Кіріспе

Ирландия пэрлігіндегі ең жоғары дәрежелі дворяндық атағы, 1766 жылы Кильдар графына Лайнстер герцогы титулы берілген. («Diúc Laighean») – Ирландия пэрлігіндегі атақ және осы пэрліктегі ең басты герцогтық. Лайнстер герцогының қосымша атақтары: Кильдар маркизі (1761), Кильдар графы (1316), Оффли графы (1761), Букингем графтығындағы Таплоу виконты Лейнстер (1747), Оффли бароны (шамамен 1193 жыл), Оффли бароны (1620) және Кильдар графтығындағы Кильдар бароны (1870). Лайнстер виконттығы Ұлыбритания пэрлігінде, Кильдар бароны Ұлыбритания пэрлігінде, ал қалған барлық атақтар Ирландия пэрлігінде. Лайнстер герцогының үлкен ұлы мен мұрагері Кильдар маркизі атағын алды. Лайнстер герцогы Кильдар үйінің басшысы. Шомбергтің 3-ші герцогы, генерал және К.Г. (1641–1719) 1691 жылы 1-ші Лайнстер герцогы аталды. Бірақ, бұл титул 1719 жылдың шілдесінде Шомберг қайтыс болғаннан кейін тоқтатылды. Екінші рет бұл титул Джеймс Фицджеральдқа, 1-ші Лайнстер герцогына берілді, ол Стюарт патшалық үйінен король Карл II-нің шөбересі Леди Эмили Ленноксқа үйленді. Қазіргі Лайнстер герцогының отбасылық резиденциясы Оукли Парк, Абингдон қаласының жанында, Оксфордширде орналасқан. Ол Лайнстердің 9-шы герцогы, Кильдардың 9-шы маркизі, Кильдардың 28-ші графы, Оффлидің 9-шы графы, Таплоудың 9-шы виконты Лейнстер, 14-ші Оффли бароны, 6-шы Кильдар бароны және Ирландия пэрлігіндегі ең жоғары герцог, маркиз және граф атанды.

1316 жылдан бастап Килдар графтары

1169 жылы Ирландияға келген Камбро-Норман Фицджеральд / ФицМорис әулетінің бұл тармағы бастапқыда Кильдар графтары атанды. Графтық 1316 жылы Джон Фицджеральд үшін құрылды. Екі ірі Фицджеральд – Гаррет Мór Фицджеральд және оның ұлы Гаррет Óg Фицджеральд Ирландия Лордының орынбасары, яғни Англия Королінің Ирландиядағы өкілі қызметін атқарды. Оныншы граф Томас Фицджеральд, «Жібек Томас» деп белгілі болған, 1537 жылы кінәлі деп танылып, құрметтерінен айырылды. 1554 жылы Томасқа туған бауыр және жалғыз еркек мұрагері Джеральд Фицджеральд Ирландия жұртының құрамында Кильдар графы атанды. Ол кейіннен 1569 жылы бастапқы патент хаттары бойынша 11-ші граф ретінде қайта орналастырылды. 1554 жылы құрылған екінші графтық 1599 жылы жойылды, бірақ бастапқы графтық сақталды.

1766 жылдан Лейнстер герцогтері

Отбасы бастапқыда Кильдар округындағы Майнот қаласындағы Майнот қамалында тұрған. Кейінгі ғасырларда отбасы Уотерфордта мүліктерге ие болды, ал олардың елдік резиденциясы Кильдар округындағы қамалдың орнына салынған Картон үйі деп аталатын грузин стиліндегі үй болды. Дублинде граф Дублиннің оңтүстік жағында Кильдер үйі деп аталатын үлкен қалалық үй салды. Граф герцог атағын алғанда және Лейнстер герцогы болғанда, үй Лейнстер үйі деп аталды. Оның тұрғындарының бірі – лорд Эдвард Фицджеральд, ол 1798 жылғы ирландтық көтеріліске қатысқандығы арқасында ирланд ұлтшылдығының символына айналды, бұл оның өміріне ақыры құрбан болды. Лейнстерлер 1815 жылы үйді сатты. Шамамен бір ғасыр бойы әйгілі Көктемгі көрмесі мен Ат көрмесін өткізген Корольдік Дублин қоғамының бас кеңсесі болғаннан кейін, жаңа Ирландия еркін мемлекетінің екі палаталы парламенті Оирахтас Эйрейн 1922 жылы Лейнстер үйін уақытша парламент үйі ретінде жалға алды. 1924 жылы олар ғимаратты парламенттік мақсаттар үшін сатып алды. Ол Ирландия мемлекетінің парламенті болып қала берді. 20 ғасырдың басында Лейнстер герцогтары барлық мүліктері мен байлықтарынан айырылды. Олардың Картон үйі сатылды (қазіргі иесі 1990 жылдардың соңында оны қонақ үй мен гольф алаңына айналдырды, бұл экологиялық белсенділер тарапынан айыпталды), кейіннен олардың Уотерфордтағы тағы бір резиденциясы да сатылды. Қазір отбасы Оксфордширдегі Рамсден қаласындағы кішкентай мүлікте тұрады.

Елтаңба

Лейнстер герцогтарының гербі Джон Фицджеральд, Кильдардың 1-графы, Вудсток қамалында бала кезінде өртке түсіп қалғанда үй жануары – маймыл құтқарып алған деген аңызға негізделген. Фицджеральдтар содан кейін маймылды өздерінің таңбасы (кейінірек – қолдаушылары) ретінде қабылдады және кейде қосымша ұран «Non immemor beneficii» (Жәрдем көрсеткенді ұмытпау) қолданды. «Crom A Boo» ұраны ортағасырлық Кром қамалынан және ирланд тілінде «жоғары» деген мағына беретін «Абу» сөзінен шыққан; «Crom Abu» Фицджеральдтардың ортағасырлық соғыс шақыруы болды. Кром (Крум) және Шанет (Шанид) – Лимерик графтығында шамамен 16 миль қашықтықта орналасқан екі қамал, бірі Кильдар Джеральдиндерінің, екіншісі Десмонд Джеральдиндерінің резиденциясы болды, олардың ерекше соғыс шақырулары сәйкесінше «Crom a boo» және «Shanet a boo» болды. 1495 жылы Парламент актісі қабылданды (10 Hen. 7. c. 20 (Ирл)) «Crom a boo» және «Butler a boo» сөздерін жою туралы. «Abu» немесе «Aboo» сөзі, қарсылық таныту үшін қолданылатын сөз, Ирландиядағы соғыс шақыруларының әдеттегі аяқталуы болды, мысалы, «a' buaidh» – «жеңіске!» Әйегінде қызыл крест орналасқан ақ түсті Сент-Патрик кресі, 1783 жылы Сент-Патрик ордені құрылғанда герцогтың гербінен бейімделген болуы мүмкін, және Лейнстердің 2-герцогы осы орденнің ең ірі негіздеушісі болды. Эскюшон: күміс фонға қызыл крест. Таңба: қарапайым мойындықпен және алтын тізбекпен оралып, тік тұрған маймыл. Қолдаушылар: таңбадағыдай оралып, тізбекпен байланған екі маймыл. Ұран: «Crom a boo» (қазір «Crom Abu» деп жазылады). Ағылшын тілінде – «Up Croom» немесе «Croom жеңіске!» дегенді білдіреді.