Элизабет Сиддаль: Прерафаэлит моделі, суретші және ақыны

Кіріспе

Рафаэль дәуірінен бұрынғы модель, суретші және ақын (1829–1862)

Элизабет Элеонора Сиддалл (25 шілде 1829 – 11 ақпан 1862), көбінесе Элизабет Сиддалл (1853 жылы қабылдаған жазу нұсқасы) деп танылған, ағылшын суретшісі, сурет үлгісі және ақыны болған. Сиддал Прерафаэлиттік бауырластық үшін поза берген әйел үлгілерінің ең маңыздысы саналды. Олардың әйел әдемілігі туралы идеяларына оның тұлғасы зор әсер етті және оны бейнеледі. Уолтер Деверелл және Уильям Холман Хант Сиддалды суреттеді, ал ол Джон Эверетт Миллестің әйгілі «Офелия» (1852) картинасының үлгісі болды. Данте Габриэль Россеттимен қарым-қатынасының басында Сиддал оның музасы және эксклюзивті үлгісіне айналды, ол әйелдерді бейнелейтін ерте туындыларының барлығында оны бейнеледі. Сиддал өзінің суретші ретінде танылды және 1857 жылғы Прерафаэлиттік көрмеде суреттерін көрсеткен жалғыз әйел болды. Оның өнер туындыларының маңызды жинақтарын Уайтвик сарайында және Эшмолеан мұражайында кездестіруге болады. Өмірінің соңғы он жылында денсаулығы нашарлап, күйзеліске ұшыраған Сиддал 1862 жылы Россеттимен некеде болған екінші жылы лауданумға тым көп мөлшерде құмарлық танытуынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Елизавета Элеонора Сиддалл, анасының құрметіне аталған, 1829 жылдың 25 шілдесінде 7 Чарльз көшесі, Хаттон-Гардендегі отбасылық үйінде дүниеге келді. Ол кезде бұл жер Лондонның орталық бөлігіндегі Сафрон-Хилл, Хаттон-Гарден, Элли-Рентс және Элли-Плейс қатарына жатқан. Оның ата-анасы Чарльз Крук Сиддалл және Элизабет Элеонора Эванс болды, олар ағылшын және уэльс тегінен шыққан. Оның екі үлкен бауырлары болды: Анн және Чарльз Роберт. Ол туған кезде әкесі пышақ-шанышқұрал жасаумен айналысты. Шамамен 1831 жылы Сиддалл отбасы Лондонның оңтүстігіндегі Саутворкке көшіп өтті. Сиддаллдардың қалған балалары Саутворкте дүниеге келді: Лидия, оған ол ерекше жақын болды; Мэри, Клара, Джеймс және Генри. Элизабет Элеонора Сиддалл "өміріне лайықты қарапайым білім алды" және алғаш рет "Теннисонның бір-екі өлеңін майға оралған қағаздан тауып оқыды". Әдебиет зерттеушілері оның суреттерінде кейде Теннисонның шығармаларынан алынған сюжеттер қолданылғанын және оның жазбалары оның поэзиясына ықпал еткенін атап өтті.

Суретшілік және поэзия

1853 жылы Сиддал «Шалот ханымға» «Е. Е. Сиддал» деп қол қойды, бұл оның туындысына алғаш рет қол қойғаны және оның тегінің қысқартылған түрінің алғашқы мысалы болды. Сиддал Россеттиге шабыттандырған сияқты, өйткені ол онымен бірге сол тақырыптарды бейнеледі және ол қайтыс болғаннан кейін оның суреттерін қайта пайдаланды. 1855 жылдан 1857 жылға дейін өнер сыншысы Джон Раскин оның мансабына қаржылай көмек көрсетіп, оның жасаған барлық суреттері мен картиналары үшін жылына 150 фунт төледі. Өмірінде жарық көрмеген поэзиясы көбінесе қараңғы тақырыптарға, жоғалған махаббатқа немесе нағыз махаббаттың мүмкін еместігіне тоқталды. Оның шағын поэзиялық туындылары, әйтсе де, жақсы орындалды. Констанс Хассет «Сиддалдың поэзиясы кемелді орындалған балладалық әңгімеден бастап, оның керісінше, естілген лирикаға және арасындағы нәрсеге, яғни естілу үшін жасалған монологқа дейін жетеді» деп жазды. Сиддал Россеттидің негізгі моделі және музасы болды, ол оны басқаларға модельдік қызмет көрсетуден тыйым салды. 1852 жылы Сиддал Россеттимен бірге оқуға түсті. Ол Chatham Place резиденциясында, кейде онымен, кейде жалғыз тұрды. Олар бір-біріне деген сезімдеріне берілді. Олар бір-біріне «Гуггамс» немесе «Гуг» және «Көгершін» сияқты лақап есімдер қойды, соңғысы Россеттидің Сиддалға берген есімдерінің бірі. Ол сондай-ақ оның тегінің жазылуын екінші «л» әрпін жойып, Сиддал деп қысқартты. Осы кезеңде Россеттидің ең көп және жеке жұмыстары үйде Сиддалдың қаламмен салған эскиздері болды, олардың көпшілігін ол жай ғана «Элизабет Сиддал» деп атады немесе сурет салған немесе сурет түскен кезде. Ол сондай-ақ олардың қарым-қатынасы бойында, әсіресе ол қайтыс болғаннан кейін Россеттидің поэзиясының көптеген туындыларының нығаны болды. Россетти Сиддалды бейнелеуге құмарланды. Россеттидің Сиддалды суреттеген мыңдаған суреттері, картиналары мен өлеңдері бар деп есептеледі. 1853 жылдан бастап Россетти Сиддалды Данте тақырыбындағы картиналар сериясының моделі ретінде пайдаланды, соның ішінде Беатристің өлімінің бірінші жылдығы (1852), Беатристің Дантемен неке тойында кездесуі, оған сәлем беруден бас тартуы (1851), Дантенің Рахила мен Лия туралы көруі (1855) және, мүмкін, оның ең танымал портреті, Beata Beatrix (1864–1870), ол оның өлімінен кейін естелік ретінде салған. Оның лауданумға тәуелділігі, Россеттидің жалтақ әрекеттері және Сиддал туралы 1860 жылға дейін аз мәлімет бар. 1860 жылдың көктемінде Сиддалдың отбасы Раскинге Сиддалдың ауыр сырқатқа шалдыққанын хабарлады. Раскин өз кезегінде Россеттиге хабарлады. Сиддал Гастингс теңіз жағалауындағы курортта болды. Россетти сәуір айында ойын өзгертті және неке куәлігімен оның қасына асықты. Сиддал мен Россетти 1860 жылдың 23 мамырында Гастингстегі Сент-Клемент шіркеуінде үйленді. Олар тек өздері сұраған куәгерлерді ғана көрді. Сиддалдың денсаулығы жақсарғаннан кейін, олар 1860 жылдың екінші жартысында Париж бен Булоньде бал айына шықты. Ол қатты депрессияға ұшырады және ұзақ сырқаты оған лауданумға қол жеткізуге мүмкіндік берді, ол оған тәуелді болды. 1861 жылы Сиддал жүкті болды, нәтижесінде өлі туған қыз дүниеге келді. Өлі туған бала Сиддалды босанғаннан кейінгі депрессияға түсірді. 1862 жылдың басында ол екінші рет жүкті болды. Сиддал 1862 жылдың 10 ақпанында лауданумнан артық доза алды. Ол, Россетти және оның досы Алгернон Чарльз Суинберн жақын жердегі қонақ үйде бірге тамақтанған. Сиддалды үйіне жеткізгеннен кейін Россетти жұмысшылар колледжіндегі апталық лекциясына қатысты. Оқудан үйге келгеннен кейін Россетти Сиддалды төсекте есінен танып, оны қайта тірілте алмады. Россетти шақырған алғашқы дәрігер оны құтқара алмайтынын мәлімдеді, содан кейін Россетти тағы үш дәрігерді шақырды. Асқазанға сорғы қолданылды, бірақ нәтиже болмады. Ол 1862 жылдың 11 ақпанында сағат 7:20-да 14 Чатем-плейс мекеніндегі үйінде қайтыс болды. Қайғы мен кінәсіне толы Россетти Форд Мадокс Браунға барып, оған жазбаны өртеп жіберуге бұйрық берген деп есептеледі. 1869 жылдың тамызында Россетти Чарльз Хауэллге оның мәйітін іздеуге рұқсат берді, ол жерлеу алдында оның басына қойған Россеттидің өлеңдері жазылған қолжазба кітапты алу үшін. Доктор Льюэлл Уильямс пен тағы екі адамның көмегімен Хауэлл бұл міндетті 1869 жылдың қазан айында орындады. Доктор Уильямс кейін кітапты дезинфекциялады. Россетти бұл мазмұнды «Өлеңдер» (1870) еңбегінде жариялады. Бұл Россеттидің «Өмір үйі» атты сонеттер тізбегінің бөлігіне айналды. Бұл тізбекте «Оныңсыз» атты өлең бар, ол махаббат кеткеннен кейінгі өмір туралы ойлар.

In 1853, Siddal signed The Lady of Shalott as "E. E. Siddal", the first time she had signed one of her works and an early instance of her shortened surname. Siddal seems to have inspired Rossetti, as he followed her in depicting the same subjects, and he reused her designs after her death. From 1855 to 1857, art critic John Ruskin subsidised her career and paid £150 per year in exchange for all the drawings and paintings she produced. Unpublished during her lifetime, her poetry often dwelt on dark themes, lost love, or the impossibility of true love. Her small poetic output was nonetheless accomplished. Constance Hassett wrote that "Siddal's poetry ranges from the perfectly realized ballad narrative, to its opposite, the overheard lyric, and to something in between, the made to be heard monologue." Siddal had also become Rossetti's main model and muse, and he stopped her from modelling for others. In 1852, Siddal began to study with Rossetti. She started staying at his Chatham Place residence, sometimes with him and sometimes by herself. They subsequently became anti social and absorbed in each other's affections. They coined affectionate nicknames for one another, such as "Guggums" or "Gug" and "Dove", the latter one of Rossetti's names for Siddal. He also shortened the spelling of her surname to Siddal, dropping the second l.

During this period, Rossetti's most abundant and personal works were his pencil sketches of Siddal at home, most of which he entitled simply "Elizabeth Siddal". or when painting or drawing. She also became the subject of much of Rossetti's poetry throughout their relationship and particularly after her death. Rossetti became obsessive in portraying Siddal. It has been estimated that there are thousands of Rossetti's drawings, paintings, and poems in which Siddal was a subject. Beginning in 1853, Rossetti used Siddal as a model for a series of Dante themed paintings, including The First Anniversary of the Death of Beatrice (1852), Beatrice Meeting Dante at a Marriage Feast, Denies him her Salutation (1851), Dante's Vision of Rachel and Leah (1855), and, perhaps his most famous portrait of her, Beata Beatrix (1864–1870), which he painted as a memorial after her death. her laudanum addiction, Rossetti's philandering, and little is known about Siddal from that time until 1860. In Spring 1860, Siddal's family contacted Ruskin with the news that Siddal was gravely ill. Ruskin in turn informed Rossetti. Siddal was at the seaside resort of Hastings. In a change of heart, Rossetti hurried to her side that April with a marriage license. Siddal and Rossetti married on Wednesday, 23 May 1860 at St. Clement's Church in Hastings. There were no family or friends present, only a couple of witnesses whom they had asked. When Siddal's health improved, they honeymooned in Paris and Boulogne in the latter half of 1860, She became severely depressed and her long illness gave her access to laudanum to which she became addicted. By 1861, Siddal became pregnant, which ended with the birth of a stillborn daughter. The stillbirth left Siddal with post partum depression. By early 1862, she had become pregnant for a second time. Siddal overdosed on laudanum on 10 February 1862. She, Rossetti, and his friend Algernon Charles Swinburne had dined together in a nearby hotel. After having taken Siddal home, Rossetti attended his weekly lecture at the Working Men's College. Upon returning home from teaching, Rossetti found Siddal unconscious in bed and could not revive her. The first doctor Rossetti called claimed that he was unable to save her, upon which Rossetti sent for another three doctors. A stomach pump was used, but to no avail. She died at 7:20am on 11 February 1862 at their home at 14 Chatham Place. Consumed with grief and guilt Rossetti allegedly went to see Ford Madox Brown who is supposed to have instructed him to burn the note. In August 1869, Rossetti authorized Charles Howell to disinter her coffin to retrieve a handwritten book of Rossetti's poems, which he had laid beside her head before burial. With the aid of a Dr. Llewelyn Williams and two others, Howell accomplished this in October 1869. Dr. Williams subsequently disinfected the book. Rossetti then published the contents in Poems (1870). These became part of Rossetti's sonnet sequence entitled The House of Life. This sequence contained the poem "Without Her", a reflection on life once love has departed.

Мұра

Олардың 14 Чатем-плейс мекенжайындағы үйі бұзылып, қазір Блэкфрайрс станциясының орнында.

Көрмелер мен коллекциялар

1991 жылы Ян Марш Шеффилдтегі Раскин галереясында Сиддалдың туындыларының ретроспективасын ұйымдастырды. Розали Глинн Гриллс 1961 жылы аукционда Сиддалдың бірнеше жұмыстарын сатып алды. Бұл туындылар күйеуі Джеффри Мандер мен ол Ұлттық қорға сыйға тартқан Уайтвик сарайының бөлігіне айналды. 2018 жылы Ұлттық қордың көмекші кураторы Ханна Сквайр ұйымдастырған «Офелиядан тыс» көрмесі тоғыз айға созылды және Сиддалдың Ұлттық қорға тиесілі он екі туындысын көрсетті. Оның жеке туындыларынан екінші көрмесі болған бұл шара Сиддалдың мансабын, көркемдік стилін, тақырыптарын және әйел суретші ретінде танылудағы қиындықтарын зерттеді. Сиддал 2019 жылы Лондонның Ұлттық портрет галереясында өткен «Прерафаэлит әйелдері» көрмесіне қатысқан әйелдердің қатарында болды. 2023 жылы Тейт галереясында Сиддалдың 17 туындысын қамтитын «Россеттилер» көрмесі өтті. Жазушы және куратор Ян Марш Сиддалға қызығушылық танытқандардың арасында Суинберн, Оскар Уайльд және Артур Саймонс есімдерін атады. Суретші және жазушы Чарльз Рикеттс: «Біздің барлығымыз жас кезімізде Мисс Сиддалға ғашық болдық» деп мойындады. Психология және сексология салаларының дамуымен бірге 1920-1930 жылдары Сиддал туралы көркем әдебиеттерде, өлеңдерде және өмірбаяндарда қайта қарау жүргізілді. Ол «бірқатар дерті бар, гистериялық, өзіне қол жұмсауға бейім, бойжеткендігін сақтап, қарсыластарына ашумен қараған әйел» ретінде танылды. ХХ ғасырдың ортасына қарай көзқарас қайтадан өзгерді, Сиддал «Прерафаэлиттер тобының жанкүйері, 1950-ші және 60-шы жылдардағы поп-мәдениеттің баласы» болды. Соңғы кезде авторлар мен өмірбаяндар Сиддалдың мұрасын қайта бағалауда. Бұл қайта қарауда ол «бір жағынан еркектердің қанаушылығының құрбаны, екінші жағынан қайта жаңғырған протофеминист» ретінде көрінеді, сонымен қатар «Элизабет Сиддалдың тарихын Россетти мен PRB-ден бөліп, оған жеке өмірбаянын сыйлауға жасалған тырашталған әрекет» қамтылған. Алгернон Чарльз Суинбернмен бірге Сиддал мен Россетти Нил Гейманның «The Sandman» сериясының бөлігі болып табылатын «Олар қалай кездесті» атты туындының кейіпкерлері, оны Майкл Зулли суреттеген және Vertigo: Winter's Edge #3 (2000) басылымында жариялаған. Онда лаудануммен есірткіленген, өліміне азық көрген Лиззидің соңғы түсі немесе көрінісі бейнеленген, онда үштік «әрқайсысы өз сүйіктісін көретін» орманға пойызбен саяхаттайды. Бұл әңгіме Россеттидің Сиддалды бейнелейтін суреті мен картинасымен бірдей атауға ие.

A retrospective of Siddal's work was curated by Jan Marsh in 1991 at the Ruskin Gallery in Sheffield. Rosalie Glynn Grylls bought some of Siddal's works at auction in 1961. These works became part of Wightwick Manor, donated by her husband, Geoffrey Mander, and her to the National Trust. A 2018 exhibition, "Beyond Ophelia", curated by National Trust Assistant Curator Hannah Squire, ran for nine months and featured twelve artworks by Siddal and owned by the National Trust. Only the second solo exhibition of her work, the exhibition examined Siddal's career, artistic style, subject matter, and the recognition challenges she faced as a female artist. Siddal was among the women featured in the 2019 Pre Raphaelite Sisters exhibition at London's National Portrait Gallery. In 2023, the Tate Gallery has The Rossettis exhibition that includes 17 of Siddal's works.]] Writer and curator Jan Marsh wrote that those fascinated by Siddal included Swinburne, Oscar Wilde, and Arthur Symons. The artist and author Charles Ricketts confessed that "Oh, we have all, when young, been in love with Miss Siddal." With the emerging fields of psychology and sexology, a reevaluation of Siddal in fiction, poems, and biographies occurred in the 1920s and 1930s. She became regarded as "a morbid, hysterical, suicidal woman clinging to her virginity and angrily jealous of her rivals". By the mid twentieth century, perceptions had changed again so that Siddal became "a Pre Raphaelite groupie, a child of the 1950s and 60s pop culture." More recently, authors and biographers have reassessed Siddal. In this reexamination, she emerges as "partly a victim of masculine oppression and partly a rediscovered proto feminist", and a rediscovery that includes "a determined effort to detach Elizabeth Siddal's story from that of Rossetti and the PRB, and present her with a biography of her own." Along with Algernon Charles Swinburne, Siddal and Rossetti are the subjects of "How They Met Themselves", which is part of The Sandman series by Neil Gaiman, drawn by Michael Zulli, and published in Vertigo: Winter's Edge #3 (2000). In it, a dying Lizzie drugged with laudanum has a last dream or vision in which the trio takes a train trip to a forest "where they each would see their true love". This story bears the same title as a drawing and a painting by Rossetti that both depict Siddal.

Теледидар

Россеттидің Сиддалмен қарым-қатынасы теледрамалардың тақырыбы болды, атап айтқанда Кен Расселдің «Данте тозағы» (1967) фильмінде, онда оны short=y, ал Россеттиді Оливер Рид ойнады; «Махаббат мектебі» (1975) фильмінде оны Патриция Куинн сомдады; және «Шығаршыл романтиктер» (2009) фильмінде Эми Мэнсон рөлін ойнады.

Өнер

Сиддал Ванесса Белл мен Дункан Гранттың (1932–1934) өнер тарихшысы Кеннет Кларк тапсырысымен жасалған "Танымал әйелдер кешкі ас жинағы" тақталарының бірінде бейнеленген. 2022 жылы Делавэр өнер мұражайы Холли Тростл Бригхемнің Сиддалдан шабыттанған және оны бейнелейтін туындыларының көрмесін, сондай-ақ Россеттидің Сиддал портреті мен оның туындыларын қамтитын прерафаэлиттер коллекциясымен бірге өткізді.