Кіріспе

Американдық комедиан және саясаткер (1951 жылы туған)

Алан Стюарт Фрэнкен (21 мамыр 1951 жылы туған) – американдық саясаткер, комедиан, жазушы, актер және 2009 жылдан 2018 жылға дейін Миннесота штатынан АҚШ сенаторы болып қызмет еткен медиа тұлға. Фрэнкен алғаш рет NBC телеарнасының "Saturday Night Live" комедиялық шоусында жазушы және орындаушы ретінде танымал болды, онда ол үш рет жұмыс істеді. Ол 1975 жылдан 1980 жылға дейін шоудың жазушысы болып жұмыс істеді, ал 1985 жылдан 1995 жылға дейін жазушы және қысқа мерзімге актерлік құрамға қатысты. Ойын-сауық саласында ондаған жылдар қызмет еткеннен кейін, ол белгілі либералды саяси белсендіге айналып, Air America радиосында "The Al Franken Show" бағдарламасын жүргізді. Фрэнкен 2008 жылы Миннесота Демократиялық-Шаруа-Еңбек партиясының (Демократиялық партияның филиалы) кандидаттығымен АҚШ Сенатына сайланды. Сенат тарихындағы ең тартысты сайлаулардың бірінде ол шамамен үш миллион дауыстан 312 дауыспен үстемдік етіп, қазіргі Республикалық сенатор Норм Коулменді жеңді (бұл көрсеткіш 0,01%-дан астам). 2014 жылы ол Республикалық кандидат Майк МакФадденге қарсы 53,2% дауыспен қайта сайланды. Фрэнкен 2018 жылдың 2 қаңтарында оған қатысты сексуалдық қылықтар туралы айыптаулар орын алғаннан кейін қызметтен кетті. 2019 жылдың қыркүйегінде Фрэнкен "The Al Franken Show" бағдарламасын сенбі күндері таңертең SiriusXM радиосында жүргізетінін хабарлады. Бағдарлама әлемдік оқиғалар, саясат және ойын-сауық тақырыптарын қамтиды.

Ерте өмір және білім

Франкен Нью-Йорк қаласында баспа сатушысы Джозеф Филип Франкеннің (1908–1993) және жылжымайтын мүлік агенті Фиби Джеральдин Франкеннің (қызметтік аты Кунст) (1918–2003) отбасында дүниеге келген. Оның әкесінің ата-бабалары Германиядан көшіп келген, анасының әкесі Ресей империясының Гродно қаласынан, ал анасының әжесінің ата-анасы да Ресей империясынан шыққан. Фиби Пенсильвания штатының Аллентаун қаласынан. Оның екеуі де еврей дінінде болған, Франкен реформалық еврей отбасында тәрбиеленді және Миннеаполистегі Израиль ғибадатханасына қатысты. Оның ағасы Оуэн (шамамен 1946 жылы туған) – фотожурналист, ал туысы Боб MSNBC телеарнасында журналист болып жұмыс істейді. Франкендер Ал төрт жасқа толғанда Альберт Лиа (Миннесота штаты) қаласына көшіп келді. Әкесі тігіс фабрикасын ашқан, бірақ ол екі жылдан кейін жабылды. Содан кейін отбасы Миннеаполис қаласының маңындағы Сент-Луис-Паркқа (Миннесота штаты) көшіп келді. Франкен 1969 жылы Блейк мектебін бітірді, онда ол күрес командасының мүшесі болған. Франкен SAT емтиханының математика бөлімінен 800 (800-ден) және ауызша бөлімінен 662 ұпай жинағанын айтады. Оқу кезінде Франкен комедия жазып, Дик Грегори мен Ленни Брюсті құдай санаған, себебі олар көрермендерді күлдіріп, екіжүзділік пен сыбайлас жемқорлық туралы әңгімелеген. Франкен жоғары мектепте өнер көрсетуді бастады, онда ол және ұзақ жылдардан бергі досы, жазу серіктесі Том Дэвис комедиялық өнерімен танымал болды. Екеуі алғаш рет Миннеаполистің саяси сатираға маманданған "Брейв Нью Воркшоп" театрында сахнаға шықты. Бірақ көп ұзамай олардың "Лос-Анджелестегі шоу-бизнес шеңберіндегі жақымсыз өмір мен толық сәтсіздікке ұшырау" туралы айтылды.