Кіріспе
1935 жылғы жұмыссыз жұмысшылардың Канада үкіметіне қарсы наразылық қозғалысы 1935 жылғы наразылық. Канадада 1935 жылы жұмыссыз ер адамдардың арасындағы наразылықтың нәтижесінде туындаған жаппай наразылық қозғалысы болды. Көшпелі топ Ванкуверден басталып, жол бойына жаңа күштер қосып, шығысқа қарай пойыз вагондарында жүрді. Көшпелі топ Регинада тоқтатылды, онда 1935 жылдың 1 шілдесінде полиция оны таратып, адам өлімі мен жаппай тұтқындауларға әкелді. Федералдық жәрдем лагерлері Ұлы депрессияның нәтижесінде премьер-министр Р.Б. Беннеттің үкіметі кезінде құрылды. Ұлы депрессия Канада экономикасын қиратты және тоғыз азаматтың біреуін жәрдемге мұқтаж қалдырды. Алайда, бұл жәрдем тегін болған жоқ; Беннетт үкіметі Ұлттық қорғаныс министрлігіне жұмыс лагерьлерін ұйымдастыруды тапсырды, онда жалғыз жұмыссыз ер адамдар күн сайын жиырма центтік төлеммен жолдар мен басқа да қоғамдық жұмыстарды салуға жұмылдырылды. Жәрдем лагеріндегілер нашар жағдайда, өте төмен жалақымен өмір сүрді. 1933 жылы жұмысшылардың біртіндеп бірігуіне бастамашылық жасады, бұл бастаманы Жұмысшылардың Біртіндеп Бірігу лигасының (WUL) өкілі Артур "Слим" Эванс жетекшілік етті. Жұмысшылардың Біртіндеп Бірігу лигасы жұмысшыларға жәрдем лагері жұмысшылар одағын құруға көмектесті. 1934 жылдың желтоқсанында әртүрлі лагерьлерден шығып, Британдық Колумбиядағы Ванкуверде наразылық акциясын өткізді. Екі айлық наразылықтан кейін, үкімет комиссиясы олардың шағымдарын қарастырады деген уәде алғаннан кейін лагерьлерге оралды. Комиссия құрылмағандықтан, мүшелер екінші ереуілді мақұлдады және 1935 жылдың 4 сәуірінде ереуіл жарияланды. Шамамен 1000 ереуілші Оттаваға бет алды. Ереуілшілердің талаптары:
(1) білікті емес жұмысшылар үшін сағатына кемінде 50 центтік жалақымен, ал білікті жұмысшылар үшін кәсіподақ тарифтерімен, күніне алты сағаттық, аптасына бес күндік жұмыс режимі және айына кемінде жиырма жұмыс күні негізінде жалақымен жұмыс істеуді енгізу;
(2) лагерьдегі барлық жұмысшыларға жұмысшылардың өтемақысы туралы заң қолданылсын және жұмыс орындарында әрдайым бірінші көмек құралдары болуын қамтамасыз ету;
(3) Ұлттық қорғаныс және барлық әскери бақылауды, сондай-ақ қара тізімдер жүйесін жою;
(4) әр лагерьде демократиялық жолмен сайланған комитеттерді мойындау;
(5) жұмыссыздыққа байланысты төленетін сақтандыру жүйесін енгізу;
(6) барлық жұмысшыларға демократиялық дауыс беру құқығын беру;
(7) Қылмыстық кодекстің 98-бабын, Иммиграция заңының 41 және 42-баптарын, сондай-ақ кез келген шалақтарға қарсы заңдар мен жұмысшы табына қарсы заңдарды жою. Халықтың оларға көрсеткен қолдауы зор болды, бірақ муниципалдық, провинциялық және федералдық үкіметтер жауапкершілікті бір-біріне жүктеді. Содан кейін олар өз шағымдарын федералдық үкіметке жеткізуді шешті. 1935 жылдың 3 маусымында жүздеген ер адам "Оттаваға жол" деп аталған көшпелі топқа қатысып, шығысқа қарай пойыз вагондарында жолға шықты.
the 1935 protest
The On to Ottawa Trek was a mass protest movement in Canada in 1935 sparked by unrest among unemployed single men in federal relief camps principally in Western Canada. The trek started in Vancouver and, picking up reinforcements along the way, was conducted by riding traincars eastward. The trek was stopped in Regina where on July 1, 1935 police dispersed it with loss of life and mass arrests. Federal relief camps were brought in under Prime Minister R. B. Bennett’s government as a result of the Great Depression. The Great Depression crippled the Canadian economy and left one in nine citizens on relief. The relief, however, did not come free; the Bennett government ordered the Department of National Defence to organize work camps where single unemployed men were used to construct roads and other public works at a rate of twenty cents per day. The men in the relief camps were living in poor conditions with very low wages. The men decided to unite in 1933, led by Arthur "Slim" Evans, an officer of the Workers' Unity League (WUL). The Workers' Unity League helped the men organize the Relief Camp Workers' Union. A strike was held in December 1934 with the men leaving the various camps and protesting in Vancouver, British Columbia. After a two month protest, they returned to the camps after a promise of a government commission to look into their complaints. When a commission was not appointed a second strike was approved by the members and a walkout was called on April 4, 1935. About 1,000 strikers headed for Ottawa. The strikers' demands were:
“(1) that work with wages be instituted at a minimum of 50cents per hour for unskilled workers and trade union rates for skilled labour on the basis of a six hour day, a five day week with a minimum of twenty work days per month;
(2) that all workers in the camps be covered by the Workmen's Compensation Act and that adequate first aid supplies be carried on the jobs at all times;
(3) that the National Defence and all military control with the system of blacklisting be abolished;
(4) that democratically elected committees be recognized in every camp;
(5) that there be instituted a system of noncontributory unemployment insurance;
(6) that all workers be given their democratic right to vote;
(7) that Section 98 of the Criminal Code, Sections 41 and 42 of the Immigration Act and all vagrancy laws and anti working class laws be repealed”. Public support for the men was enormous, but the municipal, provincial and federal governments passed responsibility between themselves. They then decided to take their grievances to the federal government. On June 3, 1935, hundreds of men began boarding boxcars headed east in what became known as the "On to Ottawa Trek".
Оттавадағы кездесу
14 маусымда наразылар Саскачеван провинциясының Реджина қаласына жетті. Үш күннен кейін, 17 маусымда наразылық білдірушілер премьер-министр Р. Б. Беннетттің үкіметіндегі екі федералды министр – Роберт Манион мен Роберт Вейрмен кездесті. Роберт Манион мен Роберт Вейр наразылықтың сегіз сайланған өкілін (басшысы Артур "Слим" Эванс) Беннеттпен кездесу үшін Оттаваға шақырды, бірақ наразылықшылардың қалғаны Реджинада, Корольдік Канадалық шаруа полициясының ірі тобы орналасқан жерде қалу шарты қойылды. Қалған наразылар Реджина көрме алаңындағы стадионда "қала тұрғындары мен Саскачеван үкіметі тарапынан берілген азық-түлік және баспанамен" күйін жалғастырды. 2 шілдеде парламентте "наразылар оқ атқан, ал қала полициясы оқпен жауап берген" делінді. Одан кейін болған ұзақ сот процестерінде наразылардың көтеріліс кезінде оқ атқандығын көрсететін ешқандай дәлел ұсынылмады. Беннетт "Оттаваға жол жүруді" "заң мен тәртіпке қарсы ғана емес, бір топ адамның билікті басып алып, үкіметті құлатуға бағытталған нақты революциялық әрекет" деп сипаттады.
Әсерлер
Беннетт үкіметі "трек жетекшілерін және бүлік жасау мен шабуылға қатысқандарды соттау" мәселесінде дереу қимылға көшті. Осы оқиғалар Беннетттің консервативтік үкіметінің беделін түсіруге ықпал етті, ал 1935 жылғы федералды сайлауда оның партиясы 135 орыннан 39 орынға дейін азайды. Тректен кейін Саскачеван үкіметі батысқа оралудың бейбітшілік белгісі ретінде тегін көлікпен қамтамасыз етті. Лагерьлер жақын арада таратылып, олардың орнына провинциялар басқаратын маусымдық жәрдем лагерьлері ашылды, онда бұрынғы лагерьлерге қарағанда жұмыс ақысы сәл жоғары болды. Бірақ бұл лагерьлер де көп ұзамай жабылды. Трек Оттаваға жетпесе де, оның салдары орасан болды. Треккерлердің бірнеше талабы кейін орындалды, ал Трекке біздік қолдау көрсеткен халықтың бірлігі соғыстан кейінгі кезеңдегі әлеуметтік және әлеуметтік қамсыздандыру саясатына негіз салды.