Кіріспе
Фрэнк Пол Зейдлер (20 қыркүйек 1912 жыл - 7 шілде 2006 жыл) – американдық саясаткер, социалист және Висконсин штатының Милуоки қаласының мэрі. 1948 жылдың 20 сәуірінен 1960 жылдың 18 сәуіріне дейін үш мерзім бойы қызмет еткен. Американың Социалистік партиясының мүшесі Зейдлер – Американың ірі қалаларының мэрі болып сайланған Социалистік партияның соңғы үміткері.
Frank Paul Zeidler (September 20, 1912 – July 7, 2006) was an American socialist politician and mayor of Milwaukee, Wisconsin, serving three terms from April 20, 1948, to April 18, 1960. Zeidler, a member of the Socialist Party of America, is the last Socialist Party candidate to be elected mayor of a large American city.
Ерте өмір және мансап
Зейдлер 1912 жылғы 20 қыркүйекте Милуокиде дүниеге келген. Ол Чикаго университеті мен Маркетт университетінде оқыды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты бітіре алмады. Социализмнің бейбітшілікке және жұмысшылардың жағдайын жақсартуға баса назар аударуы себепті ол социалист болды. Сұхбатының бірінде Зейдлер 1933 жылы социализм идеологиясын «оның философиясындағы бірнеше себепке байланысты» таңдағанын айтты. «Біріншіден, бүкіл әлемдегі адамдардың бауырластығы. Екіншіден, бейбітшілік үшін күрес. Үшіншіден, экономикалық игіліктердің тең бөлінуі. Төртіншіден, ынтымақтастық идеясы. Бесіншіден, мақсатқа жету үшін демократиялық жоспарлау идеясы. Бұл өте жақсы идеялар еді». Ол коммунизмнің, әсіресе Кеңес Одағымен қандай да бір байланысы бар коммунизмнің көзқарастарынан алшақтады. Шындығында, ол белсенді лютеран болып қалды, бұл діни міндеттемесін социалистік қызметімен қарама-қайшылық емес, толықтырады деп санады. Зейдлер Америка Социалистік партиясының жастар ұйымы – Жастар социалистік лигасының белсенді мүшесі болды, ал кейіннен 1930-шы жылдары Милуокидегі Қызыл соколдар бөлімшесіне жетекшілік етті.
Сайлаулар
Зейдлер 1938 жылы Прогрессивті партия тізімі бойынша Милуоки округінің геодезистік қызметіне сайланды (сол кезде Социалистік партия мен Прогрессивтер Милуокиде коалиция құрған болатын). Ол 1941 жылы, ағасы Карл Зейдлер 1940 жылы Милуоки қаласының мэрі болып сайланғаннан кейін, алты жылдық мерзімге Милуоки мектеп директорлар кеңесіне (бұл партиялық емес лауазым) сайланды. 1942 жылы Франк Зейдлер Висконсин штатының губернаторына Социалистік партиядан кандидат болып түсті, алты үміткердің арасында 1,41% дауыс жинады. Ол 1947 жылы Милуоки мектеп кеңесіне қайта сайланды. Екі жылдық қызметтен кейін Карл Зейдлер Екінші дүниежүзілік соғыстың қайнаған кезінде Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды. Карл кемесі қаза тауып, теңізде мерт болды және жергілікті батыр атанды, бұл оның кіші інісінің қала әкімі болуына жол ашты. 1948 жылы Франк Зейдлер мэрлікке он төрт үміткердің ішінде сайысқа түсіп, жеңіске жетті, оған оның фамилиясының танымал болуы көмектескен болуы мүмкін. Үміткерлердің көп болуының себебі 1948 жылы қала әкімі Джон Бон қайта сайланудан бас тартқандықтан болды. Сол жылы үміткерлердің арасында кейін 1954 жылы Конгресске сайланған демократ Генри С. Рьюсс та болды. Зейдлер 1952 және 1956 жылдары қайта сайланды, бірақ 1960 жылы денсаулығына байланысты тағы бір мерзімге үміткер болмауды шешті. Зейдлер Милуокидің үшінші социалистік мэрі болды (Эмиль Зейдельден [1910–1912] және Дэниел Хоаннан [1916–1940] кейін), осылайша Милуоки ең жоғары лауазымға үш социалисті сайлаған ең ірі американдық қала атанды (мұны әнші Элис Купер 1992 жылғы «Уэйннің әлемі» фильмінде айтқан).
Қалалық әкімдік
Франк Зейдлер әкімшілігінің кезінде Милуоки өнеркәсіптік тұрғыдан дамыды және қарыздарды өтеу үшін ешқашан қарыз алуға түспеді. Осы кезеңде Милуоки агрессивті муниципалитеттік аннексиялар науқаны арқылы шамамен екі есеге ұлғайды: Лейк қаласының ірі бөліктері мен Гранвилл қаласының көп бөлігі қала құрамына қосылды. Парктер жүйесі жаңартылды. Зейдлер Милуокидің тас жол жүйесінің жоспарлау және құрылыс жұмыстарын бастап, 1954 жылы Милуоки округіне тапсырды. Көлік саласының жақтасы Зейдлердің жоспарланған Милуоки тас жол жүйесінің салынуын қадағалағанын және жоспарланған жүйені аяқтамау қаланың бәсекеге қабілеттілігіне нұқсан келтіргенін айтады. Зейдлердің қалаға қатысты жоспарлары толыққанды жүзеге аспады. Милуоки аннексия арқылы аумағы екі есеге өсті және 1960 жылдары басталып, 1990 жылға дейін созылған американ қалаларының құлдырау кезеңінде халық санының азаюы өте аз болды. Пригород тұрғындары мен билігі аннексияға қарсы күресті, ал аймақтық Милуоки саясаты өте жікке бөлінді. Аннексияны тоқтатуға сот арқылы шағымданушы адвокат Зейдлердің кеңсесіне тыңдау құрылғыларын орнатқанын мәлімдеді. Өзінің жоспарларына қарсылық көрсеткеніне ашуланған Зейдлер 1958 жылы былай деді: "Қала пригородтық биліктермен кеңеседі, бірақ олардың болуының мәні бар деп білмейміз".
Кейінгі жылдар және өлім
Фрэнк Зейдлер қызметтен кеткеннен кейін медиатор болып жұмыс істеді, Альверно колледжінің даму директоры қызметін атқарды және Висконсин губернаторы Джон В. Рейнольдстың әкімшілігінде қызмет етті. Қоғамдық кәсіпорын комитетінің жетекшісі ретінде Зейдлер өзінің ізбасары Генри Майерді жиі және қатаң сынға алды. Ол Майерді келесі сайлауларда жеңуге бағытталған бірнеше сәтсіз әрекеттерді қолдады. Зейдлер 1973 жылы АҚШ Социалистік партиясын қайта құруға зор үлес қосты және көп жылдар бойы партияның Ұлттық төрағасы болды. Ол 1976 жылы партиядан президенттікке үміткер болып, он штаттың бюллетеньдеріне енді. Сол кезде партияның бүкіл ел бойынша 400 600 мүшесі болды. Зейдлер, партияның басқа жетекші мүшелері бас тартқаннан кейін, сайлауға қатысуға келісті. Ол және оның серігі Дж. Куинн Брисбен 6038 дауыс жинады, оның ішінде Висконсин штатының Милуоки округінде шамамен 2500 дауыс болды. 2004 жылғы 26 шілдеде Зейдлер Милуокиде өткен Жасыл партияның ұлттық конвенциясына қатысып, делегаттарды қарсы алды. Ол 2006 жылғы 7 шілдеде 93 жасында қайтыс болды және Милуокидегі Forest Home Cemetery зиратына жерленді. Оның қала басшысы және жеке құжаттары Милуоки қалалық кітапханасында сақталады. Оның қосымша бірнеше жәшіктері Висконсин университетінің (Милваки) Голда Мейр кітапханасында сақталған.
Жазушылық, ғылыми еңбектер және мұра
Зейдлер бірнеше кітап жазды, оның ішінде муниципалды басқару, еңбек құқығы, социализм және Милуоки тарихы туралы трактаттар ғана емес, сонымен қатар поэзия, Шекспирдің төрт пьесасын қазіргі заманғы ағылшын тіліне аудару және балаларға арналған әңгімелер кірді. Ол 1961 жылы қала әкімі қызметін атқарған кезіндегі естеліктерін «Қалалық басқарудағы либерал» атты кітабында жазды, ол 2005 жылы осы мақсат үшін құрылған жергілікті Milwaukee Publishers LLC баспасында жарық көрді. 1958 жылдың 13 маусымында Зейдлер Висконсин университетінің (Милваки) құрметті докторлық дәрежесін алған алғашқы адам болды. Университет қазір Франк П. Зейдлер атындағы халықаралық аспиранттар саяхат грантын ұйымдастырады, бұл стипендия американдық емес ғалымға UWM-де американдық тарих бойынша магистрлік дәреже алуға мүмкіндік береді. Висконсин еңбек тарихы қоғамы да еңбек тарихы бойынша жыл сайынғы Франк П. Зейдлер стипендиясын қаржыландырады. Милуоки қалалық кітапханасының тарихи жинақтары оның құрметіне аталған Франк П. Зейдлер гуманитарлық залында сақталады. 2006 жылдың 21 мамырында ол Милуокидегі Кардинал Стрич университетінен құрметті гуманитарлық ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Милуоки қаласының орталық бөлігіндегі қалалық саябаққа Зейдлер есімі берілген. Зейдлер Юнион паркі (алғашқыда дін қызметкері және саяхатшы Жак Маркеттің атымен аталып келді) қазір Вестаун фермерлер базары мен басқа да шағын фестивальдер мен жиындарға қонақжайлық етеді.
Graduate Student Travel Award, a scholarship enabling a non American scholar to study for a master's degree in American history at UWM. The Wisconsin Labor History Society also sponsors an annual undergraduate Frank P. Zeidler Scholarship in labor history. The Milwaukee Public Library's historic collections are housed in the Frank P. Zeidler Humanities Room, named in his honor. On May 21, 2006, he received an honorary Doctor of Humane Letters degree from Cardinal Stritch University in Milwaukee. An urban park in downtown Milwaukee bears Zeidler's name. Zeidler Union Park (originally named for priest and explorer Jacques Marquette) now hosts the Westown Farmer's Market and other smaller festivals and gatherings.
Отбасы
Зейдлердің қызы Жанн Зейдлер 1998 жылдан 2010 жылға дейін Вирджиния штатының Уильямсбург қаласының мэрі қызметін атқарды, содан кейін зейнетке шықты.