Кіріспе

Papaveraceae (мақ) тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы.

Eschscholzia /ɛ/'/ʃ//ɒ//l//t//s//i//ə/ – Papaveraceae (мақ) тұқымдасына жататын 12 бір жылдық немесе көп жылдық өсімдіктер туысы. Туыс Балтық немісі/Ресей империясының ботанигі Иоганн Фридрих фон Эшшхольцтың (1793–1831) құрметіне аталған. Барлық түрлер Мексика мен АҚШ-тың оңтүстігінде табиғи түрде өседі.

Сипаттама

Жапырақтары терең тілімделген, жылтыр және көгілдірең, көбінесе тамырлық бөлігінде орналасқан, бірақ бір бөлігі сабақта өседі. Гүлдері төрт сары немесе қызғылт сары жапырақшадан тұрады және сабақтың ұшында жалғыз немесе көп гүлді шоғырларда гүлдейді. Жапырақшалары үшбұрышты пішіндес, түтік тәрізді болып келеді. Екі біріккен тостаған жапырағы гүл бүршігі ашылғанда түсіп қалады. 12-ден көптеген аталық тозаң қылы бар. Гүлдер бұлтты ауа райында жабылады. Тұқымдары өте кішкентай және қара, піскенде жарылып, естілетін дыбыспен тұқымдарды шашыратып жіберетін ұзын, сүйір қабықшаларда сақталады. Түйір тамыры түссіз немесе қызғылт сары мөлдір шырынды бөліп шығарады, ол жеңіл улы.

Өсіру

Ең танымал түрі – Калифорния штатының гүлі болып табылатын Калифорниялық мак (Eschscholzia californica). Eschscholzia caespitosa түрі E. californica-ға өте ұқсас, бірақ одан кіші және гүл жапырақтарының төменгі жағында жағасы жоқ. Көбінесе өсірілетін тағы бір түрі – Eschscholzia lobbii, ол көбінесе Eschscholzia caespitosa деп сатылады. E. lobbii сары гүлдерімен және өте жіңішке жапырақтарымен ерекшеленеді. Олар жылы, құрғақ климатта жақсы өседі, бірақ қышқылға да төтеп бере алады. Жақсы су өткізгіштігі бар кедей топырақта өседі. "Күлдір шифон" (Apricot Chiffon) сорты, қызғылт сары гүлдерімен, ал "Құралай шифон" (Rose Chiffon) сорты, қызғылт және кремі түсті гүлдерімен, Корольдік бау-бақша қоғамының "Бау-бақшалық еңбек сіңіргендері" сыйлығына ие болды.

Түрлер

Сурет атауы Таралуы Eschscholzia androuxii Джошуа ағаш ұлттық паркі және оның айналасында, Калифорния штатының Риверсайд және Сан-Бернардино округтерінде. Eschscholzia caespitosa – түкті мак, тау мак, жағасы жоқ Калифорния мак Орегоннан Калифорнияға дейін, Баха Калифорнияға дейін. Eschscholzia californica – Калифорния мак Орегоннан Калифорнияға дейін, Баха Калифорнияға дейін. Eschscholzia elegans – Гвадалупа және Седрос аралдары, Баха Калифорния түбегінің жағалауынан. Eschscholzia glyptosperma – шөлдік алтын мак, Мохаве мак АҚШ-тың оңтүстік-батысында, Калифорния, оңтүстік Невада, батыс Аризона және оңтүстік-батыс Ютада. Eschscholzia hypecoides – Сан-Бенито мак Сан-Бенито округінде. Eschscholzia lemmonii – Леммон мак Калифорния жағалауларында, Сьерра-Невада тауларының етегінде және Трансверс тауларында. Eschscholzia lobbii – қуыру табалары Орталық аңғарда және іргелес Сьерра-Невада тауларының етегінде. Eschscholzia minutiflora – пигмей мак Оңтүстік-батыс АҚШ және Солтүстік Мексикада. Eschscholzia papastillii – солтүстік Мохаве шөлінде; Сан-Диего округінің солтүстік Колорадо шөліне дейін. Eschscholzia palmeri – Мексикадағы Гвадалупе аралында. Eschscholzia parishii – Мохаве шөлінде және Оңтүстік Калифорниядағы Солтон теңізін қоршап жатқан Колорадо шөлінде, оңтүстікке қарай Соноран шөлінде, Калифорния шығанағы бойымен оңтүстікке қарай. Eschscholzia ramosa – Калифорнияның арна аралдары (АҚШ) және Баха Калифорния штатының батыс жағалауындағы Гвадалупе аралында (Мексика). Eschscholzia rhombipetala – солтүстік Карризо-Плейн, Сан-Луис-Обиспо округіндегі Оңтүстік Калифорния жағалау тауларында.