Кіріспе

Америка саясаткері және әскери жетекшісі (1811–1891)
Конфедерация генералы

Генри Хейстингс Сибли (20 ақпан 1811 – 18 ақпан 1891) – американдық тері компаниясының саудагері, Миннесота территориясының АҚШ Конгресіндегі алғашқы өкілі, Миннесота штатының тұңғыш губернаторы, сондай-ақ 1862 жылғы Дакота соғысы мен 1863 жылы Дакота территориясына жасалған келесі әскери жорықтың АҚШ әскери жетекшісі болды. Оның құрметіне көптеген жерлер аталған, олардың ішінде: Миннесота штатындағы Сибли округі, Солтүстік Дакота штатындағы Сибли қаласы, Айова штатындағы Сибли қаласы, Миннесота штатындағы Гастингс қаласы, Сибли мемориалдық тас жолы, Генерал Сибли паркі және Сибли мемлекеттік паркі.

Ерте өмір және білім

Генри Хейстингс Сибли Мичиган аймағының Детройт қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Соломон Сибли (1769–1846) Массачусетс штатының Саттон қаласынан шыққан және 1629 жылы Англиядан Америкаға көшіп келген Джон Сиблидің тікелей ұрпағы еді. Генридің анасы, Сара Уиппл Спроат туған, Континенттік армияның көрнекті офицері полковник Эбенезер Спроаттың жалғыз қызы және Континенттік флоттың коммодоры Абрахам Уипплдің немересі болды. Спроат және Уиппл екеуі де Америка Тәуелсіздік соғысында қорларын жоғалтқаннан кейін жер алған және Огайо штатындағы Мариетта қаласының алғашқы пионерлері болды. Сара Род-Айленд штатының Провиденс қаласында дүниеге келді және Пенсильвания штатындағы Бетлехем мен Филадельфиядағы пансиондық мектептерде оқыды. Ол 1802 жылы жиырма жасында Мариеттада Соломон Сиблиге тұрмысқа шықты, содан кейін Детройтке көшіп барды. Олар АҚШ генералы Уильям Генри Харрисонның Детройтті қайта басып алуынан және Темза шайқасында британдықтарды жеңуінен кейін бір жылдан соң қайтып келді. Ол қыс айларында Мичиган банкінде жұмыс істеу үшін Детройтке оралды, содан кейін 1830 жылдың жазында қайта жұмыс істегеннен кейін Америкалық тері компаниясымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды.

Миннесота штатындағы тері саудасы

1834 жылдың қазан айында 23 жасар Генри Сибли Маккинакты тастап, Грин-Бейге және Фокс өзеніне дейін, содан кейін екі мильдік портэйдж жолы арқылы Висконсин өзеніне дейін сапарлады. Висконсин өзенінде ол кішкентай артқы дөңгелекті бу кемесін тауып, оны Прери-ду-Шенге алып барды. Бірнеше күн Прайри-ду-Шиендегі Америкалық тері компаниясының Батыс киім-кешек штаб-пәтерінде болғаннан кейін, Сибли қалған 300 мильді атпен жүрді. Дегенмен, Сибли табысын арттыру үшін тырысып еңбек етті және Америкалық тері компаниясының деректеріне сәйкес, 1837 жылға дейінгі жылдары Миннесотадағы тері саудасы «өте гүлденген» еді. Ол өзінің аумағындағы саудагерлер мен клерктерге ұнтақ, қорғасын және оқ-дәріге берілетін несиені шектеуді бұйырды. Көптеген Дакота аңшылары осы өзгерістерге қатысты үнді агенті Лоуренс Талияферроға шағымданды. Шакопидің тобынан келген аңшылар Сибли билікке келгеннен бері «саудагерлерден ештеңе ала алмайтындарын, тіпті тұспалда да, тіпті тұзақтар мен оқ-дәрілерді де ала алмайтындарын» хабарлады. Аймақтағы жабайы жануарлар популяциясының азаюы аңшылардың санының артуына және олардың азайып бара жатқан жануарлар үшін бәсекелесуіне, сондай-ақ мал бақтарын солтүстікке қарай ығысуына әкелді. 1836 жылға қарай, Сисетон және Вахпетон Дакоталары өздерінің аң аулау аймақтарын қорғауға көбірек бейімделді, тіпті ең ауыр зардап шеккен және қазір батыс аң аулау алқаптарына толығымен тәуелді болған Мдевакантон Дакотасына кіруге рұқсат бермеді. Сиблидің бизнесі көбінесе Мдевакантондықтардан тері жинауға байланысты болғандықтан, ол шұғыл түрде Траверс-де-Сьюге сапарлап, мәселені шешуге тырысты. Егер Сисетон және Вахпетон Мдевакантонға аң аулауға рұқсат бермесе, Америкалық тері компаниясының барлық қызметкерлерін кері қайтарып аламын деп қорқытты. Пенсильвания газетінің редакторы және бұрынғы үнді агенті Сэмюэл С. Стамбомен бірлесіп, ол осы лауазымға тағайындалған, бірақ сол жерге көшуге қызығушылық танытпады. Әскерлік дүкенді бақылау арқылы тері саудагерлері жергілікті монополияны сақтай алатынына сенімді болды; әйтпесе, Дакоталар Форт Снелингтегі әскерлік дүкеннен тауар сатып алудан және тауарлар үшін терілерді пайдаланудан тоқтамайтын еді. Саудагерлердің кез келген шығындары Дакоталар төлейтін жоғары бағалардың есебінен өтеледі. Алайда, Стамбомен жақсы қарым-қатынаста болмаған Генри Сибли үшін әскерлік дүкен қиындық тудырды. Бизнес сондай-ақ Форт Снелингтегі әскерлердің санына да тәуелді болды. 1837 жылы Флорида территориясындағы Екінші Семинол соғысының салдарынан гарнизон күрт қысқартылды және Бірінші жаяу әскер полкінің көптеген сарбаздары фортты төленбеген несиелерімен қалдырды. Дегенмен Талияферро жеңіске жетті. Агент Талияферро, Оджибве келісіміне қол қойылған кезде саудагерлердің араласуына ашуланып, Мдевакантон Дакота келісімі туралы келіссөздерді Вашингтонға көшірді. Саудагерлер келісімнің шарттарына «қуанышты» болды, ал Сибли әкесіне қарызын төлегеннен кейін Америкалық тері компаниясымен қарым-қатынасын тоқтатып, келесі жылы Детройтке оралуға үміттенедінін жазды. Америкалық тері компаниясынан тәуелсіз, Сиблиге шектеулер азайтылды және ол Оджибве және Дакотамен еркін сауда жасай алды. Ол «көріністің көркем сұлулығына таң қалды», Миссисипи және Миннесота өзендерінің қосылған жеріне биік орналасқан Форт Снелингке қарады. Сибли үйі тарихи түрде «Миннесотадағы ең көне тас үй» деп аталады. Сибли салған алғашқы жаңа ғимарат 1836 жылы аяқталған тас қойма болды. Сара Джейн Стилмен үйленгеннен кейін және 1850-ші жылдарға дейін Генри Сибли өсіп келе жатқан отбасын орналастыру және оны аң аулау үйінен Викториялық отбасылық үйге айналдыру үшін үйіне бірқатар өзгерістер енгізді. Дәлелдер Робинсонның сол кезде құл болғанын, ол Геркулес Л. Доусманға тиесілі болғанын және Сиблиге «уақытша берілгенін» көрсетеді. 1857 жылға дейін Сибли үйі мен оның айналасындағы қауым Форт Снелинг әскери резервациясының техникалық бөлігі болды. Алайда, сауда орындарының жазбалары Тахшинахохиндуэйдің 1846 жылға дейін төсеніштер, киімдер және басқа да заттарды сатып алғанын көрсетеді. Сара көп жылдар бойы армандаған, бірақ депрессия мен аурудың салдарынан толыққанды қуана алмаған еді. Сара Джейн Сибли 1869 жылдың 21 мамырында 46 жасында пневмониядан қайтыс болды. Daily Minnesotian газеті Делавэр ханымды «Хелен Сибли» деп атады, басқа ешқандай түсіндірме бермеді. 1868 жылы олардың үлкен қызы Аугуста Сиблидің бұрынғы лагерь көмекшісі, Форт Снелингте орналасқан капитан Дуглас Поупқа үйленді. Әйелі Сара 1869 жылы қайтыс болғаннан кейін Генри екі кішкентай ұлын, оның ішінде сегіз жасар Фреддиді және үш жасқа толмаған Эллиді, сондай-ақ 18 жасар Саллиді (Сара Джейн) тәрбиелеуге қалды. Жоғарғы Миссисипидегі ақ халықтың санының өсуі — оның ішінде ағаш өңдеушілер, спекулянттар және фермерлер — жалпы сауданың өсуіне де ықпал етті. 1844 жылы «Линкс» кемесі кемеге келтірілген зиянға байланысты шығындарды ескергеннен кейін 161,04 доллар ғана табатын болса, 1845 жылы «Линкс» 11 194,73 доллар табатын болды. Алайда, жіберушілерден төлемді алуда кешігулер болды, бұл капитан Джон Атчисонды инвесторларға дивиденд төлеуді кейінге қалдыруға мәжбүр етті. Көңілі толмаған Доусман Сиблиге Атчисонмен «соңғы есептесу» жасау үшін бірнеше ай бойы үлкен қысым көрсетті. Галена Packet Company компаниясының алғашқы кемесі «Арго» 1847 жылдың қазан айында батып кетті, бірақ оның жаңа кемесі «Доктор Франклин» 1848 жылы сәтті іске қосылды.

Метистермен және оджибвелермен сауда

1842 жылы Америкалық тері компаниясының Батыс жиынтығы Пьер Шото-Кесе және компанияға сатылып, олардың жаңа Жоғарғы Миссисипи жиынтығын құрады. Бастапқы келісімшартта Жоғарғы Миссисипи жиынтығының саудасы «ақтармен және үндістермен сауда» деп сипатталды, бұл аймақтың демографиялық өзгерістерін көрсетеді. Шото компаниясының бір бөлігі ретінде Генри Сибли енді Америкалық тері компаниясының британдық Гадсон шығанағы компаниясымен Канада шекарасында сауда жасаудан бас тарту туралы келісімге міндетті болмады. 1842 жылдан 1846 жылға дейін Сибли Джозеф Р. Брауннан жеке есебінен бизон терісін сатып алды, тіпті Браун Шото компаниясының Жоғарғы Миссисипи жиынтығының бәсекелесі болғанмен де. Браун тері саудасынан шыққан соң, Сибли оның үлестерін және активтерін кеңпейілді шарттармен сатып алды. Тергеу нәтижесінде бірнеше аптадан кейін Хейстің серіктесі Эдвард Фэйлен тұтқындалды. Алайда, сот юрисдикциясының себептерімен Сибли істі 1839 жылы Кроуфорд округының бейбіт судьясы болып тағайындалған Джозеф Р. Браунға жіберді, және Фэйлен өзін кінәлі екендігін мойындағанмен де кісі өлтіруде кінәлі емес деп танылды. Висконсин 1848 жылдың 29 мамырында штатқа айналды, Висконсиннің солтүстік-батыс шекарасы соңында Сент-Кройс өзеніне дейін ығыстырылды.

Stillwater конвенциясының делегаты болып тағайындалды

1848 жылдың 26 тамызында Сибли Стиллуотерде өткен, Сент-Кройс аңғарының бірнеше алаңдаған азаматтары, сондай-ақ Джозеф Р. Браун, Франклин Стил және өзі шақырған "мәжіліске" қатысты. Одан кейін ол Миннесота территориясының жалпы округінің бірінші өкілі болып сайланды және 1849 жылдың 7 шілдесінен 1853 жылдың 3 наурызына дейін 31-ші және 32-ші конгрестерде қызмет етті.

Миннесотаның аумақтық өкілдер палатасының заң шығарушысы

Сибли 1855 жылғы қаңтардан наурызға дейін қызмет еткен Миннесота аумақтық өкілдер палатасына Дакота округынан өкіл болып сайланды.

Миннесота конституциялық конвенциясының президенті

Ол Миннесота штатының бірінші Конституциялық Конвенциясының Демократиялық партиясы тарапынан сайланған мүшесі болды, және кейіннен оның президенті болды. 1857 жылдың 13 шілдесінде құрылған конвенция, 1857 жылдың 13 қазанында қабылданған конституцияның қабылдануына әкелді.

Миннесота штатының бірінші губернаторы

1858 жылы Сибли штаттың тұңғыш губернаторы болып сайланды және Ақ үйde демократ отырған кезде губернаторлыққа жеңіс одіс алған Миннесота демократтарының төртеуінің бірі. Ол 1858 жылдың 24 мамырынан 1860 жылдың 2 қаңтарына дейін қызмет етті. Штаттың тұңғыш губернаторлық сайлауында республикашыл Александр Рамзиді шамалы айырмамен жеңгеннен кейін Сибли ант қабылдау сөзінде: «Менің мемлекеттің әл-ауқатымен тығыз байланысты емес ешқандай мақсатым мен мүдделерім жоқ» деді. Ол қайта сайлануға түспеді.

Темір жол облигациялары эмиссиясы

Заң шығарушы орган мемлекетке темір жол құрылысы үшін облигациялар беруді ұсынғанда, Сибли бас тартты. Оның сөзіне қарағанда, темір жолдар өз мүлкіне мемлекеттік талаптарды басымдыққа қоймады. Мемлекеттік жоғарғы сот губернаторға заңмен бекітілген мемлекеттік облигацияларды темір жолдарға беруді бұйырды. Заң шығарушы орган одан Нью-Йоркте облигацияларды сатуды сұрады. Ол тырысып жасағанымен, капиталистер облигацияларды сатып алуға келіспеді. Соңында мемлекет облигацияларды беруден бас тартты.

Әскери комиссия және сот процестері

1862 жылдың 28 қыркүйегі мен 5 қарашасы аралығында Сибли құрған әскери комиссия кісі өлтіру, кісі өлтіруге қатысу, шайқасқа қатысу және зорлау қылмыстары бойынша 392 іс бойынша сот отырысын өткізді. Бұл сотта айыпталушылардың адвокаттары болған жоқ, ол теңсіз сот болды. Кейбір сот отырыстары бірнеше минутқа ғана созылды. 5 қарашаға дейін комиссия 307 адамды өлім жазасына кесті, ал 16 адамды түрмеге қамауға үкім шығарды. Сибли бір үкімнен басқа барлық өлім жазасын бекітті және нәтижелерді генерал Джон Поупқа жіберді; 7 қарашаға дейін өлім жазасының жалпы саны 303-ке дейін азайтылды. 1862 жылдың 6 желтоқсанында президент Авраам Линкольн екі кеңесшінің қарауынан өткеннен кейін 303 өлім жазасының 39-ын ғана мақұлдады. 1862 жылдың 26 желтоқсанында Манкатода 38 адам дарға асылды, олардың арасында президент Линкольн жазасын жеңілдеткен кем дегенде бір адам болды. Қалған 300 Дакота жауынгерлері тұтқындалды, ал 1600-нан астам бейбіт тұрғындар: әйелдер, балалар және қарттар Fort Snelling-тің төменгі жағындағы Пайк аралындағы тығыз лагерьде ұсталды, көктемде су көлігі қайта басталғанға дейін. Лагерьдегі тұтқындарды әскер мен қоныс аударушылардан қорғау үшін қоршау салынды, себебі әйелдердің біріне шабуыл жасалған еді. Көптеген адамдар желтоқсан айында лагерьде тараған қызылша індетінен қайтыс болды. Сибли, жаулық аяқталғаннан кейін, 1862 жылдың 29 қыркүйегінде еріктілердің бригадир генералына дейін шен беруге ие болды. Сибли өзінің басқаруын 7-ші Миннесоталық жаяу әскер полкінің полковнигі Стивен А. Миллерге тапсырды. 25 қарашада ол жаңадан құрылған Минесота әскери округінің командирі болды, штаб-пәтері Сент-Пол қаласында орналасқан.

1863 жылғы экспедиция

Осы уақытта Дакота тайпаларымен жасалған шарттар күшін жойды және Сибли барлық тайпа мүшелерін штаттан Дакота мен Небраскадағы резервацияларға күштеп шығаруды бастады. АҚШ Азамат соғысы аяқталғаннан кейін 1866 жылдың тамыз айында ол Миннесота округінің басшылығынан алынбақ болды.

Үнді істеріне араласу

Әскери қызметтен кейін Сибли бірнеше үнді шарттарын бекітуге белсенді қатысты.

Ағымдағы бизнес мүдделері

Сибли бірнеше теміржол, банктер мен басқа да ірі корпорациялардың президенті қызметін атқарды.

Темір жол облигациялары эмиссиясы

Сибли теміржол облигациялары мәселесін шешуге көп күш салды.

Миннесота тарихи қоғамы және ескі қоныстанушылар қауымдастығы

Сонымен қатар, ол түрлі қоғамдық ұйымдарда қызмет етті. Ол 1849 жылы Миннесота тарихи қоғамына мүше болып кірді және кейіннен президенті болды. 1858 жылы ол сол штаттағы ескі қоныс аударушылар бірлестігіне қосылды.

Сент-Пол сауда палатасы

1866 жылдың желтоқсанында Генри Сибли Санкт-Поль сауда палатасын қайта құруға жетекшілік етті. Ол көп мәрте президенттік қызметін атқарды және оның күш-жігерін қоғамдық және қайырымдылық жобаларға жұмылдырды. 1873 жылы жәндіктердің (жеке қызылқұрттардың) көптеп таралуы Миннесота штатының оңтүстік-батысындағы егінге зор зиян келтірді, ал келесі жазда одан да кеңірек тарады. 1873 жылдың желтоқсанында Сибли Санкт-Поль сауда палатасымен бірлесіп, Котонвуд округіндегі отбасыларға көмек көрсету үшін 6000 доллар жинады. Олар бизнес қоғамдастығының мүшелерінен қаржылай көмек сұрау үшін атқару комитетін құрды; Сибли өзі зардап шеккен аймақ арқылы өтетін теміржолдардың директорларымен және штаттан тыс акционерлерімен байланыс жасады. 1874 жылы губернатор Кушман Келлог Дэвис Сиблиге жәндіктердің шабуылынан ең көп зардап шеккен қоныс аударушыларға көмек көрсету үшін жиналған 19 000 долларлық қаражатты бөлуді тапсырды, бұл жұмысты Миннеаполис қаласынан Джон С. Пилсбери, Геркулес Л. Досман және Жан Батист Фарибомен бірге атқарды.