Кіріспе
Компьютерлік бейімделу тесті (CAT) Graduate Management Admission Test (GMAT) (/dʒ//iː//m//æ//t/ (JEEmat)) – бизнес-әкімшілік магистрі (MBA) бағдарламасына түсу үшін қажетті жазбаша ағылшын тіліндегі талдау, жазу, сандық, ауызша және оқу дағдыларын бағалауға арналған компьютерлік бейімделу тесті (CAT). Тест сұрақтарына жауап беру үшін ағылшын тілінің грамматикалық ережелерін білу, мәтінді түсіну және арифметика, алгебра және геометрия сияқты математикалық дағдылар қажет. Graduate Management Admission Council (GMAC) тесттің иесі және операторы болып табылады, және GMAT аналитикалық жазу және мәселелерді шешу қабілеттерін бағалайтынын, сонымен қатар нақты бизнес және басқарудағы табысқа қажет деп санайтын деректердің жеткіліктілігі, логика және сыни ойлау дағдыларын да қарастыратынын мәлімдейді. Жылына бес рет қабылдауға болады, бірақ барлығы сегізден аспауы тиіс. Әрбір тест арасында кемінде 16 күн болуы керек. GMAT – Graduate Management Admission Council-дің тіркелген тауарлық белгісі. Әлемдегі шамамен 2300-нан астам бизнес мектептеріндегі 7000-нан астам бағдарлама GMAT-ты өз бағдарламаларына іріктеу критерийлерінің бір бөлігі ретінде қабылдайды. Бизнес мектептері бұл тестті MBA, есепші-магистр, қаржы магистрі және басқа да жоғары білім беру бағдарламаларына қабылдау үшін критерий ретінде пайдаланады. GMAT онлайн және әлемнің 114 еліндегі стандартталған тест орталықтарында өткізіледі. GMAC-тің мәлімдемесіне сәйкес, емтихан бизнес мектептеріндегі табыстылықты болжау үшін статистикалық жарамдылық зерттеулерін үнемі жүргізіп келеді. 2012 жылдан 2021 жылға дейін GMAT тапсырушылардың саны азайды, себебі көптеген студенттер GMAT талап етілмейтін MBA бағдарламасын таңдады.
The Graduate Management Admission Test (GMAT ('/dʒ//iː//m//æ//t/ (JEEmat))) is a computer adaptive test (CAT) intended to assess certain analytical, writing, quantitative, verbal, and reading skills in written English for use in admission to a graduate management program, such as a Master of Business Administration (MBA) program. Answering the test questions requires knowledge of English grammatical rules, reading comprehension, and mathematical skills such as arithmetic, algebra, and geometry. The Graduate Management Admission Council (GMAC) owns and operates the test, and states that the GMAT assesses analytical writing and problem solving abilities while also addressing data sufficiency, logic, and critical reasoning skills that it believes to be vital to real world business and management success. It can be taken up to five times a year but no more than eight times total. Attempts must be at least 16 days apart. GMAT is a registered trademark of the Graduate Management Admission Council. More than 7,000 programs at approximately 2,300+ graduate business schools around the world accept the GMAT as part of the selection criteria for their programs. Business schools use the test as a criterion for admission into a wide range of graduate management programs, including MBA, Master of Accountancy, Master of Finance programs and others. The GMAT is administered online and in standardized test centers in 114 countries around the world. According to GMAC, it has continually performed validity studies to statistically verify that the exam predicts success in business school programs. The number of test takers of GMAT plummeted from 2012 to 2021 as more students opted for an MBA program that didn't require the GMAT.
Тарих
1953 жылы қазір Graduate Management Admission Council (GMAC) деп аталатын ұйым тоғыз бизнес-мектептің қауымдастығы ретінде құрылды. Олардың мақсаты – бизнес-мектептерге білікті үміткерлерді іріктеуге көмектесетін бірыңғай тестті әзірлеу еді. Тест алғаш ұсынылған жылы (қазір Graduate Management Admission Test деп белгілі) 2000-нан астам рет тапсырылды, ал соңғы жылдары жылына 230 000-нан астам рет тапсырылуда. Бастапқыда 54 мектеп қабылдау үшін қолданған бұл тест қазір әлемдегі шамамен 2300 бизнес-мектептің 7000-нан астам бағдарламасында қолданылады. 2020 жылдың сәуір айында COVID-19 пандемиясы салдарынан әлем бойынша жеке тест орталықтары жабылған кезде, GMAC GMAT емтиханының онлайн форматын жылдам енгізді. 2024 жылдың 31 қаңтарынан бастап, бастапқы GMAT қолдауды тоқтатады және оның орнына жаңа GMAT Focus келеді. Жаңа формат үш бөлімнен тұрады: тілдік, сандық және деректерді талдау, ал бағасы 5 балдық интервалмен 205-тен 805-ке дейін өзгереді.
Сын
2013 жылы тәуелсіз зерттеу үш толық күндік MBA бағдарламасындағы студенттердің үлгерімін бағалап, GMAT жалпы ұпайының MBA бағдарламасының бірінші жылдық GPA (Grade Point Average) көрсеткішімен 0,29 статистикалық корреляциясы болса, бакалавриаттың GPA көрсеткішімен 0,35 корреляциясы бар екенін анықтады. Бұл бакалавриаттағы үлгерімнің GMAT ұпайларына қарағанда аспирантурадағы үлгерімді болжауда күштірек фактор екенін көрсетеді. AACSB ұпайы (GMAT жалпы ұпайы мен бакалавриат GPA-сының комбинациясы) MBA негізгі курстарындағы бірінші жылдық үлгерімді болжауда ең жақсы нәтиже берді (0,45 корреляция). 2017 жылы GMAC 28 аспирантуралық бизнес бағдарламасын қамтитын кең ауқымды жарамдылық зерттеуін жүргізді. Нәтижелер GMAT жалпы ұпайы мен аспирантура GPA арасындағы медианалық корреляцияның 0,38, GMAT IR ұпайы мен аспирантура GPA арасындағы медианалық корреляцияның 0,27, ал бакалавриат GPA мен аспирантура GPA арасындағы медианалық корреляцияның 0,32 екенін көрсетті. Сондай-ақ, нәтижелер бакалавриат GPA және GMAT ұпайлары (яғни, Verbal, Quant, IR және AWA) бірлесіп аспирантура GPA-сымен 0,51 корреляцияға ие екенін көрсетті.
Жазбаша талдауды бағалау (AWA)
AWA 30 минуттық жазба жұмысынан тұрады – аргументті талдау. Берілген аргументтің негізін талдап, оған сын жаза білу маңызды. Эссеге екі тәуелсіз баға қойылады және осы бағалардың орташасы тест тапсырушының AWA баллын анықтайды. Бір баға компьютерлік оқу бағалау арқылы беріледі, ал екінші бағаны GMAC қызметкері береді, ол компьютерлік баллды білмей, эссені жеке оқып бағалайды. Автоматтандырылған эссе бағалау жүйесі – бұл 50-ден астам құрылымдық және тілдік ерекшеліктерді бағалайтын электрондық жүйе, оның ішінде идеяларды ұйымдастыру, синтаксистік әртүрлілік және тақырыптық талдау. Егер екі баға бір бірінен бір балдан артық айырылса, дауды шешу және соңғы баллды анықтау үшін сарапшы оқырманның қосымша бағалауы қажет. Анализдік жазу бағалауы 0 (ең төменгі) – 6 (ең жоғары) шкаласы бойынша жарты балдық интервалмен бағаланады. 0 бал жауаптың мағынасыз, тақырыптан ауытқу немесе толығымен бос екенін көрсетеді. Эссе бағасы Сипаттамасы 1 Кемшілігі бар эссе. 2 Кемшіліктері бар эссе. 3 Шешілген эссе. 4 Қанағаттанарлық эссе. 5 Күшті эссе. 6 Тамаша эссе.
Интегралды ойлау бөлімі
Integrated Reasoning (IR) – 2012 жылдың маусым айында енгізілген бөлім. Бұл бөлім емтихан тапсырушының әртүрлі көздерден, әртүрлі форматта ұсынылған деректерді бағалау қабілетін өлшеуге арналған. Интегралдық ойлау бөлімінде бағаланатын дағдылар бүкіл әлем бойынша 740 менеджмент факультетінің сауалнамасында бүгінгі студенттер үшін маңызды деп анықталды. Интегралдық ойлау бөлімі 12 сұрақтан тұрады (олар көбінесе өзі бірнеше бөлімнен тұрады) және төрт түрлі форматта ұсынылады: графикалық интерпретация, екі бөлімді талдау, кестелік талдау және көп көзді ойлау. Интегралдық ойлау бойынша баллдар 1-ден 8-ге дейін ауыспалы. Аналитикалық жазуды бағалау (AWA) сияқты, бұл бөлім сандық және тілдік бөлімдерден бөлек бағаланады. IR және AWA бөлімдеріндегі нәтижелер жалпы GMAT ұпайына қосылмайды. Интегралдық ойлау бөлімі төрт түрлі сұрақтан тұрады: кестелік талдау, графикалық интерпретация, көп көзді ойлау және екі бөлімді талдау. Мәселелерді шешу сұрақтары сандық түрде ойлау және сандық мәселелерді шешу қабілетін тексеруге бағытталған. Деректердің жеткіліктілігі – бұл GMAT емтиханына тән, сандық мәселені түсіну және талдау, маңызды немесе маңызсыз ақпаратты анықтау және мәселені шешу үшін жеткілікті ақпарат бар ма, әлде мәселені шешу үшін жеткіліксіз ақпарат берілгенін анықтау қабілетін өлшеуге арналған сұрақ түрі.
Ауызша бөлім
GMAT емтиханының ауызша бөлімі келесі сұрақ түрлерін қамтиды: мәтінді түсіну, сыни ойлау және сөйлемді түзету. Әр сұрақ түрінде таңдауға бес жауап нұсқасы беріледі. Ауызша бөлімнен алынатын балл 0-ден 60-қа дейін өзгереді, бірақ 9-дан төмен немесе 44-тен жоғары балл алу өте сирек. GMAC мәлімдемесіне сәйкес, сыни ойлау сұрақтары ой-қиянат дағдыларын бағалайды. GMAC мәлімдемесіне сәйкес, сөйлемді түзету сұрақтары грамматика және тиімді коммуникация дағдыларын тексереді. Тест тапсырушы қолжетімді жауаптардың ішінде сөйлемнің мағынасын ең дұрыс беретін, ең тиімді құрылымды таңдауы тиіс.
Нәрселеу
GMAT жалпы ұпайы 200-ден 800-ге дейін жетеді және сандық және тілдік бөлімдердегі нәтижелерді бірге өлшейді (AWA және IR бөлімдеріндегі нәтижелер жалпы ұпайға қосылмайды, бұл бөлімдер жеке бағаланады). Ұпайлар 10-дық интервалмен беріледі (мысалы, 540, 550, 560, 570 және т.б.). Ұпайлардың таралуы шамамен 120 ұпай стандарттық қатеулікпен қоңырау қисығына сәйкес келеді, яғни емтихан тапсырушылардың шамамен 68% 430 мен 670 арасында ұпай алады. Соңғы ұпай емтихан тапсырушы жауап берген соңғы сұраққа ғана негізделмейді (яғни, компьютерлік адаптивті сұрақтар арқылы ұсынылған сұрақтардың қиындық деңгейіне). Ұпайды есептеуге қолданылатын алгоритм одан да күрделі. Емтихан тапсырушы қате жіберіп, дұрыс жауап бермеуі мүмкін, сонда компьютер бұл жағдайды аномалия ретінде таниды. Егер емтихан алушы бірінші сұрақты дұрыс жауаптамаса, соңғы ұпайы диапазонның төменгі жартысына түспейді. Емтихан аяқталғаннан кейін емтихан тапсырушыға GMAT ұпайының алдын ала бейресми нәтижесі көрсетіледі, содан кейін емтихан орталығында ұпайды сақтау немесе жою туралы шешім қабылдауға екі минут уақыт беріледі. Тестілеуші емтиханның жоспарланған басталу уақытынан кейін 72 сағат ішінде онлайн режимінде де ұпайын жоюдан бас тарта алады. Жоюға жіберілген ұпайды тест күнінен бастап 4 жыл 11 ай ішінде 50 доллар төлеп қайта қалпына келтіруге болады.
Зиялыларға арналған клубтардың пайдалануы
99-шы пайыздық шегінен жоғары немесе оған тең баллдар Интертелге қосылу үшін қабылданатын құжаттар болып саналады, ал кем дегенде 746 балл Халықаралық философиялық сауалдамалар қоғамына қабылдануға мүмкіндік береді. GMAC жүргізген ресми зерттеуге сәйкес, 99-шы пайыздық шегіне жету үшін кем дегенде 760 балл керек.