Кіріспе

Dizzy – Оливер Твинз жасаған және Codemasters баспасынан шыққан видео ойындар сериясы. Бұл 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басындағы ең табысты британдық видео ойын франшизаларының бірі болды. Алғашқыда ZX Spectrum және Amstrad CPC үшін жасалған, бұл серия көптеген үй компьютерлері мен бейне ойын консольдерінің форматтарында пайда болды, 1987 мен 1992 жылдар аралығында оннан астам ойын жарық көрді. Серия өзінің басты кейіпкерінің атымен аталады – ол антропоморфтық жұмыртқа, Диззи, оның жер бетінде айналып, домалап жүруіне байланысты осылай аталған. Ойындар түрлі ертегілерге ұқсайтын орындарда өтеді және көбінесе Диззи өзінің достарын мен отбасын, Йолкфолк тайпасын, оның жауы, зұлым сиқыршы Закстің қастандықтарынан құтқаруға тырысады. Сериядағы көптеген ойындар платформалық-ертегілік жанрдағы ойындар болып табылады, оларда жұмбақтарды шешу, заттарды жинау және басқа кейіпкерлермен өзара әрекеттесу маңызды рөл атқарады. Осы негізгі ойындардан басқа, Dizzy бренді мен кейіпкері геймплейі басқаша болатын бірнеше экшн ойындарында да пайда болды. 1990-шы жылдардың басында серия тоқтатылғаннан бері, оны қайта жандандыруға көптеген әрекеттер жасалды. Оларға смартфондар үшін жаңадан жасалған ойын, Kickstarter кампаниясы және жоғалған деп есептелген бірнеше ескі ойындардың жариялануы кірді. Бұл серия басқа ойындарға, соның ішінде көптеген фан ойындарына шабыт берді.

Ойын процесі

Dizzy сериясының ойындары көбінесе екі немесе үш топқа жіктеледі. Серияның ядросын құрайтын және тақырыптарының жартысынан астамын білдіретін ойындар – олардың барлығы ұқсас ойналыс пен механикаға ие. Сериядағы қалған ойындардың бәрі оқиғалық ойындардан және бір-бірінен ерекшеленеді, олар тек бренд, тақырып және кейіпкерлер арқылы байланыстырылған. Бұлар көбінесе аркадалық ойындар деп аталады, бірақ кейде аркадалық және логикалық ойындарға да бөлінеді. Олар қоршаған ортамен және ойын емес кейіпкерлермен әрекеттесу үшін заттар мен инвентарьға негізделген логикалық есептерге көп сүйенді. Серия дамыған сайын қосымша жаңалықтар енгізілді. Бір уақытта бірнеше затты алып жүру мүмкіндігі Treasure Island Dizzy ойынында пайда болды және Fantasy World Dizzy ойынында жетілдірілді. Жиналатын заттар алғаш рет Treasure Island Dizzy ойынында монеталар түрінде енгізілді, ал кейінгі ойындар бұл идеяны сақтап, көбінесе алмаз немесе шие сияқты басқа заттарды қолданды.

Кейіпкерлер

Сериалдың басты кейіпкері және ойыншы кейіпкері – Dizzy, үлкен көздері, күлімдеген беті, бокс қолғаптары және минималды анықтамалық белгілері бар антропоморфты жұмыртқа. Dizzy-дің дизайны қасақана қарапайым сақталған, себебі ол экранда айналып, домалап жүреді. Бұл ойыншылардың өзін кейіпкерге ұқсатуына және сол кездегі компьютерлік графикамен жеткізе алмайтын кейіпкерді көзге елестетуіне мүмкіндік береді деп ойланды. Сериалдың көп бөлігінде Dizzy-ге оның достары мен отбасын құрайтын, қайта-қайта пайда болатын Yolkfolk деп аталатын жұмыртқа кейіпкерлер қосылады. Түпнұсқада жоқ Dizzy – The Ultimate Cartoon Adventure ойынында Yolkfolk алғаш рет Treasure Island Dizzy ойынында айтылады, ал Fantasy World Dizzy ойынында экранда пайда болады. Dizzy-ді қоса алғанда, барлығы жеті Yolkfolk бар: Dizzy, Daisy, Denzil, Dora, Dozy, Dylan және Grand Dizzy. Оливер Твинз оларды көбірек оқиғалар мен қызықты кейіпкерлерді қосу үшін жасады, олардың әрқайсысы танымал мәдениеттен алынған кейіпкерге негізделген. Мысалы, Dora – «Скуби Ду» фильмінен Velma-ға, ал Denzil – «Бақытты күндер» фильмінен Fonzie-ге ұқсайды. Алайда, ол Wonderland Dizzy ойынында екінші ойналатын кейіпкер ретінде пайда болады. Yolkfolk-тан басқа, маңызды қайта-қайта пайда болатын кейіпкерлер – жаман сиқыршы Zaks, ол серияның бірнеше ойындарында басты қарсылас болды; және Dizzy-дің үй жануары Pogie, Fluffle деп аталатын кішкентай жүнді жаратылыс, ол Dreamworld Pogie ойынында ойнады. Dizzy-ге дейін олар Codemasters үшін Grand Prix Simulator сияқты көбінесе симуляциялық ойындар жазды және олар әртүрлі ойындарға көшуге асықты. Олар оны қолдануға асықты. Жаңа кейіпкерге сынап көргенде, ол экранда айналып, домалап жүреді, бұл оған ерекше сезім сыйлайды және оның Dizzy деген есімін берді деп сенді. Ойынның өзі үшін Оливерлер сол кездегі көптеген ойындарға қарағанда көбірек оқиғалар мен кейіпкерлер бар нәрсені жасауды мақсат етті. Олардың мақсаты – интерактивті мультфильмге ұқсас ойын жасау болды, сондықтан ойынның тақырыбы Dizzy: The Ultimate Cartoon Adventure болды. Бастапқыда ол Dizzy 2 деп аталатын, бірақ олар Джеймс Бонд сериясының атауынан шабыт алып, ойынның түпнұсқасын ойнамай-ақ ләззат алуға болатын жеке тәжірибе екенін көрсету үшін Treasure Island Dizzy деп атауды шешті. Серияның үшінші ойыны Fast Food, алғашқы екі ойынның стилінен өзгеше болды. Олар платформалық ойын-сауық ойындарының орнына Pac Man-нан шабыттанған лабиринт ойыны болды. Оливерлер бұл өзгерістерге берген сұхбаттарында, Dizzy кейіпкерінің оқиғалық форматтан тыс жерде де құнды екенін көрсету қалауы және Codemasters пен Оливерлердің екеуі де Dizzy-ді бейне ойын консольдары нарығына кеңейткісі келгенін айтты. Бұл оларға Ұлыбритания мен Еуропадағы көптеген адамдарға қол жеткізуге және АҚШ сияқты табысты шетелдік нарықтарға кіруге мүмкіндік береді. Дегенмен, Dizzy ойындарының бастапқы форматтағы сұранысы сол кезде де жоғары болды және бұл Codemasters-тің ең үлкен сериясы болды. Жаңа компьютерлік ойындар жасауға тым шаршаған Оливерлер болашақ дамуды Big Red Software компаниясына тапсыруға шешім қабылдады. Big Red Software компаниясы екі Dizzy ойын-сауық ойынын жасады: Spellbound Dizzy және Dizzy: Prince of the Yolkfolk, екеуі де 1991 жылы жарық көрді. Осы уақытқа дейін олар толығымен дербес жұмыс істеп, Оливерлердің бақылауы немесе қатысуымен алдын ала белгіленген формулаға сәйкес келетін ойындар жасады. Crystal Kingdom Dizzy ZX Spectrum ойындар тізімінде бірінші орынға жетті және соңғы Dizzy ойыны болды. Жалпы алғанда жақсы қабылдануға қарамастан, ойын болжалған жарты миллион дананың тек төрттен бірін ғана сатты. Серияның он екі ойыны рейтингтерде бірінші орынға шықты. 1992 жылы Эндрю Оливер Dizzy сериясы барлық басқа Codemasters ойындарынан көбірек жанкүйер хаттарын алды деп мәлімдеді. Серияның төрт ойыны 2004 жылы Your Sinclair журналының арнайы санында барлық уақыттағы ең жақсы 50 ойынның қатарына енді. Dizzy ойыны өзінің отандық нарығында табысқа жетумен қатар, Ресей мен Шығыс Еуропада да өте танымал болды. Кейде ойындардың өзгертілген немесе тақырыптық нұсқалары пайдаланылды, мысалы, Fast Food-тың Пасха тақырыбындағы нұсқасы Dizzy's Easter Eggstravaganza, ол 1993 жылы Amiga Action мұқаба дискісінде пайда болды. 1991 жылы Crash журналының мұқаба таспасына Dizzy 3 and a Half: Into Magicland кірді. Бұл тек бес экраннан тұратын қысқа ойын, ол Magicland Dizzy-нің преквелі болды және коммерциялық түрде шығарылмады немесе басқа жерде қол жетімді болған жоқ. Crash сондай-ақ Treasure Island Dizzy арнайы басылымын шығарды.

Ойынның шығарылымы

Dizzy сериясының жеке ойындары Атауы Шығарылған күні Түрі Форматтар Ескертулер Сілтемелер Dizzy 1987 Adventure CPC, Spec, C64 «The Ultimate Cartoon Adventure» деген субтитрмен. Fantasy World Dizzy 1989 Adventure CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Сондай-ақ Dizzy III деп белгілі, NES үшін Mystery World Dizzy ретінде қайта жасалды. Kwik Snax 1989 Паззл CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Кейде Fast Food-тың жалғасы саналады. Dizzy 3 and a Half: Into Magicland 1990 Adventure Spec Ресми ойын болғанымен, Crash журналында тегін шығарылды. Magicland Dizzy-ге кіріспе қызметі етеді. Тек 5 экраннан тұрады, бұл сериядағы ең кішкентай ойын. Magicland Dizzy 1990 Adventure CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Сондай-ақ Dizzy IV деп белгілі, NES үшін Wonderland Dizzy ретінде қайта жасалды. Dizzy Panic 1990 Паззл CPC, Spec, C64, Amiga, ST, GG, NES Сондай-ақ Panic Dizzy деп аталады. Bubble Dizzy 1990 Аркада CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Spellbound Dizzy 1991 Adventure CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Сондай-ақ Dizzy V деп белгілі. Dizzy: Yolkfolk ханзадасы 1991 Adventure CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Консоль үшін Dizzy the Adventurer ретінде қайта жасалды, кейіннен ұялы телефондар үшін қайта жасалды. Сондай-ақ Dizzy VI деп аталады. Dizzy Down the Rapids 1991 Аркада CPC, Spec, C64, Amiga, ST Fantastic Dizzy 1991 Adventure Amiga, DOS, NES, MS, MD, GG Сондай-ақ «Dizzy-нің тамаша оқиғалары» деп аталады. Crystal Kingdom Dizzy 1992 Adventure CPC, Spec, C64, Amiga, ST, DOS Сондай-ақ Dizzy VII деп белгілі. Dizzy the Adventurer 1992 Adventure GG, NES Dizzy: Yolkfolk ханзадасының консольдік қайта жасалуы. Dizzy: Prince of the Yolkfolk (ұялы телефондағы қайта жасалу) 2011 Adventure iOS, Android Сол аттас үй компьютерлік ойынның қайта жасалуы. Dreamworld Pogie 2016 Аркада NES Spin-off ойын Kwik Snax, Treasure Island Dizzy, Fast Food, Fantasy World Dizzy, Magicland Dizzy Amiga, Atari ST Dizzy's Excellent Adventures 1992 Kwik Snax, Dizzy Panic, Dizzy Down The Rapids, Dizzy: Prince Of The Yolkfolk, Spellbound Dizzy Amstrad CPC, ZX Spectrum, Commodore 64 Kwik Snax, Dizzy Panic, Bubble Dizzy, Dizzy: Prince Of The Yolkfolk, Spellbound Dizzy Amiga, Atari ST The Excellent Dizzy Collection 1992 Go! Dizzy Go!, Dizzy the Adventurer, Panic Dizzy Game Gear

Ауыстырылған ойындар

Атауы Күтілетін шығу күні Түрі Форматтар Ескертулер Сілтемелер Dizzy-мен үйреніңіз 1992 Білім беру Amiga, Atari ST, PC Codemasters компаниясы жасаған білім беру мақсатындағы Dizzy ойыны. Атауы белгісіз Dizzy ойыны 2000-жылдардың ортасы Adventure PS2 Blitz Games компаниясы Codemasters компаниясына трейлер қоса 3D тұжырымдама ұсынды. Dizzy Returns 2013 Adventure PC, PS3, Xbox 360, Wii U 2012 жылдың соңында Kickstarter арқылы қаржы жинау науқаны құрылды.

Жарыстар жасаған ойындар

Ресми Dizzy ойындарынан өзге, көптеген фанаттық ойындар да жасалды, бұл жанкүйерлерге түпнұсқа ойындар стилінде өз ойындарын жасауға оңай мүмкіндік береді. Бұрын жанкүйерлер Dizzy ойындарының оқиғалық стиліне толыққанды сәйкес келмейтін басқа ойын қозғалтқыштарын пайдалануға мәжбүр болған. 2006 жылдан 2016 жылға дейін DizzyAGE жасаушылары жыл сайын өткен жылғы ең жақсы ойынды анықтау үшін байқаулар өткізді, ал бірнеше байқауда Оливер Твинздер сыйлықтар ұсынды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, DizzyAGE веб-сайтында жүзден астам фанаттық ойын тізімделген.

Қатардағы ойындар

Сеймур сериясы – ұқсас франшиза, сонымен қатар Big Red компаниясымен әзірленген және Codemasters компаниясы жариялаған. Серияның алғашқы ойыны «Сеймур Голливудқа барады» бастапқыда Dizzy ойыны ретінде жоспарланған, бірақ Dizzy-ді фантастикалық ортада қалдыру ниетімен қайта аталды. Wibble World Giddy – 1993 жылы Amiga үшін шығарылған, жалпы қолданыстағы пародиялық ойын. Оның геймплейі Dizzy сериясына ұқсас және Giddy – Dizzy-ге өте ұқсас жұмыртқаны көрсетеді, бірақ бокс қолғаптарын тағудың орнына оның өте үлкен қолы бар. Келесі жылы, сондай-ақ Amiga үшін, «Giddy 2» ойыны шығарылды, ал үшінші ойын, «Giddy 3» 2000 жылы DOS үшін жасалды, содан кейін көптеген басқа форматтарға көшірілді. «Clover: A Curious Tale» – 2009 жылғы шыққан, Dizzy сериясына ұқсас механикасы бар және оған құрмет көрсету саналатын приключениелық ойын. PC нұсқасын Oliver Twins-тің Blitz Games Studios құрамына кіретін Blitz 1UP баспасы жариялады.