстанды тасыған.